Τρίτη ή υστάτη ευκαιρία;

Υπάρχουν δύο τρόποι να ερµηνεύσει κανείς το «τριήµερο που συγκλόνισε την κυβέρνηση» και να φανταστεί τις από εδώ και µπρος εξελίξεις.

Ο πρώτος θαήταν να θεωρήσει ότιη τεχνητή,αυτόβουληκαι σχεδόν οριακή κυβερνητική κρίση θαλειτουργήσειτελικάσυσπειρωτικά και εκτονωτικά, ότι η νέα (αν µπορεί ναονοµασθεί έτσι) σύνθεση του Υπουργικού Συµβουλίου θα µπορέσει ναπεράσει πιο εύκολα από την προηγούµενη ταδύσκολαµέτρα που έχουν εξαγγελθείκαι ότι θαγίνει, έτσι, µια νέα αρχή.

Η δεύτερηεκδοχήκλίνειπρος το θνησιγενές της προσπάθειας, εστιάζονταςστη µεγάλησυνέχεια του ενός σχήµατος µε το άλλο, στην απώλεια αξιοπιστίας και εποµένως περιθωρίωνκινήσεων του Πρωθυπουργού,στη διαρκή και συντονισµένη πίεση της αντιπολίτευσης για εκλογές, στην περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων κυβέρνησης- Κοινοβουλευτικής Οµάδας, στις συνεχείς αναβολές ικανοποίησης των αιτηµάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης και στην κάθε άλλο παρά υπέρβαση των προβληµάτων µε το κοινωνικό σώµα. Την κατεύθυνση τηνοποία θα πάρουντα πράγµατα θα τηδούµε πολύ σύντοµα: δεννοµίζω ότι η κυβέρνηση (πόσω µάλλον όταν τα µέλη της είναι τα ίδια) χρειάζεται παραπάνω από 15 ηµέρες για να δείξει αν µπορεί να πετύχει µιαν άλλη, κατ’ ανάγκην συλλογικότερη, λειτουργία, µια αποτελεσµατικότερη και πιο ευφάνταστηεφαρµογήτων ήδη προβλεπόµενων µέτρων, µια άλλη αντίληψη των πραγµατικών προβληµάτων των πολιτών.

Μερικά ενδεικτικάπαραδείγµατα δράσεων πουµπορούν(πρέπει) να ληφθούν αύριο και θα κρίνουν πολλά:η µείωση των αδικιών και των αναπτυξιακών αστοχιών του Μεσοπρόθεσµου ∆ηµοσιονοµικού Σχεδίου, η βελτίωση στον µηχανισµό είσπραξης εσόδων του κράτους, η διόρθωση της σχέσης ανάµεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και τη διευκόλυνση της νόµιµης επιχειρηµατικότητας, η οποία, υπό την απερχόµενη (όχι όµως γι’ αυτόν τον λόγο) υπουργό, είχε συχνά παρεκκλίνει προςτον περιβαλλοντικό ακτιβισµό.

Πέρα, πάντως, από τις µεσοµακροπρόθεσµες προοπτικές, οι εξελίξεις που οδήγησαν τελικά στο τρίτο κυβερνητικό σχήµα αυτής της θητείας είχαν, κατάτη γνώµη µου, δύο ευρύτερες και βαθύτερεςεπιπτώσεις, διαµορφωτικές (προς το χειρότερο) του τρόπου διακυβέρνησης της χώρας και του πολιτικού συστήµατοςγενικότερα.Η πρώτη έχει σχέσηµε τηλειτουργία του κοινοβουλευτισµού, ο οποίος εξόκειλε ακόµα περισσότερο προς την άτυπη «προεδροποίηση»: προσωποποίηση των πιο κρίσιµων αποφάσεων χωρίς την παραµικρή θεσµική διαβούλευσηείτε εντός Βουλής είτε εντός κυβέρνησης, διαπραγµάτευση µε επιφοιτήσεις και µπλόφες και όχι στη βάση πολιτικών επιχειρηµάτων, δεύτερες σκέψεις σε στενά όργανα προσωπικής εµπιστοσύνης και όχι πολιτικής νοµιµοποίησης, δικαιολόγηση τελικών αποφάσεων ή διολισθήσεων µε βάση «επικοινωνι ακούς χειρισµούς» της µίας ή της άλλης πλευράς, εκ των υστέρων σύγκληση οργάνων για εκτόνωση αλλάυπό τηνπίεση συναισθηµατικών εκβιασµών ή συντελεσµένων γεγονότων. Για να το πω πιο επιγραµµατικά, δόθηκε η εξαιρετικά δυσάρεστη εντύπωση αδιαφανών διεργασιών αναντίστοιχων µε την κρισιµότητα των περιστάσεων καιαταίριαστων µε τοπολίτευµάµας. Ηδεύτερη επίπτωση αφοράτην πολύτιµη –και ξανακερδισµένη, σε έναν βαθµό, χάρις στην παρούσα κυβέρνηση – διεθνή αξιοπιστία. ∆εν είναι τυχαίο ότι η αιφνιδιαστική «κρίση καθεστώτος» µετέτρεψε διά µιας την ελληνική περίπτωση σε πολιτικό και θεσµικό πρόβληµα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έφερε τη λέξη «χρεοκοπία»στο µυαλό και στο στόµα πολιτικώνπαραγόντων και αναλυτών και έδωσε λαβή για ένανδιπλωµατικόµαραθώνιο «σωτηρίας» χωρίς τη συµµετοχή της ενδιαφερόµενης χώρας. Στριµωγµένοιήδη,λόγωτων προβληµάτων καιτων αστοχιών µας, ο κίνδυνος είναι να βρεθούµε εκτόςακόµα καιτων ευρωπαϊκών αποφάσεωνπου θα µας αφορούν, όχι τόσο επειδή το πολιτικό µας σύστηµα δεν κατάφερε να φτάσει σε «συναίνεση» αλλά γιατί παρουσιάζει αντιδράσεις ανάξιες µιας ώριµης ή έστω υπεύθυνης δηµοκρατίας. Το πώς θα πληρωθεί,ή θα αναστραφεί, το βαρύ αυτό τίµηµα είναι πιθανώς το κλειδί γιατην τύχητης νέας κυβέρνησης.

Η κυβερνητική κρίση θα λειτουργήσει τελικά συσπειρωτικά και εκτονωτικά, η νέα σύνθεση του Υπουργικού Συµβουλίου θα µπορέσει να περάσει πιο εύκολα τα δύσκολα µέτρα που έχουν εξαγγελθεί ή η προσπάθεια είναι θνησιγενής;

ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγµατολόγος, πρώην ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ.

www.botopoulos.gr