Η μεγάλη των αυθαιρέτων «τακτοποίηση»

Λύση ανάλογη με την τακτοποίηση των ημιυπαίθριων αναμένεται να επιλέξει το υπουργείο Περιβάλλοντος για τα αυθαίρετα. Τα παράνομα κτίσματα – και κατασκευές – θα εξαιρούνται από την κατεδάφιση για 30 – 40 χρόνια με την καταβολή ενός προστίμου.

Τα πρόστιμα σχεδιάζεται να είναι χαμηλότερα σε σχέση με αυτά που ισχύουν σήμερα, ωστόσο – σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΚΑ – «όχι υπερβολικά χαμηλότερα». Την ίδια ώρα, υπάρχει και η σκέψη να διατηρηθεί και το τέλος διατήρησης του αυθαιρέτου – όχι όμως στα σημερινά επίπεδα. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, αναμένεται να υπάρχει διαφοροποίηση στα πρόστιμα ανάλογα με τον χρόνο ανέγερσης του αυθαιρέτου και τη χρήση του.

Η εκτίμηση είναι ότι το Δημόσιο μπορεί να εισπράξει πάνω από 1 δισ. ευρώ από την τακτοποίηση των αυθαιρέτων (στον προϋπολογισμό ο στόχος είναι τα 600 εκατομμύρια ευρώ) και προς αυτήν την κατεύθυνση αναζητείται νομική φόρμουλα για να αντιμετωπιστεί το Συμβούλιο της Επικρατείας. Υπενθυμίζεται ότι με βάση τα όσα ισχύουν σήμερα, νομικά τακτοποίηση αυθαίρετων δεν μπορεί να γίνει μετά την εφαρμογή τού οικιστικού νόμου Τρίτση.

Το σίγουρο είναι, όπως άλλωστε ανέφερε την προηγούμενη εβδομάδα και ο υπουργός Περιβάλλοντος Γιώργος Παπακωνσταντίνου, ότι η νέα ρύθμιση δεν θα περιλαμβάνει τα αυθαίρετα που χτίστηκαν τα τελευταία τρία χρόνια. Η νέα ρύθμιση θα κινείται ανάμεσα στη δήλωση του Πρωθυπουργού για «κόκκινη γραμμή στην αυθαιρεσία» και στις επιταγές τού Συμβουλίου της Επικρατείας.

Αυτό που συζητιέται αυτή τη στιγμή είναι να υπάρχει διαχωρισμός των αυθαιρέτων – σε αυτά που χτίστηκαν πριν από το 2003 και σε αυτά που χτίσθηκαν μετά – και να δοθεί μια προθεσμία από 6 έως 8 μήνες για να πληρωθούν τα πρόστιμα. Και αυτό διότι τα υψηλά πρόστιμα που ισχύουν σήμερα είναι ο κύριος λόγος που έχει μπλοκάρει από τις Πολεοδομίες η είσπραξή τους.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι διαχωρισμός προστίμων υπάρχει και σήμερα. Τα πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης είναι ιδιαίτερα τσουχτερά για τα αυθαίρετα που χτίστηκαν μετά τις 31-12-2003, σε σχέση με αυτά που χτίστηκαν το διάστημα 1983-2003. Για παράδειγμα, για ένα αυθαίρετο (κατοικία) 100 τετραγωνικών μέτρων, σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.250 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, το πρόστιμο ανέγερσης είναι 125.000 ευρώ (τιμή ζώνης Χ τ.μ.) και το πρόστιμο διατήρησης 62.500 ευρώ τον χρόνο (πρόστιμο ανέγερσης :2). Για το ίδιο αυθαίρετο, αν έχει χτιστεί πριν από το 2004, το πρόστιμο ανέγερσης είναι 2.900 ευρώ και το πρόστιμο διατήρησης 580 ευρώ τον χρόνο.

Κερδίζει έδαφος. Το σενάριο της τακτοποίησης κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος μετά και τις δηλώσεις – την περασμένη εβδομάδα – του αναπληρωτή υπουργού Περιβάλλοντος Νίκου Σηφουνάκη ότι «στην πράξη η ρύθμιση για τους ημιυπαίθριους είναι ρύθμιση για τις αυθαίρετες κατασκευές (υπόγεια, πατάρια, σοφίτες κ.ά.), αφού μόλις το 3% (από τις περίπου 615.000 αιτήσεις που έχουν κατατεθεί) αφορά τους ημιυπαίθριους».

Η εκτίμηση είναι ότι σήμερα, το 10% των κτιρίων στην Ελλάδα – δηλαδή 2,5 εκατ. κτίρια – δεν έχουν οικοδομική άδεια. Στη χώρα μας υπάρχουν αυτή τη στιγμή 25 εκατομμύρια κτίρια. Από αυτά, αν εξαιρέσει κανείς τα 2,5 εκατομμύρια κτίρια που δεν έχουν ούτε οικοδομική άδεια, το υπόλοιπο 90% έχει κάποιου είδους πολεοδομική αυθαιρεσία. Μάλιστα, όπως λέει ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) Χρήστος Σπίρτζης «ό,τι χτίστηκε από το Δημόσιο μέχρι τα μέσα της δεκαετίας τού ’70 δεν έχει οικοδομική άδεια».

Τα αυθαίρετα που θα τακτοποιούνται, θα μπορούν να μεταβιβάζονται. Ομως αυτά που θα χτίζονται μετά την έναρξη της ισχύος τού νόμου θα απαγορεύεται να μεταβιβάζονται. Στο εξής, όπως ανέφερε και ο νέος υπουργός Περιβάλλοντος μιλώντας στη Βουλή, «μεταβίβαση ακινήτου χωρίς πιστοποιητικό πολεοδομικής νομιμότητας θα απαγορεύεται αυστηρά». Επίσης συζητιέται η κατεδάφιση των αυθαιρέτων που είναι σε βιότοπους, ρέματα, δάση και αρχαιολογικούς χώρους.

Ακόμη στις προτάσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι είναι ο ιδιοκτήτης αυθαιρέτου να απαλλάσσεται από αναδρομική καταβολή φορών, αλλά και από ασφαλιστικές εισφορές για την ανέγερση, εφόσον το ΙΚΑ δεν έχει εκδώσει πράξη επιβολής εισφορών έως τη δήλωση του αυθαίρετου.