Ο κυνηγός των δικτατόρων

Στην περίπτωσή του, η φράση «φέρτε πίσω τα κλεµµένα» δεν είναι λαϊκίστικο πυροτέχνηµα που αναβοσβήνει στο κάτω µέρος της τηλεοπτικής οθόνης. Είναι αίτηµα το οποίο διατυπώνεται από κρατικές αρχές κι έχει συγκεκριµένο αποδέκτη. Η δουλειά του Ενρίκο Μονφρίνι είναι να εντοπίσει τα δισεκατοµµύρια δολάρια που έχουν ξαφρίσει από τις χώρες τους έκπτωτοι δικτάτορες. Ο Μουαµάρ Καντάφι θα µπορούσε να είναι ο επόµενος «πελάτης» του.

Τι άλλο θα µπορούσε να ήταν ο Ενρίκο Μονφρίνι εκτός από Ελβετός; Στη χώρα του αναπαύονται τεράστια ποσά που µάζεψαν άνθρωποι που δενήταν µόνο στυγνοί δικτάτορες αλλά και κοινοί απατεώνες. Ο Μουαµάρ Καντάφι είναι ένας από αυτούς. Σύµφωνα µε τις µέχρι στιγµής πληροφορίες, ο Συνταγµατάρχης προτιµούσε περισσότερο τις τράπεζες της Νοτιοανατολικής Ασίας για να κρύβει τα κλεµµένα από τις τράπεζες της Ελβετίας. Ο «κυνηγός των δικτατόρων» δεν θα έλεγε όχι στην πρόκληση να αναλάβει την περίπτωσή του. Γιατί ο Ενρίκο Μονφρίνι δεν είναι απλώς ένας δικηγόρος που αγαπάει τη δουλειά του: «Θα µπορούσανα καταλάβω κάποιον που κλέβει λίγα εκατοµµύρια. Μπορώ να το ανεχτώ. Αλλά ένα δισεκατοµµύριο το χρόνο; Με κάνει έξω φρενών» δήλωσε πρόσφατα σε συνέντευξή του στους βρετανικούς «Τάιµς». Ενδεχοµένως µόνο ένας άνθρωπος που εξοργίζεται τόσο πολύ µε τους απανταχού «κλεπτοκράτες» θα µπορούσε να έχειτην επιµονή και την πίστη που απαιτούνται για να ξεκλειδώσει το πολυδαίδαλο σύστηµα ασφαλείας των ελβετικών τραπεζών. Ο Μονφρίνι διέθετε και από τα δυο όπως και την ευφυΐα να χρησιµοποιήσει µεθόδους που πολλοί χαρακτηρίζουν ανορθόδοξες.

ο ΕΠΙΜΟΝΟΣ ΝΟΜΙΚΟΣ. Οι λόγοι που κινητοποιούν αυτόν τον επίµονο νοµικό να τριγυρίζει αδιάκοπα σε έναν νοµικό λαβύρινθο, οι ελάχιστα συµβατικές µέθοδοιπου χρησιµοποιεί για να βρει την έξοδο, το κυνήγι των δισεκατοµµυρίων, οι στυγνοί δικτάτορες που αποµυζούν τις χώρες τους, η µεγάλη κλίµακας διαφθορά και ασφαλώς το χάπι εντ, συνθέτουν ένα στόρι που δύσκολα θα άφηνε ασυγκίνητο τον ΤζονΛε Καρέ. Από την περίπτωση του Μονφρίνι θα συγκινούνταν καιπολλοί λάτρεις εκείνου του είδους της κοσµοπολίτικης περιπέτειας που πασπαλίζεται µε µπόλικο εξωτισµό. Ο πρωταγωνιστής της είναι ένα τύπος που πιστεύει στον Θεό, λατρεύει το καλό φαγητό, έχει πάθος µε τις καλές τέχνες και µπορεί να στερηθεί σχεδόν τα πάντα εκτός την πρώτη θέση στα αεροπλάνα. Είναι µια µικρή πολυτέλεια την οποία προσφέρει στον εαυτό του κάποιος που επειδή «δουλεύει σαν σκύλος, δεν χρειάζεται να ταξιδεύει και σαν σκύλος». Ο Μονφρίνι γνωρίζει πολλά από ταξίδια και µάλιστα από µικρός. Ο πατέρας του ήταν διπλωµάτης και ο ίδιος φοίτησε εσωτερικός σε ένα καθολικό σχολείο της Λωζάννης. Κάθε καλοκαίρι ταξίδευε στην Αφρική όπου υπηρετούσε ο πατέρας του. Ετσι γνώρισε πολύ καλά την Γκαµπόν και την Ακτή του Ελεφαντοστού, αλλά κυρίως γνώρισε αγάπησε την αφρικανική κουλτούρα. Ηταν η εποχή που ονειρευόταν να σπουδάσει στη γεωπονική και να µείνει στην Μαύρη Ηπειρο. Η άρνηση τουδιπλωµάτη πατέρα του δεν είχε ίχνος διπλωµατίας. Η αδιαπραγµάτευτη υπόδειξή του ήταν η νοµική.

Στα χρόνιαπου ακολούθησαν, ο Μονφρίνι ασχολήθηκεσχεδόν µε όλα τα πεδία της επιστήµης του. Κάπως έτσι απέκτησε στη χώρα του τη φήµη ενός δικηγόρου που ξέρει απ’ έξω και ανακατωτά το δίκαιο και– ακόµη πιο σηµαντικό – τις «τρύπες» του. Το κυνήγι το δικτατόρων άρχισε κάπως περίεργα. Ηταν 10.30, ένα βράδυ τον Σεπτέµβριο του 1999, όταν χτύπησε το τηλέφωνό του. Ο άγνωστος που του µίλησε συστήθηκε ως σύµβουλος σε θέµατα εθνικής ασφάλειας της Νιγηρίας και τουζήτησε να συναντηθούν αµέσως. Οπως του εξήγησε από κοντά, η νέα κυβέρνηση της χώρας ήθελε τη βοήθειά του για να εντοπίσει τα χρήµατα που είχε σε µυστικούς λογαριασµούς ελβετικών τραπεζών ο έκπτωτος δικτάτορας Σάνι Αµπάκα. Ο Μονφρίνι δέχτηκε αµέσως την πρόκληση.

Επτά χρόνια αργότερα είχε εντοπίσει τουλάχιστον τα µισά από τα χρήµατα. Ο επίµονος νοµικός είχε δυο όπλα σε αυτό το αδιάκοπο κυνήγι:

το ένα ήταν η διάθεση της Ελβετίας να βγάλει από πάνω της την ρετσινιά του ασφαλούς θησαυροφυλακίου για τους πάσης φύσεωςεγκληµατίες πολέµου και δικτάτορες: την εποχή που ο νιγηριανός σύµβουλος ζητούσε τη βοήθεια του Μονφρίνι, ο υπόλοιποςκόσµος µάθαινεότι στις ελβετικές τράπεζες αναπαύονταν τα χρήµατα που είχαν κλέψει οι Ναζί από τα θύµατα του Ολοκαυτώµατος. Οι ελβετοί τραπεζίτες γνώριζαν ποια ήταν η προέλευση των χρηµάτων αλλά εξακολουθούσαν να τα κρατούν σχεδόν τέσσερις δεκαετίες από τη λήξη του πολέµου. Το σκάνδαλο που ξέσπασε άνοιξε το πρώτο παράθυρο στον Μονφρίνι. Η Ελβετία µπορούσε να ισχυρίζεται ότι τουλάχιστον υπήρχεένας «καλός Ελβετός» που αγωνιζόταννα διώξει το βρώµικο χρήµα από τη χώρα. Το δεύτερο όπλο του ήταν δικής του κατασκευής από το καλούπι µιας ιδιοφυούς σύλληψης. Ο κυνηγός διαπίστωσε ότι ο πόρτες ασφαλείας του τραπεζικού απόρρητου άνοιγαν πιο εύκολα εάν το θήραµά του δεν είχε την ταµπέλα του αρχηγού κράτους αλλά ενός κοινού νονού, ενός πάντρε παντρόνε µιας οικογένειας που δρα ως εγκληµατική οργάνωση. Η ιδέα αυτή είχε κάνει πολλούς συναδέλφους του να χαµογελάσουν µεσυγκατάβαση. Το κόλπο όµως έπιασε – κι έκανε πολλούς από αυτούς αργότερα να σκίσουν τα πτυχία τους.

Οπως συµβαίνει µε πολλές καινοτόµους ιδέες, έτσι και αυτή βασίζεται σε ένα απλό σκεπτικό. Εάν ένας αρχηγός κράτους χρησιµοποιεί σύζυγο και παιδιά για να ανοίγει µυστικούς λογαριασµούς, την αστυνοµία για να εδραιώνει την εξουσία του και λαδώνει δυνάµει αντιπάλους για να έχει το κεφάλι του ήσυχο, τι διαφορά έχει από έναν ∆ον Κορλεόνε;Ο Μονφρίνι χρειάστηκε κάποια χρόνια για να λαδώσει τη µηχανή της ιδέας και να την χρησιµοποιήσει ως πολιορκητικό κριό. ∆ικαιώθηκε. Και από τις αρχές του µήνα απέκτησεακόµη ένα όπλο: Την 1η Φεβρουαρίου το ελβετικό Κοινοβούλιο υπερψήφισε ένα νοµοσχέδιο που έγινε γνωστό από µέσα ενηµέρωσης ως «νόµος Ντιβαλιέ» (από το όνοµατου δικτάτορα της Αϊτής) και θεωρείται ένα από τα πολυτιµότερα εργαλεία στο κυνήγι των δικτατόρων.

το προτύπο. Τα χρόνια της τυραννίας των Αψβούργων η Ελβετία χρειαζόταν έναν ήρωα. Τονβρήκε στο πρόσωπο του Γουλιέλµου Τέλλου, του ανυπότακτου Ελβετού που αρνήθηκε να προσκυνήσει το καπέλο του τυράννου Γκέσλερ. Χρειάστηκαν οκτώ αιώνες για να αποκτήσει η χώρα των ρολογιών και των τραπεζών έναν νέο ήρωα. Ασφαλώς ο 66χρονος Μονφρίνι δεν χρειάζεται να ρισκάρει τη ζωή κανενός από τα επτά παιδιά του και ούτε πρόκειται να αποκτήσει ποτέ τη φήµη του Γουλιέλµου Τέλλου. Περισσότερο από ήρωας ενός λαού είναι ο ήρωας µιας κυβέρνησης που θέλει να απαλλαγεί από το στίγµα του κλεπταποδόχου. Αλλά και κάποιωντρίτων κυβερνήσεων που προσπαθούν να µαζέψουν όσα συντρίµµια άφησαν πίσω τους οι διάφοροι Αµπάκα, Ντιβαλιέ και Καντάφι.

Δεν µπορείς να πολεµάς το σύστηµα κατουρώντας συνεχώς κόντρα στον άνεµο

ΕΙΠΕ 

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ

Ο Ενρίκο Μονφρίνι προσωποποιεί την αποφασιστικότητα της Ελβετίας να αντιµετωπίσει τους κλεπτοκράτες

βαΛεΝταΪΝ ΖεΛβεΓΚερ, εΚΠροΣΩΠοΣ του εΛβετίΚου υΠουρΓείου εΞΩτερίΚΩΝ