«Υπερασπίστηκα τον λαό µου»

Απεχθείς και τερατώδεις: έτσι χαρακτήρισε ο Ράτκο Μλάντιτς τις κατηγορίεςπου του απηύθυνε χθες το ∆ιεθνές ∆ικαστήριο τηςΧάγης, αρνούµενος να δηλώσειείτε ένοχοςείτε αθώος. «Υπερασπίστηκα τον λαό µου, τη χώρα µου και τώρα υπερασπίζοµαι τον εαυτό µου», δήλωσε στην πρώτη του εµφάνιση στο δικαστήριο ο πρώην ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας.

Φορώντας στρατιωτικ ό κασκέτο που στη συνέχεια έβγαλε, είπε στον δικαστή Αλφόνς Ορίε ότι είναι σοβαρά άρρωστος και δεν θέλει να ακούσει ούτε µια λέξη από το κατηγορητήριο.Καθώς ο δικαστής τον αγνόησε κι άρχισε να περιγράφει τη σφαγή 8.000 µουσουλµάνων στη Σρεµπρένιτσα για την οποία κατηγορείται,ο Μλάντιτς κουνούσε το κεφάλι του αγανακτισµένος. «∆εν έδειξε ότι έχει τύψεις, κορόιδευε τοδικαστήριο», είπε η Ραµίζα Γκούρντιτς, που έχασε δύο γιους και τον άνδρα τηςστη Σρεµπρένιτσα. «Χρειάστηκε τρειςµέρες για να σκοτώσει χιλιάδες αγαπηµένα µας πρόσωπα και τώρα λέει ότι θέλει δύο µήνες για να διαβάσει το κατηγορητήριο», πρόσθεσε, ενώ παρακολουθούσε τον Μλάντιτς από την τηλεόραση στο Σαράγεβο. Αλλες γυναίκες της Σρεµπρένιτσα ήταν παρούσεςστην αίθουσα του δικαστηρίου. Κάποια στιγµή, ο Μλάντιτς κοίταξε την Κάντα Χότιτς, µια ηλικιωµένη µουσουλµάνα που έχασε τον γιοτης, τον άνδρα της και δύο αδελφούς, και της έκανε µειδιώντας µια χειρονοµία µε τα δάχτυλα για να της δείξειότι είναι πολύ µικρή µπροστά του.

Ο Μλάντιτςέµοιαζε µεγαλύτερος από τα 69 του χρόνια. Το στόµα του φαινόταν να κρεµάει λίγο στηµια άκρη και ψεύδιζε, από το εγκεφαλικό ίσως που υπέστη. Κάποια στιγµή ζήτησε να κλείσουν τα µικρόφωνα για να αναφέρει στο δικαστήριο τα προβλήµατα της υγείας του. Στη συνέχεια ζήτησε µια χάρη: «∆εν θέλω να µε βοηθούν να περπατήσω σαν να είµαι ένας ανάπηρος τυφλός. Αν θελήσω βοήθεια, θα τη ζητήσω».

Η δίκη του θα επαναληφθεί στις 4 Ιουλίου. Η Σερβία τώρα περιµένει ότι θα έχεικαλύτερη µεταχείριση από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Σε πρόσφατες δηλώσεις του, ο πρόεδρος Μπόρις Τάντις ξεκαθάρισε ότι περιµένει από την Ε.Ε. να κάνει τώρα «αυτό που πρέπει» και να δώσει στη Σερβία εκτός του καθεστώτος υποψήφιας προς ένταξη χώρας και την ηµεροµηνία έναρξης διαπραγµατεύσεων όπως είχε κάνει µε την Κροατία. «∆εν υπάρχουν άλλα εµπόδια. Ενα όχι στη Σερβία θα ήταν αµιγώς πολιτικό», δήλωσε.

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ Ε.Ε. ήταν θετική µέχρις ενός βαθµού. Και αυτό γιατί υπάρχουν ακόµη αρκετά ζητήµατα σε εκκρεµότητα. Στηντελευταία έκθεσηπροόδου γιατη Σερβία τον περασµένο Νοέµβριο, η Ε.Ε. είχε επισηµάνει συνολικά δέκα τοµείς όπου προϋποτίθεται περαιτέρω πρόοδος. Μεταξύ των άλλων, καλούσε το Βελιγράδι να προχωρήσει µε τη δικαστική µεταρρύθµιση, να πατάξει τηνεγκληµατικότητακαι τη διαφθορά, να βελτιώσει τις επιδόσεις του στον τοµέα των ανθρωπίνων δικαιωµάτων, να αλλάξει τον εκλογικό νόµο, να δηµιουργήσει µε κατάλληλη νοµοθεσία ασφαλές επιχειρηµατικό περιβάλλον.

