Μας άλλαξε γνώμη για τους ντετέκτιβ

O καλύτερος τρόπος για να θυμόμαστε τον Πίτερ Φολκ είναι να δούμε πώς ο Κολόμπο – το (τηλεοπτικό) σήμα κατατεθέν του ως ηθοποιού – επηρέασε την άποψή μας για το τι σημαίνει ντετέκτιβ. Ο Φολκ έφυγε, ο ήρωάς του όμως – εκείνος με το ρυτιδωμένο πρόσωπο, το τσαλακωμένο βλέμμα και τη λευκή καμπαρντίνα – θα μείνει μαζί μας για καιρό.

Ο Φολκ ήταν ο ντετέκτιβ αουτσάιντερ, ο ιδιόρρυθμος άνθρωπος, ο φόβος και ο τρόμος (τελικά) κάθε υπόπτου που, ενώ διέβαινε το κατώφλι του άνετος, έφευγε με εκείνη τη χαρακτηριστική ατάκα – «α, και κάτι ακόμα, τελευταίο» – που δοκίμαζε τα νεύρα του. Κόντρα σε κάθε «αδιάσειστο» στοιχείο, επέμενε στο ένστικτό του και πάντα έδινε την αίσθηση ότι τίποτα από αυτά που έκανε δεν ήταν τυχαίο.

Το ακαταμάχητο στοιχείο του όμως ήταν ότι αδιαφορούσε εντελώς για το πώς τον έβλεπαν οι άλλοι. Εμοιαζε να είναι μια χαρά με τον εαυτό του, τη ζωή του, με τον σκύλο του (Dog), το θορυβώδες Peugeot του και την (άγνωστη για το κοινό!) σύζυγό του.

Ο Κολόμπο του ήταν ένας αντιστάρ, κόντρα στο πομπώδες ύφος των τηλεοπτικών ντετέκτιβ που ξέραμε. Ο ίδιος είχε πει κάποτε: «Μοιάζει με θύμα, σου δημιουργεί μια αίσθηση λύπης. Νομίζεις ότι δεν βλέπει τίποτα, αλλά εκείνος τα βλέπει όλα».

«Ως άνθρωπος ο Φολκ έμοιαζε με τον Κολόμπο», έλεγε ο φίλος, συνεργάτης και γείτονάς του Tσαρλς Ενγκελ. «Καλή αίσθηση του χιούμορ, το μυαλό του διαρκώς αλλού – γι’ αυτό και ξέχναγε πράγματα -, ένας ωραίος και τρελός τύπος».

Ο Φολκ γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1927 από εβραϊκή οικογένεια, ρώσο πατέρα και τσέχα μητέρα. Στα πέντε του, έχασε το ένα του μάτι από καρκίνο. Ομως έμαθε να ζει με αυτό, να σαρκάζει, να επιβάλλεται με την εξυπνάδα και το χιούμορ του. «Οταν με έβγαζαν έξω από το ματς λόγω του ματιού μου, έβγαζα το γυάλινο και το έδινα στον διαιτητή». Παρότι ξεκίνησε ως ηθοποιός σε παραστάσεις του Μπρόντγουεϊ, έπαιξε και σε ταινίες «τέχνης», όπως του φίλου του Τζον Κασσαβέτη, και ήταν υποψήφιος το 1960 και το 1961 για Οσκαρ β’ ανδρικού ρόλου, έγινε ιδιαίτερα γνωστός για τις τηλεοπτικές του εμφανίσεις.

Στην τηλεοπτική σειρά «Mystery movie series» του NBC πρωτοεμφανίστηκε το 1971 και έπαιζε κάθε τρίτη εβδομάδα στο «Colombo», που αποδείχτηκε το πιο δημοφιλές από τα τρία έργα («McCloud» και «McMillan and wife»).

Τα τηλεοπτικά στούντιο του προσέφεραν 300.000 δολάρια το επεισόδιο για να κάνει τον – θρυλικό ντετέκτιβ του – Κολόμπο εβδομαδιαίο, αλλά αρνήθηκε, «επειδή το βάρος θα ήταν μεγάλο».

Ηταν τόσο εμβληματική η ερμηνεία του ως ντετέκτιβ, τόσο χαρακτηριστική η καμπαρντίνα του, ώστε τον είδαμε και στα «Φτερά του έρωτα» του Βιμ Βέντερς, σαν άγγελο που πέφτει στη γη, γίνεται ηθοποιός και παίζει (πάλι) τον ντετέκτιβ.

Αφήνει πίσω του την επί πολλά χρόνια σύζυγό του Σέρα και δύο κόρες.

Χ.Π.