ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Επίθεση στη Σένγκεν

Η πρόσφατη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναθεώρηση της Συνθήκης Σένγκεν – µε τη δυνατότητα επαναφοράς εσωτερικών συνοριακών ελέγχων εναντίον χωρών όπως η Ελλάδα, χωρών οι οποίες αντιµετωπίζουν και τις µεγάλες εξωτερικές πιέσεις από τις µεταναστευτικές ροές – καταλήγει πολιτικά να υποσκάπτει την αλληλεγγύη στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Και νοµικά καταλήγει να προωθεί ρυθµίσεις οι οποίες αντιβαίνουν στο γράµµα και στο πνεύµα των Συνθηκών.

Σε µια περίοδο κατά την οποία οι θεµελιώδεις αρχές της συνοχής και της αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ενωσης βάλλονται από παντού, κυρίως δε από την αναβίωση έντονων νεο-εθνικιστικών τάσεων σε κάποια κράτη – µέλη, η Επιτροπή θα έπρεπε να κατακεραυνώνει καθηµερινά όσους επιτίθενται στα σύµβολα της ευρωπαϊκής πολιτικής ενοποίησης.

Αντί γι’ αυτό όµως, συρόµενη από τις συντηρητικές κυβερνήσεις της Ιταλίας και της Γαλλίας, επέτρεψε να ανοίξει η συζήτηση για έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της ευρωπαϊκής ταυτότητας: αυτόν που αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία εντός των ευρωπαϊκών συνόρων των πολιτών.

Αλλά και νοµικά η πρόταση τηςΕπιτροπής προσκρούει στα άρθρα 78 και 80 της Συνθήκης. Οταν ένα κράτος – µέλος δέχεται έντονες µεταναστευτικές πιέσεις στα σύνορά του, η Συνθήκη ορίζει ρητά ότι η Ευρώπη τού οφείλει από τη δική της πλευρά στήριξη και αλληλεγγύη. Η επαναφορά των εσωτερικών συνοριακών ελέγχων δεν είναι ένδειξη κάποιας αλληλεγγύης, αντίθετα αποτελεί επιπλέον τιµωρία για τους πολίτες. Η επαναφορά των εσωτερικών συνοριακών ελέγχων δεν προωθεί τη δίκαιη κατανοµή βαρών («burden-sharing»), την οποία απαιτούν οι Συνθήκες, αλλά αντιθέτως ευνοεί την εξόφθαλµη µετακύλιση επιπλέον βαρών στο κράτος – µέλος το οποίο αντιµετωπίζει το πρόβληµα («burden-dumping»).

Είναι ελπιδοφόρο ότι ευρωβουλευτές από όλες τις πολιτικές οµάδες καταδίκασαν την πρόταση κατά τη σχετική συζήτηση στην Ολοµέλεια του Ευρωκοινοβουλίου. Από τη δική µας την πλευρά τονίσαµε ότι, αντί να συζητεί την κατάργηση της Σένγκεν σε κάποιαεσωτερικά σύνορα, η Επιτροπή θα έπρεπε να εστιάζει στην περαιτέρω ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ενωσης – όπως θα γινόταν, για παράδειγµα, µε την πιο έντονη παρουσία και την ενίσχυση των αρµοδιοτήτων της Frontex. Ταυτόχρονα, Επιτροπή και Συµβούλιο καλούνται επιτέλους να συµφωνήσουν στη θεσµοθέτηση ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήµατος ασύλου το οποίο να βασίζεται στην ουσιαστική αλληλεγγύη µεταξύ κρατών – µελών.

Αν ωστόσο, παρ’ όλα αυτά, η Επιτροπή επιµείνει να αναθεωρήσει τη Συνθήκη Σένγκεν, τότε θα µπορούσε να το κάνει όχι µε την επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, αλλά προς την κατεύθυνση της απλοποίησης των διαδικασιών που σήµερα ισχύουν για την έκδοση τουριστικών θεωρήσεων. Οι λαθροµετανάστες και οι αιτούντες άσυλο, οι οποίοι αποτέλεσαν το ατυχές έναυσµα για να γίνει η συγκεκριµένη πρόταση της Επιτροπής, δεν κάνουν, ως γνωστόν, αίτηση για να λάβουν βίζα Σένγκεν. Μπαίνουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση «από το παράθυρο».

Αντιθέτως, βίζα Σένγκεν απαιτούµε – και µάλιστα µε πολύπλοκες, δαπανηρές και επίπονες διαδικασίες – από εκατοµµύρια πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι θέλουν να έρθουν απολύτως νόµιµα στην Ευρώπη για να κάνουν τουρισµό αλλά και για να επενδύσουν δισεκατοµµύρια ευρώ στις χώρες µας. Η διαδικασία έκδοσης θεωρήσεων από σηµαντικές αγορές για τον ευρωπαϊκό τουρισµό πρέπει να γίνει πιο ευέλικτη και πιο απλή.

Ο τουρισµός αποτελεί τη βαριά βιοµηχανία µας. Κι όµως, σε αντίθεση απ’ ό,τι συµβαίνει µε άλλες βαριές βιοµηχανίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κάνουµε τα πάντα για να δυσχεράνουµε την έλευση τουριστών από µεγάλες αναδυόµενες οικονοµίες (όπως είναι οι χώρες BRIC), από την Τουρκία και από αλλού.

Οι λαθροµετανάστες και οι αιτούντες άσυλο, οι οποίοι αποτέλεσαν το ατυχές έναυσµα για να γίνει η συγκεκριµένη πρόταση της Επιτροπής, δεν κάνουν, ως γνωστόν, αίτηση για να λάβουν βίζα Σένγκεν.
Μπαίνουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση «από το παράθυρο»

Ο Σταύρος Λαµπρινίδης είναι επικεφαλής των ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου