Κόλπο γκρόσο για το ευρώ

Την… ηρεµία πριν από τη θύελλα θυµίζει η ατµόσφαιρα στις Βρυξέλλες, στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αλλά και στις αγορές, καθώς άπαντες αναµένουν πως στη Σύνοδο Κορυφής της 16ης και 17ης ∆εκεµβρίου οι «27» – και για την ακρίβεια η Ανγκελα Μέρκελ – θα ανακαλύψουν κάποια µαγική συνταγή που θα διασώσει το ευρώ και την ευρωζώνη από την κρίση.

Μεταξύ αυτών που ανησυχούνείναι φυσικά και η Αθήνα – µολονότι για πρώτη φορά ίσως από όταν ξέσπασε η κρίση φροντίζει να διατηρεί την ψυχραιµία της και να προχωρά το πρόγραµµα του Μνηµονίου µε προσήλωση, ώστε να µη δώσει την παραµικρή λαβή στις αγορές να τη στοχοποιήσουν – παρά τις έντονες αντιδράσεις, ακόµη κι εντός κυβέρνησης, για τα µέτρα στα εργασιακά και τις ∆ΕΚΟ.

Η αιτία της ανησυχίας της Αθήνας είναι προφανής: η έκθεση που συνέταξε το κλιµάκιο της Κοµισιόν, το οποίο µετέχει στην τρόικα, δεν αφήνει περιθώρια για αισιοδοξία – ό,τι και να κάνει η Ελλάδαγια να συµµαζέψει τα δηµοσιονοµικά, ό,τι και να κάνει για να προχωρήσει τις διαρθρωτικές αλλαγές κι έτσι να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της, οι επενδυτές στην πλειονότητά τους εξακολουθούν να πιστεύουν πως µετά το 2013δεν θα µπορεί νααναχρηµατοδοτήσει το δυσθεώρητο δηµόσιο χρέος της και θα υποχρεωθεί σε αναδιάρθρωση. ∆εν είναι άλλωστε τυχαίο πως τα τελευταία 24ωρα κυκλοφορεί σειρά σεναρίων – αλλά και πληροφοριών – για ενδεχόµενη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους εντός του 2011 έτσι ώστενα αποφευχθεί και περαιτέρω επιβάρυνση του χρέους – οι σχετικές διαβουλεύσεις όµως προσκρούουν στις γερµανικές και γαλλικές αντιρρήσεις που θέλουν να προστατεύσουν τις εκτεθειµένες τράπεζές τους, αλλά και στον σκεπτικισµό της ελληνικήςκυβέρνησης που σκέφτεται το πολιτικό κόστος.

Στις Βρυξέλλες εξηγούν πωςη στάση των επενδυτών είναι απολύτως δικαιολογηµένη – και γι’ αυτό δεν ευθύνεται η πολιτική της Αθήνας: υπάρχουν δύο βασικοί ανασταλτικοί παράγοντες που αποτρέπουν έναν επενδυτή από το να αγοράσει ελληνικά οµόλογα ακόµη και µετά το Μνηµόνιο.

Ο πρώτος είναι η πενιχρήανάπτυξη που αναµένεται να έχει ακόµη και τότε η Ελλάδα (της τάξης του 1% έως 2%), κατά πολύ χαµηλότερη από το επιτόκιο των οµολόγων που, ακόµη κι αν κινείται περί το 5%, θα έχει µεγάλη διαφορά. Ο δεύτεροςείναι η πρόβλεψη του µηχανισµού στήριξης τόσο του τρέχοντος,από τον οποίοέχουν δανειστεί η Ελλάδα και η Ιρλανδία, όσο και του µόνιµου, που θα τον αντικαταστήσει το 2013 – και µάλιστα τον Ιανουάριο, νωρίτερα από το προβλεπόµενο – πως οι πρώτοι που θα εξοφληθούν θα είναι το ∆ΝΤ κι οι εταίροι (seniority). Οι επενδυτές λοιπόν θα πρέπει και να περιµένουν – και να αµφιβάλλουν – για το κατά πόσοθα λάβουν τα χρήµατά τους.

Το κόστος διάσωσης
Από εκεί και πέρα η πρόβλεψη που εισήγαγε η γαλλογερµανική πρόταση – και αναγκάστηκαν να υιοθετήσουν οι εταίροι – για κόστος που θα πρέπει να συµµεριστούν οι επενδυτές στην περίπτωση µιας αναδιάρθρωσης χρέους κράτους τηςευρωζώνης, στο πλαίσιο του µόνιµου µηχανισµού, είχε ολέθριες συνέπειες για όλες τις χώρες της περιφέρειας, αλλά βλάπτει ακόµη και το Βέλγιο, πουείναι η καρδιά της Ενωσης. Οι προσπάθειες να αναδιατυπωθεί προς το ηπιότερο η πρόταση, µε την πρόβλεψη ότι κάθε περίπτωση και χώρα θα εξετάζεται χωριστά, ουδόλως καθησύχασε τις αγορές – και κυρίωςτους κατέχοντες οµόλογα αυτών των χωρών. Στις Βρυξέλλες πλέον έχουν προεξοφλήσει την προσφυγή της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, ενώ καλά πληροφορηµένες πηγές έλεγαν ότι η Ιταλία έχει τη δυνατότητα να δανείζεται πλέον µόνο από τις δικές της τράπεζες.

