Επέστρεψε ο Θεός στη Γη

Το στόρι είναι επινοημένο και γραμμένο από την… Αγία Τριάδα: Μπίλι Γουάιλντερ – Τσαρλς Μπράκετ – Ντ. Μ. Μάρσμαν τζούνιορ. Ενα στόρι και μια ίντριγκα που από τη μία χορεύουν με το σασπένς και την απόλαυση και από την άλλη σκάβουν δρόμους, μονοπάτια και λεωφόρους σε δεκάδες κοινωνικές και ιδεολογικές αναγνώσεις. Από τη show business μέχρι την εσωστρέφεια και τον τεχνητό μικροσκοπικό κόσμο στον οποίο βόσκουμε πιστεύοντας ότι η πραγματικότητα που βιώνουμε είναι το δέντρο και όχι το δάσος. Σας είπα. Αυτή η ιστορία είναι από τα πιο άπαιχτα και αγέραστα σενάρια που συνέλαβε ένας από τους δώδεκα θεούς του Χόλιγουντ. Ανάμεσά τους και ο Αλφρεντ Χίτσκοκ φυσικά.

Ο Τζο Γκίλις (Ουίλιαμ Χόλντεν), σεναριογράφος της πεντάρας, με δύο όλες κι όλες B-movies στο ενεργητικό του, κινδυνεύει να χάσει ακόμα και το αυτοκίνητό του. Οι πόρτες είναι κλειστές. Ο ατζέντης του δεν καταδέχεται να του δανείσει ούτε μισό σεντ. Ενα βράδυ λοιπόν, καθώς τρέχει στη Sunset Boulevard, καταδιωκόμενος από τους πιστωτές του, στρίβει και πέφτει μπροστά σ’ ένα κολοσσιαίων διαστάσεων μαυσωλείο. Σαν αυτά που είχαν κατασκευαστεί για να φιλοξενήσουν τους μεγάλους σταρ του βωβού κινηματογράφου. Μια Μαίρη Πίκφορντ ή έναν Βαλεντίνο. Η πόρτα ανοίγει, ένας ηλικιωμένος, ογκώδης, στητός μπάτλερ με ξενική προφορά τον συνοδεύει και μια οικοδέσποινα σαν θηλυκό καλοντυμένο βαμπίρ με γυαλιά ηλίου τον υποδέχεται. Σε δύο λεπτά ο Γκίλις αντιλαμβάνεται ότι αυτοί οι δύο μυστηριώδεις και εξωπραγματικοί τύποι τον έχουν εκλάβει ως πεθαμενατζή. Ο οποίος θα έπρεπε να προσκομίσει μικροσκοπικό, πολυτελές φέρετρο χρώματος λευκού, προκειμένου να ενταφιαστεί ο χιμπαντζής του σπιτιού!

Μέσα σε δέκα λεπτά κινηματογραφικής ώρας ο Γουάιλντερ ανοίγει τα χαρτιά του και υπογείως σχολιάζει τον τεχνητό κόσμο και τη μούχλα της αυτοκρατορίας της παρακμής. Σε πρώτο επίπεδο της καλλιτεχνικής. Σε δεύτερο της κάθε μικρής κοινωνίας και φυσικά της πολιτικής. Η συνέχεια είναι ακόμα πιο συναρπαστική. Η ιδιοκτήτρια Νόρμα Ντέσμοντ (Γκλόρια Σβάνσον), μια παλιά και ξεχασμένη σταρ, περνάει την ώρα της κολυμπώντας σε ωκεανούς εικονικής πραγματικότητας. Με τη βοήθεια του Μαξ του μπάτλερ (Εριχ φον Στροχάιμ) σουλατσάρει σ’ ένα γιγαντιαίων διαστάσεων μαυσωλείο ναρκισσισμού, αυταρέσκειας, φιλαυτίας, ελιξιρίου νεότητας, ψευδαισθήσεων, ουτοπίας, ματαιοδοξίας και οφθαλμαπάτης. Η Νόρμα έχει τελειώσει ολοσχερώς. Και ως νέα και ως ομορφιά και ως σταρ και ως σινεμά. Τίποτα δεν είναι. Εκτός από σκόνη και μια ανάμνηση παλιά. Μια φωτογραφία. Μια παράγραφος στην ιστορία του Χόλιγουντ. Ενα τίποτα. Ομως ο Μαξ, ο οποίος είχε διατελέσει σκηνοθέτης των ταινιών της και πρώην σύζυγός της, εξακολουθεί να τροφοδοτεί αυτό το θηλυκό βαμπίρ με «αίμα» χιλιάδων τάχα μου θαυμαστών τις επιστολές των οποίων γράφει ο ίδιος. Ο Μαξ είναι ο σκηνοθέτης μιας αόρατης ταινίας που εκείνος κατασκευάζει με μοναδικό θεατή τη Νόρμα. Ο σκηνοθέτης (δημιουργός) και η πρωταγωνίστριά του. Ο αρχιερέας και το εικόνισμά του. Ο Δράκουλας και ο Ντόριαν Γκρέι μαζί.

