Funky Τσέχοφ στο Εθνικό

Στο 100% υπολογίζουν οι υπεύθυνοι του Εθνικού Θεάτρου ότι θαφτάσει ηπληρότητα του «Πλατόνοφ».Η αλήθειαείναι ότι η καλή µέρα φάνηκε προτού ξηµερώσει. Η υποψηφιότητατου «Κυνόδοντα»για Οσκαρ έβαλε φωτιά στην περιέργεια του κοινού για τη θεατρική πλευρά του Γιώργου Λάνθιµου, πράγµα εντελώς άδικο για τον σκηνοθέτη αφού στο βιογραφικότου υπάρχουν περισσότερες θεατρικές από κινηµατογραφικές σκηνοθεσίες.

Εστω κι έτσι, η Νέα Σκηνή του Εθνικού την εποµένη της επίσηµης πρεµιέρας ήταν γεµάτη από (κανονικούς) θεατές. Τι ακριβώς είχαν έρθει να δουν όλοι αυτοί, νεαροί στην πλειονότητά τους, Σάββατο βράδυ;

Ο «Πλατόνοφ» είναι έργο ελάχιστα γνωστό στην Ελλάδα και η όποια σύγκριση µιας παράστασης µε την ταινία του Μιχαλκόφ «Μηχανικά πιάνα» µε τον ίδιο τσεχοφικόήρωα σίγουραθα ήταν εις βάρος του θεατρικού χειρισµού.

Με αυτές τις απορίεςκαι µε άλλες που δεν λέγονται σχετικά µε τηνανάγνωση τουΤσέχοφ στον 21ο αιώνα πήρα απόνωρίς τη θέση µου στην κερκίδα κι άρχισα να συνδιαλέγοµαι µε το σκηνικό της Αννας Γεωργιάδου. Μεταλλικοί ανεµιστήρες οροφής, ψυγείοψιλικατζίδικου, σειρές από καρέκλες και σχεδιασµένα πατήµατα στο δάπεδο της σκηνής να µαρτυρούν τη σκηνοθετική γραµµή:

κανένα βήµακαι καµιάχειρονοµία δεν θα δίνει την αίσθηση του τυχαίου.

Οπως στον «Κυνόδοντα», έτσι και στον «Πλατόνοφ»ο Γιώργος Λάνθιµος δεν σερβίρειστον θεατή τουτο πατρόν των προθέσεών του αλλά το πλήρες και αρραγές (καλλιτεχνικό) συµπέρασµά του. Οσο πιο γρήγορα το καταλάβει κανείς τόσο πιο εύκολα θα αντέξει το υπερβολικό στυλιζάρισµα στον λόγο και τη διαρκή κίνηση των προσώπων, τα οποία χορεύουν, χειρονοµούν, µιλούν και απελπίζονται σαν νευρόσπαστα.

Και είναι κακό αυτό; Είναι κακόνα σφουγγίσει κανείς τον λυγµό από τιςτσεχοφικές ηρωίδες και την αφασία από τους τσεχοφικούς ήρωες; Κακό και ολέθριο, θα έλεγα, αν δεν είχαδει τον ΑρηΣερβετάλη να τυλίγειµε τη σκηνική ωριµότητά του το σχεδίασµα του«Πλατόνοφ» έτσι όπωςτον πέταξεεπί σκηνήςη διασκευή του Ντέιβιντ Χέαρ, η οποία χρησιµοποιήθηκε αντί για το εξάωρο πρώτο draftτου «Πλατόνοφ»που ο υιός Τσέχοφ βρήκε στα συρτάρια του µακαρίτη πατέρα του.

Και είναι κακός ο φορµαλισµός όταν αποφθεγµατοποιεί τις τιράντες της Αννας Πετρόβνα; Κακό κι ολέθριο,θα έλεγα, αν δεν αναλάµβανε η Αγγελική Παπούλια να τους δώσει τη σωστή υγρασία και να προσδώσει έτσι συνοχή στην παράσταση.

Και είναι κακό να µηνκαταλαβαίνει κανείς το αξάν της Αριάν Λαµπέντ ή και τα ουκ ολίγα αποσπάσµατα που εκφέρει σε γαλλική γλώσσα; Κακό κι ολέθριο, θαέλεγα, ανδεν είχα προλάβει να στενοχωρηθώ (πολύ) µε την περιφρόνηση αρκετών (ελλήνων) ηθοποιών του θιάσου στην ορθοφωνία.

Εντάξει, δενζούµε σε εποχές όπου ηθοποιός σήµαινε φωνή καµπάνα τύπου παλιού ΕΙΡ αλλά ένα δυο πραγµατάκια θα θέλαµε να µας δοθούν κι όχι να τα αποσπάσουµε µε τοζόρι µαντεύοντας µάλλον παρά ακούγοντας.

Μιλώντας για τα ρίσκα που πήρε ο σκηνοθέτης, στέκοµαι πιο πολύ στη συνεργασία της µουσικής µε την όλη παράσταση. Σπανίως το πετυχαίνουν αυτό ακόµη και οι πιο τελειωµένοι µετρ του µεταµοντέρνου και εδώ ο Λάνθιµος πέτυχε το αδύνατο: να βάλει τη ρέµπελη αντροπαρέα του έργου να τραγουδάει το «Play that funky music» των Wild Cherry σαν µεθυσµένη κερκυραϊκή κοµπανία – και να έχει και δίκιο…

INFO

«Πλατόνοφ» του Τσέχοφ στο Εθνικό Θέατρο – Νέα Σκηνή (Αγ. Κωνσταντίνου 22-24, τηλ. 210-
5288.170)