Δύο αντίπαλοι, µία πολιτική

Μάχη µέχρι την τελευταία στιγµή δίνουν οι Σοσιαλιστές του Ζοζέ Σόκρατες στην Πορτογαλία που ψηφίζει αύριο, καθώς µέχρι χθες το 1/3 των ψηφοφόρων δήλωνε αναποφάσιστο. Οι τελευταίες δηµοσκοπήσεις έφεραν τους συντηρητικούς Σοσιαλδηµοκράτες να προηγούνται µε 36%, ο απερχόµενος πρωθυπουργός όµως που υπέγραψε τη συµφωνία για την ένταξη της Πορτογαλίας στον µηχανισµό διάσωσης πραγµατοποίησε µια, κατά γενική οµολογία, επιτυχηµένη προεκλογική εκστρατεία και ελαχιστοποίησε τις απώλειες των Σοσιαλιστών. Ο Σόκρατες έκανε διαρκείς επιθέσεις εναντίον του Σοσιαλδηµοκράτη ηγέτη Πέντρο Πάσος Κοέλιο, ο οποίος θεωρείται άπειρος πολιτικά, κατηγορώντας τον ότι είναι απροετοίµαστος και ανεύθυνος και µειώνοντας έτσι τη διαφορά στα γκάλοπ. Οι πολιτικοί αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόµενο οι Σοσιαλιστές την τελευταία στιγµή να αυξήσουν τα ποσοστά τους αναγκάζοντας τον πρόεδρο Ανιµπάλ Καβάκο Σίλβα να ζητήσει τη δηµιουργία µιας κυβέρνησης ευρύτερου συνασπισµού όπου θα συµµετέχουν τα τρία µεγάλα κόµµατα προκειµένου να αποφευχθεί η πολιτική αστάθεια. Πάντως, πιθανότερο σενάριο θεωρείται η δηµιουργία κυβέρνησης συνασπισµού των Σοσιαλδηµοκρατών µε το συντηρητικό κόµµα του ∆ηµοκρατικού Κοινωνικού Κέντρου, το οποίο αναµένεται να έρθει τρίτο συγκεντρώνοντας περίπου 12%.

Βέβαια, όλα τα µεγάλα κόµµατα της χώρας – εκτός από την παραδοσιακή Αριστερά – έχουν συµφωνήσει στην ανάγκη της συµφωνίας µε την τρόικα η οποία υπεγράφη στις αρχές Μαΐου από την κυβέρνηση Σόκρατες, για τη χορήγηση δανείου ύψους 78 δισ. ευρώ τα επόµενα τρία χρόνια µε υποχρέωση να µειωθεί το δηµόσιο έλλειµµα από 9,1% του ΑΕΠ το 2010, στο 5,9% φέτος και να φθάσει στο 3% έως το 2013. Ετσι πολλοί Πορ τογάλοι θεωρούν ότι δεν υπάρχει λόγος να προσέλθουν στις κάλπες – γι’ αυτό και η αποχή αναµένεται να σηµειώσει ποσοστό-ρεκόρ και ίσως ξεπεράσει το 50% στις προεδρικές εκλογές του Ιανουαρίου.

Αλλωστε οι περισσότεροι Πορτογάλοι δεν ανησυχούν για το ποιο κόµµα θα κερδίσει αλλά για το πώς θα ταβγάλουν πέρα µε τα µέτρα αυστηρής λιτότητας που επιβάλλονται. Στη συµφωνία µε την τρόικα προβλέπονται και σηµαντικές αλλαγές στην εργασιακή αγορά, για τις οποίες όµως απαιτούνται αλλαγές στο Σύνταγµα µε ευρύτερη κοινοβουλευτική πλειοψηφία 2/3 – για παράδειγµα, συµφωνήθηκε να µειωθεί σηµαντικά το ποσό της αποζηµίωσης απολυµένων ώστε να συµβαδίσει µε τον µέσο όρο της Ε.Ε., να ανοίξει η αγορά των τηλεπικοινωνιών, οι µισθοί στον ιδιωτικό τοµέα να µην αυξηθούν πιο γρήγορα από την παραγωγικότητα και να συγχωνευθούν πολλοί από τους 308 δήµους της χώρας. Οι πολίτες εκφράζουν τις ανησυχίες τους σχετικά µε το ότι στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου ελάχιστη συζήτηση έγινε για το τι θα ακολουθήσει µετά. Μέχρι και ο πρώην πρόεδρος και πρωθυπουργός Μάριο Σοάρες έγραψε ότι «µέχρι στιγµής κανείς δεν έχει συζητήσει τι θα γίνει µετά τις εκλογές». «Είναι σαν να µας ζητούν να προσέλθουµε στις κάλπες και να ρίξουµε µια πιστολιά στα σκοτεινά», έγραψε µεγάλη εφηµερίδα. Και όλα αυτά ενώ τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν πως τουλάχιστον το 20% των Πορτογάλων ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, ήδη – µε το ένα εκατοµµύριο από αυτούς να είναι άνω των 70 ετών και να πρέπει να τα βγάλουν πέρα µε λιγότερα από 280 ευρώ τον µήνα. Οι πολίτες δείχνουν αποκαρδιωµένοι σε όλες τις σφυγµοµετρήσεις της κοινής γνώµης. «Κανείς δεν µιλά για τα πραγµατικά θέµατα», δήλωσε πρόσφατα ένας συνταξιούχος στους «Financial Times». «Οι νέοι θα φύγουν και θα γίνουµε µια έρηµος άδειων σπιτιών. Θα είµαστε σαν τη Σαχάρα».

