Το «καλό παιδί» αντί του «Σούπερµαν»

Μέχρι πρόσφατα ήταν γνωστός στο ισραηλινό κοινό µόνον ως «Κος Τ» και στους γείτονές του ως «ένα καλό παιδί που αγαπάει το ποδόσφαιρο». «Καλό παιδί»δεν γνωρίζουµε ανείναι ο νέοςεπικεφαλήςτηςΜοσάντ.Εκείνοπου
µπορούµε νασυναγάγουµε από τιςλιγοστές πληροφορίες πουδηµοσιεύονται δεξιά- αριστερά, είναιπως δενµοιάζει καιπολύ στον προκάτοχό τουΜέιρ Νταγκάν,τον κατά τους Αραβες «Σούπερµαν του εβραϊκού κράτους».

Η επίσηµη ανακοίνωση του ισραηλινού πρωθυπουργικού γραφείου ήρθε έξι ώρες µετά τη δολοφονία, στην Τεχεράνη, ενός ιρανού πυρηνικού επιστήµονα και τον τραυµατισµό ενός άλλου. «Ο Ταµίρ Πάρντο θα αναλάβει τη θέση του Μέιρ Νταγκάν στην κεφαλή της Μοσάντ. Εχει υπηρετήσει πολλά χρόνια σε ανώτερες θέσεις. Τελευταία, υπηρέτησε αναπληρωτής διευθυντής. Εχει πλούσια εµπειρία και είναι µετά βεβαιότητας ο σωστός άνθρωπος να ηγηθεί της οργάνωσης τα επόµενα χρόνια δεδοµένων των περίπλοκων προκλήσεων που αντιµετωπίζει το κράτος του Ισραήλ».

«Ο σωστός άνθρωπος στη σωστή θέση» τιτλοφορούνταν την εποµένη η «Γισραέλ Χαγιόµ», δηµοφιλής εφηµερίδα που διανέµεται δωρεάν στο Ισραήλ. Ακριβώς πάνω από τον τίτλο, µια φωτογραφία από τις επιθέσεις στην Τεχεράνη και ένα ερώτηµα: «Η τελευταία βολή του Νταγκάν;». Ο Βρετανός Γκόρντον Τόµας, συγγραφέας ενός βιβλίου για την ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών, τη θρυλική (ή διαβόητη, όπως το βλέπει κανείς) Μοσάντ, δεν έχει καµία αµφιβολία επ’ αυτού: οι επιθέσεις κατά των ιρανών πυρηνικών επιστηµόνων ήταν το «γκραν φινάλε» της µακράς, οκταετούς θητείας του Νταγκάν. Ο Τόµας µάλιστα υποστηρίζει πως µε το που έγινε γνωστή η έκβαση της επιχείρησης, «µέσα σε ένα µυστικό, θωρακισµένο κτίριο σε προάστιο του Τελ Αβίβ, που δεν περιλαµβάνεται από το Google Earth στην ιστοσελίδα του, µερικοί από τους ενοίκους ύψωσαν τα χέρια σε χειρονοµίες τύπου “κόλλα το”».

Από ανεπιβεβαίωτεςαλήθειες όπως αυτή, το βιογραφικό του Νταγκάν περιέχει πάµπολλες. Ο απερχόµενος επικεφαλής της Μοσάντ πιστώνεται και χρεώνεται, µεταξύ άλλων, τη δολοφονία του Ιµάντ Μουγκνίγιεφ, συνδέσµου µεταξύ Χεζµπολάχ και Ιράν στη ∆αµασκό τον Φεβρουάριο του 2008, τη δολοφονία του Μοχάµεντ Σουλεϊµάν, συµβούλου του σύρου προέδρου στην πόλη Ταρτούς της Συρίας τον Αύγουστο του 2008 και την κινηµατογραφική δολοφονία του διοικητή της Χαµάς Μαχµούντ αλ-Μαµπχούχ στο Ντουµπάι, τον Φεβρουάριο του 2010. Αυτή η τελευταία, µε τα ερασιτεχνικά λάθη που έγιναν και την ένταση που αυτά επέφεραν στις διπλωµατικές σχέσεις του Ισραήλ µε τη Βρετανία, την Ιρλανδία, την Αυστραλία, φέρεται να σήµανε και την αρχή του τέλους του. Μπορεί ο Νταγκάν, όπως σχολίαζε πρώην πράκτορας, να µην είναι «το είδος του ανθρώπου που νοιάζεται µήπως θυµώσουν µερικοί προκειµένου να κάνει τη δουλειά», η Μοσάντ όµως εκτέθηκε τότε ανεπανόρθωτα, ο ισραηλινός πρωθυπουργός αποφάσισε να µη δώσει νέα (την τέταρτη κατά σειρά) παράταση στη θητεία του Νταγκάν και άνοιξε ο δρόµος για τον «Κο Τ» να αναλάβει τη θέση του – επισήµως, την 1η Ιανουαρίου. Αντίθετα µε τον Νταγκάν, ο 57χρονος Ταµίρ Πάρντο (είναι «πατέρας και παππούς» και η µητέρα του θυµώνει όταν προφέρεται λάθος το οικογενειακό όνοµα – αυτά για τα οικογενειακά του) δεν έχει, εξ όσων γνωρίζουµε πάντα, στο γραφείο του κορνιζαρισµένη τη φωτογραφία ενός αξιωµατούχου των Ες Ες µε το τουφέκι του στο κεφάλι ενός ηλικιωµένου Εβραίου. Αντίθετα µε τον Νταγκάν, επίσης, που έφτασε ξενόφερτος το 2002 στη Μοσάντ, έχοντας κάνει καριέρα στις ισραηλινές Ενοπλες ∆υνάµεις και την Αντιτροµοκρατική, ο Ταµίρ Πάρντο είναι γέννηµα θρέµµα της Μοσάντ. Μπήκε στο «Ινστιτούτο» το 1980, τέσσερα χρόνια νωρίτερα είχε πάρει µέρος στην Επιχείρηση Εντέµπε (επιχείρηση διάσωσης ενός αεροσκάφους µε εβραίους επιβάτες που είχε καταληφθεί από Παλαιστινίους στο αεροδρόµιο Εντέµπε στην Ουγκάντα) υπό τον Γιονατάν Νετανιάχου, τον µεγαλύτερο αδελφό του Μπέντζαµιν. Ο Γιονατάν σκοτώθηκε στην επιχείρηση. Ο Πάρντο φέρεται να ανέπτυξε στενούς φιλικούς δεσµούς µε την οικογένεια Νετανιάχου.