ΨΥΧΡΑΊΜΗ Η ΑΘΗΝΑ

προχωρά το πρόγραµµα του Μνηµονίου µε προσήλωση, ώστε να µη δώσει λαβή στις αγορές να τη στοχοποιήσουν

Ανοίγει ο δρόµος για τη συµµετοχή ιδιωτών στον ευρωπαϊκό µηχανισµό σταθερότητας
ΡΕΠΟΡΤΆΖ: Μαρία Βασιλείου

Σε Συμφωνία για τη δηµιουργία του µόνιµουευρωπαϊκού µηχανισµού στήριξης, που θα τεθεί σε ισχύ από το 2013, αναµένεται να προχωρήσουν οιευρωπαίοι ηγέτες στη Σύνοδο Κορυφήςτην Πέµπτηκαι Παρασκευή. Οπωςαναφέρεται σε σχετικό δηµοσίευµα τουReuters, που επικαλείται προσχέδιο των συµπερασµάτων της Συνόδου, οι ηγέτες της Ευρώπης θα συµφωνήσουν στην εισαγωγήδύο φράσεωνστη Συνθήκη τηςΛισαβώνας, ανοίγοντας τον δρόµο για τησυµµετοχή του ιδιωτικού τοµέα στον ευρωπαϊκό µηχανισµό σταθερότητας.

Σύµφωνα µε τοπροσχέδιο των συµπερασµάτων, η προσθήκη στο άρθρο 136 θα διατυπώνει το εξής: «Τα κράτη-µέλη που χρησιµοποιούν το ευρώ θα συστήσουν έναν µηχανισµό σταθερότητας για να διασφαλίζει τη σταθερότητα της ζώνης του ευρώ συνολικά. Η χορήγηση της οικονοµικής βοήθειας βάσει του µηχανισµού θα υποβάλλεται σε αυστηρούς όρους».

Ο νέος µηχανισµός θα αντικαταστήσει τον υπάρχοντα, ύψους 750 δισ. ευρώ, που λήγει τον Ιούνιο του 2013, και εκτιµάται ότι θα διαθέτει υψηλότερο ποσό. «Ο µηχανισµός θα ενεργοποιείται µε συµφωνία των µελών της ευρωζώνης σε περίπτωση κινδύνου της σταθερότητας της ζώνης του ευρώ συνολικά», αναφέρεται στο προσχέδιο των συµπερασµάτων. Στη Σύνοδο οι ευρωπαίοι ηγέτες θα αποφασίσουν ακόµη εάν στον µηχανισµό θα συµµετέχουν κράτη-µέλη τηςΕ.Ε. που δενανήκουν στην ευρωζώνη.

Η «δηµοσιονοµική ένωση»
Λίγες µέρες πριν από την κρίσιµη Σύνοδο, ο υπουργός Οικονοµικών της Γερµανίας Βόλφγκανγκ Σόιµπλε τάχθηκε υπέρτης συζήτησηςγια την εναρµόνιση της δηµοσιονοµικής πολιτικήςτων χωρών της ευρωζώνης, που σηµαίνει ουσιαστικά πιο σφιχτή οικονοµικήπολιτική. Οπωςείπε σεχθεσινή συνέντευξή του στη γερµανική εφηµερίδα «Bild am Sonntag», αναφερόµενος στηναρχική συµφωνία για την υιοθέτηση του ευρώ, τότεοι Ευρωπαίοι δεν είχαν αποφασίσει να αντιµετωπίσουν το ζήτηµα, αλλά σήµεραµπορεί ναεπανεξεταστεί. «Κατά τη βασική απόφαση, η άσκηση δηµοσιονοµικής πολιτικής θα αποφασιζόταν σε εθνικό επίπεδο. Αν αυτό αλλάξει, τότε µπορούµε να το συζητήσουµε», δήλωσε. Το Βερολίνο είχε αντιδράσει σε αιτήµατα της Ισπανίαςκαι άλλων χωρών για τη δηµιουργία µιας «δηµοσιονοµικής ένωσης», αλλά εµφανίστηκε την περασµένη εβδοµάδα να δέχεται µια περιορισµένη µορφή πολιτικού συντονισµού.Πάντως, ο κ. Σόιµπλε προέβλεψε ότι σε δέκα χρόνια η Ευρώπη θα έχει αποκτήσει τέτοια δοµή,που θα ταιριάζει περισσότερο σε µια πολιτική ένωση. Επιπλέον, στήριξε το ευρώ, επισηµαίνοντας ότι όσοι στοιχηµατίζουν κατά του ευρωπαϊκού νοµίσµατος δεν θα πετύχουν.

Πιο σκληρά stress tests
Τη διεξαγωγήstress testsστον ευρωπαϊκό τραπεζικό τοµέα σε «τακτά χρονικά διαστήµατα» από το 2011 προανήγγειλε ο πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν-ΚλοντΤρισέ, χαρακτηρίζοντάς ταωφέλιµα εργαλεία, κατά την οµιλίατου την Παρασκευή στη σύνοδο των κεντρικών τραπεζιτών της Ευρώπης και της Λατινικής Αµερικής στη Μαδρίτη. Πάντως, στη γειτονική Πορτογαλία δηµοσκόπηση έδειξε ότι το 46,4% των ερωτηθέντων Πορτογάλων πιστεύει ότι η χώρα τους θα προσφύγει στο µηχανισµό στήριξης, ενώ το 47,1% λέει ότι πρέπει να προσφύγει.