Η Νόρμα λοιπόν που έχει γράψει σε κάτι ορνιθοσκαλίσματα ένα δικό της σενάριο με «θέμα» τη Σαλώμη και τον χορό των επτά πέπλων, καπαρώνει τον Τζο Γκίλις να της διορθώσει τα γραπτά ώστε στη συνέχεια ο Σεσίλ Ντε Μιλ να τα κάνει ταινία και έτσι η ομορφιά της και το ταλέντο της να ευλογήσουν τα στίφη των εκατομμυρίων θαυμαστών της. Ο Γκίλις αρπάζει την ευκαιρία και το εύκολο χρήμα. Ομως, σιγά σιγά, ο «ζωντανός», ρεαλιστής και προσγειωμένος σεναριογράφος ενταφιάζεται και αυτός στα πολυτελή ερείπια της παρακμής. Ο Δράκουλας Μαξ και το βαμπίρ η Νόρμα αρχίζουν να ρουφάνε και να συντηρούνται από φρέσκο αίμα. Εκείνος βουλιάζει στα πούπουλα, την εύκολη ζωή και το ζεστό χρήμα. Ο μικρόκοσμος μιας εικονικής, ψευδούς, νοσηρής πραγματικότητας λειτουργεί σαν απορροφητήρας της κανονικής ζωής. Οπως με την πολιτική. Οπως με κάθε κλειστή κοινωνία και κάθε μικρή εξουσία. Το αντίτιμο της απορρόφησης το πληρώνεις καμιά φορά με την ίδια σου τη ζωή. Βαμπίρ υπηρέτησες, βαμπίρ κι εσύ. Θέλετε απόδειξη;

Ε, λοιπόν, η εναρκτήρια σκηνή αποτελεί τον πλήρη ορισμό ενός ασύλληπτου χορού. Οπου το παράλογο και το σουρεαλιστικό πορεύονται ταυτόχρονα με το πεζό, το κυνικό και το ρεαλιστικό. Δηλαδή ο Γκίλις νεκρός, μπρούμυτα στην πισίνα του μαυσωλείου, αφηγείται σ’ εμάς τους θεατές το χρονικό τού θανάτου του. Ενας νεκρός μιλάει από τον τάφο του. Το πιστεύετε; Τέτοια εκτροπή, τέτοια ανατροπή και τέτοια αιρετική σύλληψη από τη βιομηχανία του Χόλιγουντ του 1950. Τότε ήταν γίγαντες. Σήμερα, χαρτογιακάδες και ανεγκέφαλοι γιάπηδες. Φαντάζομαι πως από εκεί ψηλά ο Μπίλι Γουάιλντερ (1906-2002), αυτός ο μικροσκοπικός Βιεννέζος που εξαιτίας του Χίτλερ εγκατέλειψε την Αυστρία το 1933 και ο οποίος έχει υπογράψει 27 σκηνοθεσίες, ανάμεσά τους πέντε τουλάχιστον αξεπέραστα αριστουργήματα, θα βλέπει τις σημερινές μπουρδολογίες και από καιρού εις καιρόν θα παρηγορεί τον εαυτό του λέγοντας: «Ου γαρ οίδασι τι ποιούσι»!