«Σοβαρή η κατάσταση του ευρώ»

Η καγκελάριος της Γερµανίας Ανγκελα Μέρκελ και ο υπουργός Οικονοµικών της χώρας Βόλφγκανγκ Σόιµπλε προειδοποίησαν ότι το ευρώ βρίσκεται σε «εξαιρετικά σοβαρή» κατάσταση, την ώρα που το ενιαίο νόµισµα βούλιαζε στα χαµηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο µηνών φτάνοντας τα 1,335 δολ. από 1,36 δολ. προχθές.
Στο µεταξύ στο στόχαστροτων αγορών µπήκαν χθες η Πορτογαλία και η Ισπανία καθώςτα οικονοµικάκαι πολιτικά προβλήµατα στην Ιρλανδία αυξάνουν τους φόβους για ντόµινο στηνευρωζώνη. Παράλληλα νέαάνοδο σηµείωσετο κόστος δανεισµού (spreads) των περιφερειακών χωρών της ευρωζώνης, ενώ βουτιά σηµείωσαν τα χρηµατιστήρια και ιδιαίτερα οι µετοχές µεγάλων ευρωπαϊκώντραπεζών. Τα αρνητικό κλίµα στις αγορές δεν βοήθησε ούτε η κλιµάκωση της έντασης στην Κορέα.

Ενώ η κατάσταση στην ευρωζώνη κινδυνεύει να γίνει έκρυθµη, η Ευρώπη ελπίζει ότι παρά την πολιτική αστάθεια στην Ιρλανδία, η κυβέρνηση στο ∆ουβλίνο θα µπορέσει να περάσει από το Κοινοβούλιο τα νέα µέτρα λιτότητας που είναι απαραίτητα για να χορηγηθεί το δάνειο από την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ∆ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο, το οποίο εκτιµάται πως θαδιαµορφωθεί σεπερίπου 80 – 90 δισ. ευρώ.∆εν είναι τυχαίοότι ο επίτροπος Οικονοµικών Υποθέσεων Ολι Ρεν κάλεσε την Ιρλανδία να εγκρίνει τον νέο προϋπολογισµό για το 2011 το ταχύτερο δυνατόν ώστε να προχωρήσει η συµφωνία για τα δάνεια, παρότι προκειµένου να καθησυχάσει τις αγορές τόνισε πως οι επερχόµενες εκλογές στη χώρα δεν απειλούν τη βοήθεια από την τρόικα. Να λάβει τιςαπαραίτητες πολιτικέςαποφάσεις κάλεσε χθες την Ιρλανδία και ο υποδιευθυντής του ∆ΝΤ, Τζ. Λίπσκι.

Στο µεταξύ τον κώδωνα τουκινδύνου έκρουσε χθεςγια ολόκληρητην ευρωζώνη η Μέρκελ δυνατότερααπό κάθε άλλη φορά, δείχνοντας τη µεγάλη ανησυχία του Βερολίνου για τις εξελίξεις. Σε συνάντηση µε τους γερµανούς εργοδότες (BDA) τόνισε ότι «αντιµετωπίζουµε µια εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση όσον αφορά το ευρώ. ∆εν θέλω να παρουσιάσω δραµατική εικόνα, αλλά θέλω µόνο να πω ότι πριν από έναν χρόνο δεν µπορούσαµε να φανταστούµε τις συζητήσεις που είχαµε την

ΒΟΥΛΙΑΞΕ ΤΟ ΕΥΡΩ

Χθες στα χαµηλότερα επίπεδα των δύο τελευταίων µηνών, 1,335 δολ. από 1,36 δολ. προχθές

άνοιξη και τα µέτρα που χρειάστηκε να λάβουµε» για τηνΕλλάδα. Η Ιρλανδία επίσης είναι «λόγος µεγάλης ανησυχίας» είπε, αλλά τόνισε ότι το πρόβληµα είναι διαφορετικό από εκείνο στην Ελλάδα – επειδή εκεί το θέµα είναι οι τράπεζες. Η Μέρκελ ανησυχεί ιδιαίτερα για τον κίνδυνο να υπάρξει ντόµινο στην ευρωζώνη και να χρειαστούν βοήθεια και άλλες χώρες.

