Dear Εconomist…

Απαντήσεις στα διλήμματα των αναγνωστών με τα εργαλεία της οικονομικής επιστήμης
Διάβασα πως σκοπεύετε να αρχίσετε γυμναστική και να δίνετε χρήματα για φιλανθρωπικούς σκοπούς κάθε φορά που δεν θα επιτυγχάνετε τους στόχους σας. Θα ήθελα λοιπόν τη γνώμη σας για ένα παρόμοιο ζήτημα. Το θέμα μου είναι το κρασί. Πίνω πολύ και δεν μπορώ να πείσω τον εαυτό μου ότι κάνω κάτι ανθυγιεινό. Η ιδέα με τη φιλανθρωπία νομίζω πως δεν θα πιάσει στην περίπτωσή μου. Θα προτιμούσα να πω ψέματα παρά να δώσω τα χρήματά μου κάπου. Σκέφτηκα την εξής εναλλακτική: κάθε μήνα να καταθέτω τα χρήματα που θα ξόδευα για αλκοόλ σε έναν κοινό τραπεζικό λογαριασμό της οικογένειας. Οποτε θέλω να αγοράσω ένα μπουκάλι, θα παίρνω χρήματα από εκεί. Ο,τι μένει στο τέλος κάθε μήνα θα πηγαίνει στα παιδιά και τη γυναίκα μου. Δεν είναι μια εκπληκτική λύση;

Ντ. Β. Αγαπητέ Ντ.Β., Στην κλασική οικονομική θεωρία η πρότασή σου θα ήταν άχρηστη. Κάθε ευρώ που ξοδεύεις στο αλκοόλ είναι ένα ευρώ που στερείς από τη γυναίκα και τα παιδιά σου. Και δεν έχει καμία σημασία σε ποιον λογαριασμό το βάζεις. Ο Ρίτσαρντ Θέιλερ όμως, κορυφαίος οικονομολόγος στα οικονομικά της συμπεριφοράς, έχει μια θεωρία «πνευματικής λογοδοσίας» που στηρίζει το σχέδιό σου. Βάζουμε, λέει, διαφορετικές ταμπέλες σε κάθε ευρώ. Δηλαδή, αυτό είναι για τη σύνταξή μου, το άλλο είναι για δωροδοκία π.χ. Και έχει διαπιστώσει πως αυτές οι ταμπέλες όντως αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόμαστε. Αρα το σχέδιό σου μπορεί να πετύχει. Οπως όλες οι στρατηγικές δέσμευσης, όμως, ενέχει το ρίσκο να γίνει μπούμερανγκ: μπορεί να μην καταφέρεις να σταματήσεις να πίνεις, να νιώσεις πιο ένοχος από ποτέ και να δείξεις στην οικογένειά σου ότι αγαπάς το αλκοόλ πιο πολύ από αυτήν. Τιμ Χάρφορντ From the Financial Τimes © Τhe Financial Τimes Limited 2010. Αll Rights Reserved