Στη Μοσάντ άρχισε από τα χαµηλά και έφτασε, το 2002, να αναλάβει υπαρχηγός του Νταγκάν. Στο ενδιάµεσο, υπηρέτησε σε διάφορες επιτελικές θέσεις, λέγεται πως έχει πάρει µέρος σε «δεκάδες µυστικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό» και πως είναι πιο έµπειρος σε τεχνολογικά ζητήµατα (βλ. τοποθέτηση συστηµάτων παρακολούθησης) παρά στη συλλογή πληροφοριών (βλ. στρατολόγηση πρακτόρων). Σε κάθε περίπτωση, το 2005 αποσπάστηκε στις ισραηλινές Ενοπλες ∆υνάµεις ως σύµβουλος επιχειρήσεων και έναν χρόνο αργότερα ανέλαβε εκ νέου υπαρχηγός του Νταγκάν. Είχε µαζί του σχέση «αγάπης και µίσους», ήθελε όµως τη θέση του, αυτό ήταν δεδηλωµένο. Το 2009, λοιπόν, όταν ο Νετανιάχου παρέτεινε για ακόµα έξι µήνες τη θητεία του Νταγκάν, εγκατέλειψε τη Μοσάντ και ανέλαβε σύµβουλος σε µια επιχείρηση ηλεκτρονικού τζόγου (!)…

«Ευφυής και σώφρων». «Εξαιρετικά αξιόπιστος, ανθεκτικός στην πίεση, ισορροπηµένος». «Πολύ τίµιος άνθρωπος, πολύ “τετράγωνος”». «Αποφασιστικός αλλά και νηφάλιος κριτής». Είναι µερικοί από τους χαρακτηρισµούς που του επιφυλάσσουν πρώην προϊστάµενοι και υφιστάµενοι. «Και το εγώ του είναι φυσιολογικό, όχι υπερµέγεθες», προσθέτουν ρίχνοντας σπόντα για τον Νταγκάν ο οποίος, ιδίως τα πρώτα χρόνια της θητείας του, κατηγορούνταν ευρέως για «αλαζονεία» και «έπαρση».

Λένε πως το 2002, όταν ο Νταγκάν έφτασε στη Μοσάντ, στάθηκε στο εστιατόριο της υπηρεσίας και υποσχέθηκε να στηρίξει κάθε επιχείρηση εναντίον των εχθρών του Ισραήλ, µε οποιοδήποτε µέσο, νόµιµο και µη. «Είµαστε σαν τον δήµιο ή τον γιατρό που χορηγεί τη θανατηφόρα ένεση», είπε. «Οταν σκοτώνουµε, δεν παραβιάζουµε τον νόµο. Εκτελούµε µια ποινή επικυρωµένη από τον πρωθυπουργό». Οι εποχές έχουν όµως αλλάξει, ακόµα και ισραηλινοί αρθρογράφοι ζητούν πλέον ανοιχτά περισσότερη διαφάνεια, έλεγχο και λογοδοσία στη Μοσάντ – µέχρι το 1996, τα ονόµατα των επιτελών δεν ανακοινώνονταν καν. Ο γνωστός ειρηνιστής Γκίντεον Λέβι ζητούσε τις προάλλες «µια νέα Μοσάντ», που δεν θα επικεντρώνεται µόνο στους κινδύνους αλλά και τις ευκαιρίες, µε κύρια αποστολή την ειρήνευση στη Μέση Ανατολή. Τα διπλωµατικά τηλεγραφήµατα που διέρρευσαν από το Wikileaks, επεσήµανε, αποδεικνύουν πως το πυρηνικό Ιράν δεν φοβίζει µόνο το Ισραήλ αλλά και τον αραβικό κόσµο, αρκετοί άραβες ηγέτες βλέπουν µια λύση στο παλαιστινιακό ζήτηµα ως ένα µέσο αποδυνάµωσης της ιρανικής επιρροής, «το Ισραήλ αγνοεί µε εξωφρενικό τρόπο αυτή την ευκαιρία». Θα φτάσει άραγε το µήνυµα στον «Κύριο Τ»; Μην αυταπατόµαστε, πρώτα πρέπει να φτάσει στον Κύριο Μπι(µπι), τον Νετανιάχου δηλαδή…

ΕΙΠΕ

Ο πήχυς είναι ψηλά, έχω πολλή δουλειά να κάνω

ΕΙΠΑN ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ

Γνωρίζω τον Ταµίρ δεκάδες χρόνια, συµµετείχαµε από κοινού σε πολλές επιχειρήσεις. Είναι ένας επαγγελµατίας µε πλούσια εµπειρία, κοινή λογική και υπευθυνότητα

Εχούντ Μπαράκ, υπουργός Αµυνας του Ισραήλ