Ανηφορίζοντας προς το φως

«Η ιδέα ήταν να πάρουμε τη γη και να την ανυψώσουμε δημιουργώντας μια ανηφορική πλαγιά. Κάτω από αυτήν την κλίση της γης αρχίζεις να σμιλεύεις, να δουλεύεις και να δημιουργείς τους χώρους», λέει ο αρχιτέκτονας για τη μεταμόρφωση του τοπίου και τη δημιουργία του Πάρκου Σταύρος Νιάρχος.

Οταν ανηφορίζεις στο Πάρκο και κοιτάς προς τον Νότο, το φως είναι μπροστά σου. Βρίσκεσαι σε ύψος 30 μέτρων χωρίς να το αντιληφθείς. Από εκείνο το σημείο το κτίριο φαίνεται να αιωρείται, δίνοντάς σου την αίσθηση ότι κάτω από αυτό υπάρχει ένας χώρος συναθροίσεων. Είναι η Αγορά: χώρος συνάντησης και πύλη προς τη Λυρική Σκηνή και τη Βιβλιοθήκη.

«Η γνώση είναι η τέχνη να καταννοείς αυτά που είναι διαφορετικά από όσα ξέρεις. Είναι η τελειότερη μηχανή για την καλλιέργεια της ανεκτικότητας. Η τέχνη και ο πολιτισμός είναι σημαντικά γιατί δείχνουν στον κόσμο ότι ανήκουν στην ίδια κουλτούρα, στον ίδιο τόπο», σημειώνει ο αρχιτέκτονας για τον χαρακτήρα της νέας Εθνικής Βιβλιοθήκης, η οποία θα είναι ανοικτή, προσβάσιμη στο κοινό και θα παρέχει δυνατότητες διασύνδεσης με άλλες βιβλιοθήκες στον υπόλοιπο κόσμο. Επίσης χάρη στην ψηφιοποίηση των συλλογών της θα επιτρέπει σε χρήστες παγκοσμίως να αποκτούν πρόσβαση ιδίαιτερα σε υλικό σχετικά με την Ελλάδα και τον ελληνισμό.

Το νέο κτίριο της Βιβλιοθήκης θα χαρακτηρίζεται από έναν εμβληματικό πύργο βιβλίων ύψους τριών ορόφων. Θα είναι ορατός από απόσταση, ενώ το φυσικό φως θα διαχέεται σε όλο το κτίριο, του οποίου η έκταση φτάνει τα 22.000 τ.μ. Συνδυάζει μάλιστα τη συντήρηση σπάνιων χειρογράφων με την πληροφορία και την επικοινωνία. Στις συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης περιλαμβάνονται πάνω από 4.500 χειρόγραφοι κώδικες από τον 9ο έως τον 19ο αιώνα και μεγάλη ποικιλία σημαντικών ιστορικών εγγράφων και αρχείων. Η διαθεσιμότητα της συλλογής σπάνιων χειρογράφων στους μελετητές θα διασφαλισθεί με την εγκατάσταση προηγμένων συστημάτων κλιματικού ελέγχου και μέσων συντήρησης και ψηφιοποίησης. Για τον σχεδιασμό της έχει συνδράμει και η Βρετανική Βιβλιοθήκη.

Ο Ρέντσο Πιάνο εκφράζει την πεποίθηση ότι στο αναγνωστήριο του ΚΠΣΙΝ θα αρχίσει να συντελείται η μεγάλη αλλαγή στη νοοτροπία του κόσμου.

«Κατανοώ τη συγκυρία στην οποία βρίσκεται η χώρα σας. Ομως αυτή η αναστάτωση μπορεί να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για αλλαγή στην έννοια του πολιτισμού. Θυμάμαι πως όταν σχεδιάζαμε το Μπομπούρ στο Παρίσι η εποχή είχε δημιουργήσει τις συνθήκες αλλαγής στην προσφορά του πολιτισμού προς τον κόσμο. Νομίζω ότι το ίδιο συμβαίνει τώρα και στην Αθήνα με αυτήν την προσθήκη νέου προορισμού. Η δύναμη που μας δίνει ώθηση να το επιδιώξουμε είναι η αισιοδοξία».

Στον χώρο του αναγνωστηρίου, λέει ο αρχιτέκτονας, θα μπορεί κανείς να έρθει σε επαφή με τον εαυτό του και με το άπειρο. Θα βοηθήσουν προς αυτήν τη «συνάντηση» η ελαφρότητα της κατασκευής και η διαύγεια του νέου χώρου. Επίσης η σύνδεση των στοιχείων της φύσης μεταξύ τους. Του πρασίνου από το πάρκο, του νερού που θα έρχεται από τη θάλασσα με κατεύθυνση το εσωτερικό του πάρκου, του αέρα και του φωτός που θα κυκλοφορούν μέσα στο κτίριο και θα του επιτρέπουν να ανασαίνει.

ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ. Το ΚΠΙΣΝ θα καλύψει την ανάγκη για περισσότερους ανοιχτούς χώρους πρασίνου, διπλασιάζοντας την επιφάνεια πρασίνου ανά κάτοικο για τους Δήμους Καλλιθέας, Μοσχάτου, Νέας Σμύρνης και Παλαιού Φαλήρου. Θα βελτιώσει την ποιότητα του αέρα, απορροφώντας περίπου 11.000 κιλά εκπομπών CO2 τον χρόνο. Θα μειώσει τη θερμοκρασία εντός του πάρκου περίπου σε σχέση με τη θερμοκρασία στην περιβάλλουσα αστική περιοχή.

Το Πάρκο Σταύρος Νιάρχος θα παρέχει εκπαίδευση μέσω ψυχαγωγικών προγραμμάτων με σκοπό την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. Επιπλέον θα διοργανώνονται εκπαιδευτικά και πολιτιστικά προγράμματα, με στόχο τη βελτίωση του γνωστικού επιπέδου των επισκεπτών σχετικά με την Ελληνική Ιστορία και τον πολιτισμό.

Η προσφορά δωρεάν δραστηριοτήτων σε όλη τη διάρκεια του έτους θα συμβάλει στην άρση πολλών εμποδίων που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική κοινωνία λόγω κόστους ή περιορισμένων επιλογών.