Πότε το ήπαρ «δείχνει» έµφραγµα

Το λίπος στο ήπαρ διπλασιάζει τον κίνδυνο για καρδιακό έµφραγµα και άλλα καρδιαγγειακά επεισόδια, σύµφωνα µε µια νέα επιστηµονική µελέτη.

Το λιπώδες ήπαρ (γνωστό στους ειδικούς ως NAFLD ή Nonalcooholic Fatty Liver Disease) είναι η πιο συχνή αιτία χρόνιας ηπατικής νόσου στις δυτικές κοινωνίες τόσο στονγενικό πληθυσµό όσο και στονπαιδικό. Το 20%-30% των ενηλίκων του γενικού πληθυσµού στον δυτικό κόσµο – και στην Ελλάδα – και το77% των παχύσαρκων παιδιών πάσχουν από τη νόσο αυτή που συνοδεύεται από µέτρια αύξηση των ηπατικών ενζύµων.

Η συχνότητα της νόσου αυξάνεται στο 70% – 90% σε ανθρώπους µε παχυσαρκία ή διαβήτη.

«Το λιπώδες ήπαρ», λέει ο επίκουρος καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστηµίου Αθηνών Χαράλαµπος Βλαχόπουλος, «συνοδεύεται από αυξηµένο (έως και διπλάσιο) κίνδυνο για εµφάνιση ενός καρδιαγγειακού επεισοδίου. Ο αυξηµένος αυτός κίνδυνος φαίνεται να σχετίζεται µε τη συστηµατική φλεγµονή που συνοδεύει το λιπώδες ήπαρ και ηοποία επιταχύνει τη δηµιουργία των αθηρωµατικών πλακών που προκαλούν στεφανιαία νόσο και άλλα καρδιαγγειακά νοσήµατα.»

Η µελέτη

Επιστήµονες από την Α’ Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική (Χ. Βλαχόπουλος, Ε. Μάνεσης, Κ. Βάου, Γ. Παπαθεοδωρίδης, Γ. Κοσκινάς, Ντ. Τηνιακού, Κ. Αζναουρίδης, Α. Αρχιµανδρίτης και Χρ. Στεφανάδης) ερεύνησαν τη σχέση µεταξύ του λιπώδους ήπατος και των λειτουργικών αλλαγών στις αρτηρίες και την πρόωρη αθηροσκλήρωση και δηµοσίευσαν πρόσφατα τα αποτελέσµατά τους στην έγκυρη ιατρικήεπιθεώρηση «American Journal of Hypertension».

Μελετήθηκαν 23 ασθενείς (11 άνδρες) µε µέση ηλικία τα 55 χρόνια και βιοψία που επιβεβαίωνε τη νόσο και 28 υγιείς εθελοντές ως οµάδα ελέγχου, µε παρόµοια ηλικία, δείκτη µάζας σώµατος,φύλο και άλλους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου.

«Οσοι είχαν λιπώδες ήπαρ, είχαν σηµαντικά υψηλότερη ταχύτητα σφυγµικού κύµατος (δείκτη σκληρότητας – γήρανσης των αρτηριών), µεγαλύτερο πάχος έσω – µέσου χιτώνα (δείκτη πρώιµης αθηροσκλήρωσης) και µειωµένη ενδοθηλιακήλειτουργία της βραχιονίου αρτηρίας (που δείχνει πόσο καλά λειτουργεί το ενδοθήλιο των αρτηριών)», τονίζει ο κ. Βλαχόπουλος. «Βρήκαµε δηλαδή ότι το λιπώδες ήπαρ συσχετίζεται µε αρτηριακή σκληρότητα και ενδοθηλιακή δυσλειτουργία. Δεδοµένου του σηµαντικού ανεξάρτητου ρόλου αυτών των αρτηριακών δεικτών, τα ευρήµατα αυτά δείχνουν αυξηµένο καρδιαγγειακό κίνδυνο για τους ανθρώπους µε λιπώδες ήπαρ».

Πώς δηµιουργείται όμως η νόσος; «Η πρωτογενής παθοφυσιολογική διαταραχή είναι η ινσουλοαντοχή, λόγω πολλών παραγόντων, µεταξύ των οποίων καθοριστικό ρόλο έχει η παχυσαρκία», εξηγεί ο κ. Βλαχόπουλος. «Η ινσουλοαντοχή οδηγεί σε αύξηση της λιπόλυσης, της σύνθεσης τριγλυκεριδίων και της ηπατικής πρόσληψης ελεύθερων λιπαρών οξέων και στη συσσώρευση ηπατικών τριγλυκεριδίων».

Διάγνωση και θεραπεία

Η διάγνωση της λιπώδους διήθησης του ήπατος γίνεταιµε λήψη ιστορικού από τον ηπατολόγο γιατρό, σωµατική εξέταση, απεικόνιση του ήπατος µε υπερηχογράφηµα, εργαστηριακά τεστ για προφίλ λιπιδίων και αντοχή στην ινσουλίνη και βιοψία ήπατος εάν κριθεί απαραίτητη.

Τι πρέπει να κάνουν αυτοί οι ασθενείς, καθώς δεν υπάρχει ουσιαστικά καµία αποδεδειγµένα αποτελεσµατική θεραπεία της νόσου NAFDL; «Θα πρέπει να γίνεται προσπάθεια για τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου, όπως είναι η παχυσαρκία, η υπερλιπιδαιµία και ο διαβήτης, µεπεριορισµό των θερµίδων, άσκηση, δίαιτα και φαρµακευτική αγωγή», απαντά ο κ. Βλαχόπουλος. «Η απώλεια βάρους πρέπει να είναι σταδιακή, γιατί η ταχεία απώλεια σχετίζεται µε επιδείνωση της ηπατικής νόσου».

Κάποιοι από αυτούς θα χρειαστούν και καρδιολογική παρακολούθηση. «Ορισµένοι από αυτούς τους ασθενείς πρέπει να ελέγχονται λεπτοµερώς και για στεφανιαίανόσο και να αντιµετωπίζονται µε την κατάλληλη θεραπεία», συµβουλεύει ο κ.Βλαχόπουλος. «Στις θεραπευτικές επιλογές συµπεριλαµβάνονται και οι στατίνες, η χρήση των οποίων δεν απαγορεύεται στους ασθενείς αυτούς».

Μελέτη πoυ δηµοσιεύθηκε το 2010 στο «Lancet» (Athyros et al.), έδειξε ότι η θεραπεία µε στατίνες είναι ασφαλής και µπορεί να βελτιώσει τα ηπατικά ένζυµα και να µειώσει την καρδιαγγειακή θνησιµότητα σε ασθενείς µε µέτρια αύξηση των ηπατικών ενζύµων λόγω λιπώδους ήπατος.