«ολοι γνώριζαν

ότι αργά ή γρήγορα θα πέσουµε πάνω σε τοίχο», λέει ο Πίτερ Βίλας, πρόεδρος της Ενωσης οικογενειακών Επιχειρήσεων. «Τι κρίµα που η Πορτογαλία µπορεί να έχει καλή διακυβέρνηση µόνο όταν µας την επιβάλλουν»

ΖΟΖΕ ΣΟΚΡΑΤΕΣ
Πέρασε αµέσως στην αντεπίθεση
Ο ΑΠΕΡΧΟΜΕΝΟΣ πρωθυπουργός Ζοζέ Σόκρατες έχει ένα µεγάλο πολιτικό πλεονέκτηµα: την ικανότητα να δίνει θετική χροιά ακόµα και στις ήττες και να αντεπιτίθεται µε σφοδρότητα. Ο 53χρονος σοσιαλιστής ηγέτης ξιφασκούσε όταν ήταν στο πανεπιστήµιο και είναι ένας διαπρεπής δροµέας µεγάλων αποστάσεων που µπορεί, όπως λέει, να µεταµορφωθεί σε «άγριο ζώο» όταν πιστεύει ότι έχει δίκιο. Παραιτήθηκε τον περασµένο Μάρτιο, ενάµιση χρόνο αφότου άρχισε η δεύτερη θητεία του, αφότου η αντιπολίτευση απέρριψε το τελευταίο σχέδιο λιτότητας της κυβέρνησης µειοψηφίας της οποίας ηγείτο – εκείνος κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι προκάλεσε πολιτική κρίση στη «χειρότερη δυνατή στιγµή λόγω απληστίας για την εξουσία». Ο κοµψός και φωτογενής γκριζοµάλλης Σόκρατες δεν το έβαλε κάτω µετά την πτώση της κυβέρνησής του – παρέµεινε προσωρινός πρωθυπουργός – και συνέχισε να αντεπιτίθεται αποκαλώντας τους συντηρητικούς αντιπάλους του καταστροφείς των κοινωνικών κατακτήσεων των εργατών. Ο Σόκρατες που σπούδασε πολιτικός µηχανικός εξελέγη βουλευτής για πρώτη φορά το 1987 και έχει διατελέσει υπουργός Περιβάλλοντος – έχει δώσει µάχες για τη νοµιµοποίηση των αµβλώσεων και του γάµου των οµοφυλόφιλων, αλλά και για την απλοποίηση των διαδικασιών για το διαζύγιο. Ο ίδιος είναι χωρισµένος και έχει δύο γιους.

ΠΕΝΤΡΟ ΠΑΣΟΣ ΚΟΕΛΙΟ
Σφιχτός µε τα χρήµατα
ΑΝΏΤΑΤΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ σε µια σειρά όχι πολύ µεγάλων επιχειρήσεων ήταν επί χρόνια ο Πέντρο Πάσος Κοέλιο, επικεφαλής των Σοσιαλδηµοκρατών που προηγούνται στις δηµοσκοπήσεις για τις αυριανές εκλογές στην Πορτογαλία. Παρ’ ότι όµως έχει πείρα στο µάνατζµεντ – κάτι που λογικά θα του χρησιµεύσει εάν γίνει πρωθυπουργός – το πέρασµά του από τις επιχειρήσεις στην πολιτική, στην οποία δεν έχει εµπειρία, αποτελεί συνήθη κριτική εναντίον του. Ηαπάντηση του 46χρονου Κοέλιο που ήταν παντρεµένος µε το µέλος ενός ποπ γυναικείου συγκροτήµατος του ‘80, είναι ότι ούτε ο Τόνι Μπλερ ούτε ο Ντέιβιντ Κάµερον είχαν οποιαδήποτε κυβερνητική εµπειρία πριν γίνουν πρωθυπουργοί στηΒρετανία. Φίλοι καιεχθροί τον περιγράφουν ως «σφιχτό µε ταχρήµατα» και εκείνος παραδέχεται ότι δεν του αρέσουν οι σπατάλες. «Καµία από τις επιχειρήσεις στις οποίες ήµουν στέλεχος ή διευθυντής δεν κήρυξεπτώχευση», λέει συχνά, τονίζοντας ότι µια «αυστηρή διαχείριση είναι αυτή που έχει ανάγκηη Πορτογαλία για να βγει από την κρίση».Ο Κοέλιο εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 1991 αλλά γρήγορα ασχολήθηκε µε τις επιχειρήσεις για να επιστρέψει στην πολιτική µόλις το 2008. Εχει δύο κόρες από τον πρώτο του γάµο και µια µε τη δεύτερη σύζυγό του, µια φυσικοθεραπεύτρια από τη Γουινέα – Μπισάου.

Ο Κοέλιο είναι άπειρος και ανεύθυνος. Εµείς σώσαµε την Πορτογαλία µε το Μνηµόνιο

Ο Σόκρατες έφερε τη χώρα στα πρόθυρα της καταστροφής.
Μόνο εµείς µπορούµε να διαχειριστούµε τώρα την κατάσταση