[ Πρόσωπα ] Προς µια τρίτη δίκη;

Σήµερα γίνεται γνωστή η ετυµηγορία στη δεύτερη δίκη εις βάρος του Μιχαήλ Χοντορκόφσκι. Βρίσκεται ήδη επτά χρόνια στη φυλακή και το περιοδικό «Vlast» προβλέπει πως αυτή η δυσοίωνη φάρσα δεν έχει τελειώσει.

Οι επικρίσεις για την πρώτη δίκη του πρώην ιδιοκτήτη της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Yukos, το 2003, δεν επικεντρώνονταν στο γεγονός ότι οι αποδείξεις ήταν αµφίβολες και τα ποσά που υποτίθεται ότι δεν δηλώθηκαν στην εφορία ήταν υπερβολικά. Οι παρατηρητές αναγνώριζαν πως η Yukos είχε αγνοήσει την εφορία, αλλά επισήµαιναν πως, όταν το έκανε, δεν ήταν ποινικό αδίκηµα. Και, όταν η κυβέρνησηαποφάσισε ξαφνικά να το καταστήσει ποινικό αδίκηµα, ήταν αντισυνταγµατικό ο σχετικός νόµος να έχει αναδροµική ισχύ και να χρησιµοποιηθεί για να καταδικαστεί ο Χοντορκόφσκι. Επιπλέον, δεδοµένου ότι πολλοί επιχειρηµατίες είχαν κάνει το ίδιο, η καταδίκη µόνο του Χοντορκόφσκι (και του στενού συνεργάτη του Πλάτον Λεµπέντεφ)

αντέβαινε στη συνταγµατική αρχή τις ισότητας έναντι του νόµου και της δικαιοσύνης.

Στη δεύτερη δίκη, φέτος τον Οκτώβριο, το κατηγορητήριο ήταν πολύ πιο συγκεκριµένα παράλογο, σηµειώνει ο συντάκτης του «Vlast» Ντµίτρι Καµίτσοφ. Η κατηγορία της υπεξαίρεσης 218 εκατ. τόνων του δικού του πετρελαίου αντέβαινε όχι µόνο στη λογική (η ποσότητα είναι υπερβολικά µεγάλη), αλλά και στην ετυµηγορία της πρώτης δίκης (είτε δεν δήλωσε στην εφορία τα έσοδα από το πετρέλαιό του είτε είχε κλέψει το 100% της παραγωγής). Οι δηλώσειςτων εισαγγελέων προκάλεσαν επανειληµµένα ξεσπάσµατα γέλιου στην αίθουσατου δικαστηρίου.

Οµως αν ο Βλαντίµιρ Πούτιν ήθελε να «σαπίσει» ο Χοντορκόφσκι στη φυλακή, γιατί να µην διατυπώσει εις βάρος του βαρύτερες κατηγορίες; Ενας στενός συνεργάτης του, ο Λεονίντ Νεβζλίν, καταδικάσθηκε ερήµην τον Αύγουστο του 2008 σε ισόβια ως οργανωτής πολλών δολοφονιών. Για τους εισαγγελείς, θα ήταν παιχνίδι να κατηγορήσουν τον Χοντορκόφσκι ως συνεργό του.

Για τον συντάκτη του«Vlast», όλα εξηγούνται αν ο κύριος στόχος τουκαθεστώτος ήταν να «αναµορφώσει» τονΧοντορκόφσκι, δηλαδή να τον κάνει να δηλώσει µεταµέλεια,πράγµα που ο κατάδικος δεν έκανε – αντίθετα άρχισε να δίνει συνεντεύξεις και να γράφει άρθρα στα οποία κάθε άλλο παρά εξέφραζε την αγάπη του και τον θαυµασµό του για τον Πούτιν. Είναι λοιπόν αυτονόητο ότι θα του επιβληθεί σήµερα µια δεύτερη ποινή (στα τέλη Οκτωβρίου, οι εισαγγελείς ζήτησαν κάθειρξη 14 ετών). Και, αν δεν µπει και πάλι στον σωστό δρόµο, µπορεί να οργανωθεί εις βάρος του και τρίτη δίκη. Αλλωστε ο ίδιος ο Πούτιν δεν έχει πει επανειληµµένα πως οι επικεφαλής της Yukos έχουν «πτώµατα στη συνείδησή τους»; Αν κατέστη δυνατό να «αποδειχθεί» πως ο Χοντορκόφσκι έκλεψε το ίδιο το πετρέλαιό του, είναι πολύ ευκολότερο κάποιος µεταµεληµένος κατάδικος για φόνο να «θυµηθεί» ξαφνικά, έναντι κάποιος ελάφρυνσης της ποινής του, ότι ο Χοντορκόφσκι του παρήγγειλε προσωπικά τη δολοφονία ανταγωνιστών του.