Ματιές Κρύα ψυχή

Εχω εφτά δεκαετίες στην πλάτη µου. Πέρασα και Κατοχή. Και Εµφύλιο.

Πέρασα, δηλαδή, πολλά δύσκολα Χριστούγεννα. Κάποιες φορές µε τον τρόµο πλάι µου, µε µια µπουκιά µποµπότα για ψωµί και άγριες λαχανίδες, χωρίς µια στάλα λαδάκι. Εφέτος τα Χριστούγεννα µου φάνηκαν πιο παγερά, πιο φτωχά. Και όχι από άποψη οικονοµική. Ο κόσµος όλος ήταν θλιµµένος. Μπήκε µεν το ταψί µε το κρέας στον φούρνο, αγοράστηκαν γλυκά και παιχνίδια, λιγοστά, έστω, αλλά η παγωνιά της ψυχής δεν ζεσταινόταν µε τίποτα.

Λεφτά υπάρχουν. Οχι αυτά που έλεγε ο Παπανδρέου. Υπάρχουν όσα λεφτά χρειάζονται για να µπορεί µια οικογένεια να τα φέρει βόλτα. Με ζόρι. Εκείνο που δεν υπάρχει, που λείπει, είναι το κουράγιο. Η προοπτική. Στην Κατοχή ανέβαινε ο πατέρας µου σ’ ένα καφάσι, στην αυλή του σπιτιού µας και φώναζε στους γειτόνους, «θα φύγουνε οι Γερµανοί, έρχονται οι Εγγλέζοι, θα τρώµε µε χρυσά κουτάλια..!».

Τώρα;

Αυτή η ανασφάλεια, η κατεβασµένη µούρη, η σκουντουφλιά, είχαν απλώσει τα δίχτυα τους παντού, όλες τις γιορτινές µέρες. Φυσικά, υπήρξαν και οι εξαιρέσεις. Οι πλούσιοι που το ‘ριξαν έξω. Και οι χαρτοπαίχτες. Που δεν πέρασε µέρα χωρίς να δοκιµάσουν τις ζαριές τους, να ποντάρουν στη ρουλέτα, να κυνηγήσουν το καρέ του άσου. Αλλά αυτοί είναι λίγοι. Και παθιασµένοι.

Λένε πως τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά σπρώχνουν πολλούς ανθρώπους στη µελαγχολία. Μερικούς και στην κατάθλιψη. Φαίνεται πως είναι αλήθεια. Το διαπίστωσα, το ψηλάφισα εφέτος. Αλλά δεν φταίγανε µόνον οι γιορτές. Φταίγανε, πρωτίστως, όλ’ αυτά που σφίγγουν τον λαιµό της χώρας µας, τον λαιµό του καθενός µας χωριστά.

Πάντως, θέλω να πω, ειδικά για µένα – κι αυτό µπορεί να ισχύει και για πολλούς άλλους – ότι οι µεγάλες γιορτές µε απορρυθµίζουν. Βολεύοµαι στη ρουτίνα µου – «σαράντα χρόνια φούρναρης» – κι όταν ξεβολευτώ, για κάποια αιτία, αρχίζω να χάνω τον βηµατισµό µου, να µπερδεύοµαι, να θυµώνω µε το παραµικρό. Εχουν δίκιο αυτοί που πιστεύουν ότι αν πάρουν σύνταξη δεν θα ξέρουν τι να κάνουν και θα περιµένουν σκυφτοί και βουλιαγµένοι στην γκρίνια, να φτάσει κάποτε το τέλος… Γιορτή των Θεοφανίων σήµερα, που γράφω αυτές τις γραµµές, για το φύλλο του Σαββάτου. Του Σαββάτου που κλείνει η αυλαία των εορτών και ξαναγυρίζουµε όλοι στις δουλειές µας. Χαίροµαι για τον εαυτό µου, µιας και θα ξαναχωθώ στη ρουτίνα µου, που είναι το καταφύγιο που φθονώ, αλλά δεν παύει να είναι καταφύγιο. Το µόνο για το οποίο λυπάµαι είναι τούτο: τα παιδιά, οι µαθητές, που είχαν πετάξει τη σχολική τσάντα επί δύο βδοµάδες και έπαιζαν, γλεντούσαν, µε τον δικό τους τρόπο και την ένδοξη νιότη τους, θα ξαναπιάσουν τα διαβάσµατα και τα γραψίµατα, που είναι τόσο δυσάρεστα, ύστερα από µια περίοδο ανεµελιάς, έστω και λίγων ηµερών. Μα τόσο δυσάρεστα… ΥΓ: Διάβασα ένα βιβλίο, που µου έκανε ξεχωριστή εντύπωση. Τίτλος του, «Περί αλητείας». Το ρούφηξα γιατί κι εγώ ξέρω πολλά πράγµατα για το αλήτικο σινάφι. Συγγραφέας του, ο ποιητής Γιώργος Κακουλίδης που βλέπω ότι «σκίζει» και στην πεζογραφία. Από τις Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ.