Ρημάζουν σούπερ μάρκετ στην Πειραιώς

Τα αυτοκίνητα κοντοστέκονταν το βράδυ της Τετάρτης προτού βρουν θέση στο πάρκινγκ στους χώρους της Πειραιώς 260, όπου πραγματοποιείται το Φεστιβάλ Αθηνών. Οι πεζοί κρυφοκοιτούσαν με αμηχανία στην αρχή καθώς έβλεπαν κόσμο και αρκετοί ήταν εκείνοι που τόλμησαν τελικά να περάσουν το κατώφλι του χώρου Α. Στο βάθος τούς περίμεναν δύο εκπλήξεις.

Ενα σούπερ μάρκετ υπό διάλυση. Οι πελάτες περιφέρονται και καταστρέφουν ό,τι βρίσκουν στα ράφια. Πετούν, διαλύουν, ρημάζουν τα πάντα, χωρίς όμως να έχουν διάθεση να εγκαταλείψουν τον χώρο. Μένουν εκεί ανάμεσα στα χαλάσματα που οι ίδιοι δημιούργησαν.

Πιο δίπλα, τους επισκέπτες περιμένει η επόμενη μέρα μιας φυσικής καταστροφής. Πυροσβέστες και γιατροί κινούνται μηχανικά. Δεν βιάζονται. Μοιάζουν με γραφειοκράτες που εκτελούν τις υποχρεώσεις τους. Και οι πληγέντες όμως δεν κλαίνε, δεν πονάνε. Αντιμετωπίζουν την κατάσταση με πλήρη απάθεια. Το βλέμμα τους είναι άδειο, λες και είναι κατατονικοί. Αποκορύφωμα δε της ιδιαίτερης αυτής κατάστασης είναι τα πτώματα – πάνινες κούκλες – που περιφέρονται άσκοπα από αδιάφορους τραυματιοφορείς. Ανθρωποι που πλέον δεν αισθάνονται. Δεν τους αγγίζει ούτε ο πόνος ούτε η αγανάκτηση. Δεν περιμένουν τίποτα, καθώς πριν τους αφανίσει η όποια φυσική καταστροφή έχει σαρωθεί η συνείδησή τους από τη λαίλαπα της αλλοτρίωσης.

Είναι οι ήρωες των δύο πολλαπλών βιντεοεγκαταστάσεων Pulverous (2003) και Μοck Up (2007) που υπογράφει ο ολλανδός εικαστικός Ερνουτ Μικ. Ο καλλιτέχνης που εκπροσώπησε τη χώρα του στην Μπιενάλε της Βενετίας το 2007 και δύο χρόνια αργότερα το έργο του παρουσιάστηκε στο MoMA της Νέας Υόρκης δίνει το «παρών» φέτος στο Φεστιβάλ Αθηνών, μέσα από τη συνεργασία του Φεστιβάλ με τη συλλογή σύγχρονης τέχνης Δημήτρη Δασκαλόπουλου, η οποία πλέον αποκτά χαρακτηριστικά θεσμού.

Και αν τα δύο έργα είναι τόσο επίκαιρα που μοιάζουν να φτιάχτηκαν χθες, η παρουσίασή τους από τον πρόεδρο του ΣΕΒ Δημήτρη Δασκαλόπουλο έκρυβε και μια είδηση. Είναι πλέον πραγματικότητα το Ιδρυμα Πολιτισμού και Ανάπτυξης «Δήμεργον» -αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία – που εν καιρώ θα αναλάβει τη διαχείριση της σημαντικής συλλογής σύγχρονης τέχνης. Το Ιδρυμα που συστάθηκε τον Νοέμβριο θα διαχειρίζεται μελλοντικά τη συλλογή, θα προχωρά σε παραγωγές έργων, ενώ σχεδιάζει να ενισχύει δράσεις όπως την Μπιενάλε της Αθήνας και να συνεργαστεί με φορείς όπως το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.