«Δεν έδειξε ότι έχει τύψεις», είπε µια γυναίκα που έχασε σύζυγο και δύο γιους στη Σρεµπρένιτσα

Αν το ερώτηµα είναι κατά πόσο η Σερβία βρίσκεται σήµερα εγγύτερα στην Ε.Ε., η απάντηση είναι ένα ηχηρό «ναι». Σηµαίνει αυτό ότι διαγράφεται ο κατάλογος των µεταρρυθµίσεων που απαιτούνται πριν µπορέσει η Κοµισιόν να κάνει τη σχετική σύσταση; οχι. Η λίστα απλώς συντοµεύτηκε κατά ένα σηµείο

Στέφαν Φίλε, επίτροπος αρµόδιος για τη διεύρυνση

Υπάρχουν και άλλες εκκρεµότητες για τη Σερβία

Ευρωπαίοι διπλωµάτες αναγνωρίζουν πως έχει σηµειωθεί αρκετή πρόοδος στις διαπραγµατεύσεις για την ένταξη της Σερβίας. Ο ίδιος ο Τάντιτς δεσµεύεται τώρα για επιτάχυνση τωνµεταρρυθµίσεων. Υπάρχουν όµως και άλλα ζητούµενα: ηαπόδοση ευθυνών τουλάχιστον για τα πέντε τελευταία χρόνια που παρέµενε ασύλληπτος ο Μλάντιτς· η σύλληψη του τελευταίου φυγάδα κατηγορούµενου για εγκλήµατα πολέµου, σερβοκροάτη Γκόραν Χάτζιτς· η εξοµάλυνση των σχέσεων µε το Κόσοβο– µπορεί σήµερα ηαναγνώριση της ανεξαρτησίας του να µηνείναι προαπαιτούµενο για την ένταξη, δεν αποκλείεται όµως να γίνει στην πορεία. Αν συνυπολογιστεί η επονοµαζόµενη «κόπωση από τη διεύρυνση» πουεπικρατεί στην Ε.Ε. – κόπωση που εντείνεται από την οικονοµική κρίση – και τη δυσπιστία που εµπνέουν σε πολλά κράτη – µέλη οι στενοί δεσµοί της Σερβίας µε τη Ρωσία, γίνεται αντιληπτό πως η ένταξη της χώρας παραµένει αβέβαιη.


Καθεστώς υποψηφιότητας µέσα στο 2011 θέλει η Αθήνα
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΑ ΠΕΛΩΝΗ

ΚΑΘΕΣΤΩΣ υποψήφιας προς ένταξη χώρας φιλοδοξεί η Αθήνα ότι θα εξασφαλίσει η Σερβίααπό την Ευρωπαϊκή Ενωση εντός του2011, καθώς, µετάτησύλληψη του Ρ.Μλάντιτς,εκλείπει το µόνιµο µέχρι σήµερα αγκάθι στιςσχέσεις της γειτονικής χώρας µε την Ε. Ε., αλλά και το βασικό επιχείρηµα όσων δεν την θέλουν µέλος.

Η Αθήνα εκτιµά µάλιστα πως η Σερβία µπορεί να αποτελέσειτο µοντέλο επιτυχίας στην περιοχή σε µια εποχή µε αρνητική προδιάθεσηκαι σκεπτικισµό γιαδιεύρυνση στην Ευρώπη.

∆ιπλωµατικές πηγές σηµειώνουν ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Σερβίας είναι στρατηγικής σηµασίας γιατα Βαλκάνια και εκτιµούν πως κατόπιν των τελευταίων εξελίξεων, η χώρα έχει αποδείξει τη βούλησή της να αφήσει πίσωτης το παρελθόν και να προχωρήσει µπροστά.

Η συνεργασία µε το ∆ιεθνές ∆ικαστήριο της Χάγης, λένε οι ίδιες πηγές, δείχνει ότι η Σερβία είναι συνεπής και ενισχύει τα επιχειρήµατα των χωρών που στηρίζουν την ευρωπαϊκή της προοπτική. Η Ελλάδα,άλλωστε, είναι η πρώτη και η πιο ένθερµη αρωγός της Σερβίας στην ευρωπαϊκή της ένταξηκαι ηκυβέρνηση έχει θέσει ως µια από τις προτεραιότητες της εξωτερικής της πολιτικής την ατζέντα 2014, δηλαδή την ένταξη όλων των χωρών των ∆υτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε.µέχρι το 2014.

«∆εν µπορείς να µιλάς για το ευρωπαϊκό µέλλον της περιοχής χωρίς τη Σερβία», σηµειώνουν διπλωµατικοί κύκλοι, οι οποίοι εκφράζουν την ελπίδα ότι µέσα στο 2011 η Σερβία θαλάβει καθεστώς υποψηφιότητας.Η σύλληψη Μλάντιτς,επιπλέον, υπογραµµίζουν, καταρρίπτει το βασικό επιχείρηµα των πολέµιων της ένταξης τηςΣερβίας, κυρίως τωνΟλλανδών καιτων Γερµανών, οι οποίοι από δω και στο εξής θα πρέπει να αντιµετωπίζουν τη Σερβία µε τους ίδιους όρους που αντιµετωπίζουν και τα υπόλοιπα ∆υτικά Βαλκάνια.