Θα καταγράφονται όλα τα κινητά

Την υποχρέωση της προληπτικής διατήρησης δεδοµένων στο πεδίο των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, εισάγει στην ελληνική έννοµη τάξη νοµοσχέδιο του υπουργείου ∆ικαιοσύνης, επανακαθορίζοντας τους όρους λειτουργίας των καµερών, υπό τις οδηγίες της Αρχής Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Το σχέδιο νόµου που πέρασε χθες από το Υπουργικό Συµβούλιο, ενσωµατώνει στην ελληνική νοµοθεσία την κοινοτική Οδηγία 2006/24/ΕΚ, η οποίαπροβλέπει όχι τη δυνατότητα, αλλά την υποχρέωση διατήρησης δεδοµένων στις επικοινωνίες, προκειµένου να διατίθενταιστις αρµόδιες αρχές για τη διακρίβωσησοβαρών εγκληµάτων και κυρίως τροµοκρατικών ενεργειών και οργανωµένου εγκλήµατος. Στα δεδοµένα που θα τηρούνται δεν περιλαµβάνεται το περιεχόµενο των συνοµιλιών, αλλά µόνο τα στοιχεία των χρηστών και ο χρόνος τέλεσης της επικοινωνίας. Οσον αφορά τη λειτουργία των καµερών στους δηµόσιους χώρους, το νοµοσχέδιο υιοθετεί γνωµοδότηση της Αρχής Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα (2/2010) προς τον υπουργό ∆ικαιοσύνης Χ. Καστανίδη, όπου η Ανεξάρτητη Αρχή λέει κατ’ αρχήν «ναι» στη χρήση καµερών για λόγους προστασίας της ζωής, της δηµόσιας ασφάλειας, της ιδιοκτησίας, του περιβάλλοντος και της εθνικής άµυνας, υπό τηναίρεση ότι ο επιδιωκόµενος σκοπός δεν µπορεί να επιτευχθεί µε ηπιότερα µέσα.

Καταργεί ωστόσο τη δικαιοδοσία των εισαγγελικών αρχών επί της λειτουργίας των συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης – όπως ισχύει σήµερα- και προτείνειτην έκδοσηπροεδρικού διατάγµατος, µε το οποίο θα ρυθµιστούν οι προϋποθέσ εις εγκατάστ ασής και χρήσης τους, πάντοτε όµως υπό τη δική της εποπτεία.

Σύµφωνα µε τη γνωµοδότηση της Αρχής, η εγκατάσταση και λειτουργία των συστηµάτων αυτών σε δηµόσιους χώρους πρέπει να γίνεται µόνο από δηµόσιες αρχές, µε απόλυτο σεβασµό στην αρχή της αναλογικότητας. Ο ενδεχόµενος κίνδυνος δηλαδή να αιτιολογεί τον περιορισµό του ατοµικού δικαιώµατος.

Ειδικότερα η Αρχή υπογραµµίζει ότι:

«Επιτρέπεται η λειτουργία συστηµάτων επιτήρησης µε τη λήψη ή καταγραφή ήχου ή εικόνας σε δηµόσιους χώρους, µόνο για α) τη διαφύλαξη της εθνικής άµυνας, β) τη διαφύλαξη της κρατικής ασφάλειας, γ) την αποτροπή και την καταστολή σοβαρών αξιόποινων πράξεων κατά προσώπων και περιουσιακών αγαθών, εφόσον µε βάση πραγµατικά στοιχεία συντρέχουν επαρκείς ενδείξεις τέλεσης αυτών και δ) τη διαχείριση της κυκλοφορίας».

Ως δηµόσιοι χώροι νοούνται οι χώροι που προορίζονται για κοινή χρήση, όπως οι οδοί, οι πλατείες, τα άλση, ο αιγιαλός, οι παραλίες, τα λιµάνια, καθώς και κάθε άλλος χώρος προσβάσιµος σε απροσδιόριστο αριθµό προσώπων, όπως είναι τα εµπορικά κέντρα, οι χώροι αναψυχής, οι σταθµοί Μετρό, τα αεροδρόµια κ.λπ. Σε χώρους µε ελεγχόµενη είσοδο, µε την καταβολή εισιτηρίου ή µε άλλο τρόπο, υπαίθριους ή κλειστούς, δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση καµερών από τις δηµόσιες αρχές, αλλά µόνο από τον ιδιοκτήτη ή τον διαχειριστή. Θεµιτή άλλωστε κρίνει η Αρχή και τη λειτουργία καµερών σε χώρους – όπως είναι τα καταστήµατα – για την προστασία προσώπων ή πραγµάτων, µε ευθύνη των ιδιοκτητών και όχι των δηµοσίων αρχών. Με προεδρικό διάταγµα πάντως, που θα τεθεί υπό την κρίση της Αρχής, καθώς και του Συµβουλίου της Επικρατείας, θα προσδιορίζονται οι αρµόδιες για την τοποθέτηση καµερών δηµόσιες αρχές, η διαδικασία και οι προϋποθέσεις εγκατάστασης και λειτουργίας συστηµάτων επιτήρησης, οιαξιόποινες πράξεις και τα κριτήρια επικινδυνότητας που θα δικαιολογούν τη λειτουργία καµερών, το είδος των προσωπικών δεδοµένων που θα τυγχάνουν επεξεργασίας και τέλος, ο χρόνος αποθήκευσης των δεδοµένων, η διαδικασία καταστροφής τους και άλλες τεχνικές λεπτοµέρειες.


Τι ισχύει σήµερα

Σύµφωνα µε το ισχύον σήµερα καθεστώς, οι κάµερες λειτουργούν ελεύθερα στους δηµόσιους χώρους για λόγους ασφαλείας, καθώς και για την πρόληψη και την αποτροπή αξιοποίνων πράξεων κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, υπό την εποπτεία των εισαγγελικών αρχών. Τη σχετική γνωµοδότηση είχε διατυπώσει ο τέως εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γ. Σανιδάς τον Οκτώβριο του 2007, καταργώντας άτυπα τις προηγούµενες αποφάσεις της Αρχής επί του θέµατος, σύµφωνα µε τις οποίες επιτρέπονταν οι κάµερες µόνο για τη διαχείριση της κυκλοφορίας των οχηµάτων.

Η γνωµοδότηση του κ. Σανιδά υιοθετήθηκε στη συνέχεια από το υπουργείο ∆ικαιοσύνης, επί Σ. Χατζηγάκη, µε τροπολογία του οποίου απέκτησε νοµοθετικό µανδύα η λειτουργία των καµερών κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, υπό δύο προϋποθέσεις: τη συνεχή εποπτεία από εισαγγελείς και τη χρήση των καταγεγραµµένων πλάνων, εφόσον από αυτά προκύπτει η τέλεση αξιοποίνων πράξεων µόνο για δικαστικό σκοπό.