«Πνιγόµαστε στα χρέη»
Παρόµοια προειδοποίηση απηύθυνε και ο Σόιµπλε που τόνισε πως «το ενιαίο νόµισµά µας κινδυνεύει» από την κατάσταση που διαµορφώνεται στην Ιρλανδία. Οπως είπε, στην καρδιά της κρίσης βρίσκονται τα υπερβολικά ελλείµµατα στους προϋπολογισµούς και οι φούσκες. Ουπουργός Οικονοµικών της Γερµανίας υπεραµύνθηκε της αυστηρής δηµοσιονοµικής πολιτικής της χώρας του, την οποία θέλει να ακολουθήσουν και οι άλλες χώρες. Χαρακτηριστικάανέφερε: «Μερικοί φαίνεται να πιστεύουν ότικολυµπάµε στα χρήµατα, δεν κολυµπάµε όµως. Πνιγόµαστε στα χρέη. Αν δεν µπορέσουµε να υπερασπίσουµε το ενιαίο νόµισµα ως διατηρήσιµο και σταθερό νόµισµα, οι επιπτώσεις για τη χώρα (τη Γερµανία) και τους ανθρώπουςτης θα είναι ανυπολόγιστες».

Οι δύο ασθενείς κρίκοι
Ο µεγάλος φόβος στην ευρωζώνη είναι ότι οι αγορές µπορεί να επιτεθούν τώρα στους δύο «ασθενέστερους κρίκους» τηςζώνης του ενιαίου νοµίσµατος, την Πορτογαλία και την Ισπανία, οιοποίες ήδηέχουν αρχίσει να νιώθουνµεγάλη πίεση. Οιπιέσεις εντάθηκαν χθες µετά την ανακοίνωση από τη Λισαβώνα ότι το έλλειµµα στην Πορτογαλία όχι µόνο δενµειώθηκε, αλλάαυξήθηκε σε 11,8 δισ. ευρώ για το δεκάµηνο του 2010 λόγω αύξησης των δηµοσίων δαπανών. Ο πρόεδρος της Ε.Ε. Χ. βαν Ρόµπαϊ προσπάθησε να δώσει «ψήφο εµπιστοσύνης» στη χώρα αναφέροντας ότι η οικονοµία της Πορτογαλίας δεν κινδυνεύει επειδή οι τράπεζές της έχουν επάρκεια σεκεφάλαια, δενχρειάστηκε να αντιµετωπίσουν µεγάλη φούσκα στα ακίνητα (όπως έγινε στην Ιρλανδία) και επειδή η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει ισχυρό πρόγραµµα προσαρµογής για να µειώσει το έλλειµµα. Πράγµατι, η Λισαβώνα υποσχέθηκε ξανά χθες ότι θα µειώσει το έλλειµµα από 9,3% το 2009 σε 7,3% φέτος.

Ανεβαίνουν τα spreads
Στο επίκεντροτου ενδιαφέροντος έχει βρεθεί και ηΙσπανία όπου ταspreads ανεβαίνουν, καθιστώντας πολύ πιο επίπονο τον δανεισµό. Χθες η Μαδρίτη πούλησε έντοκα γραµµάτια µε διπλάσιο επιτόκιο,αξίας 3,2 δισ. ευρώ από4 δισ. που ήταν ο ανώτατος στόχος. Απόαυτά, τα 2,09 δισ. ευρώ αφορούσαν τρίµηναέντοκα γραµµάτιαµε επιτόκιο 1,743% (από 0,961% τον προηγούµενο µήνα) και εξάµηνα έντοκα γραµµάτια 1,16 δισ. ευρώ µε επιτόκιο 2,11% (από 1,285%). Bουτιά στα χρηµατιστήρια
Η νέα έκρηξηστα spreads τωνπεριφερειακών χωρών τηςευρωζώνης αντικατοπτρίζει το κλίµα στις αγορές. Τα spreads της Ιρλανδίας αυξήθηκαν σχεδόν 50 µονάδες και έφτασαν τις 590 µονάδες βάσης. Τα spreads της Πορτογαλίας αυξήθηκαν 20 µονάδες στις 435 µονάδες βάσης και της Ισπανίας κατά 15 µονάδες φτάνοντας στις 235 µονάδες βάσης. Τα spreads της Ελλάδας αυξήθηκαν 10 µονάδες στις 925 µονάδες βάσης.

Βουτιά σηµείωσαν παράλληλαοι κεφαλαιαγορές. Στο χρηµατιστήριο του Λονδίνου οι απώλειες ανήλθαν σε 1,75%, στο Παρίσι σε 2,47%, στη Φρανκφούρτη σε1,72%, στη Μαδρίτη σε 3,05% και στο ∆ουβλίνο σε 2,86%. Το Χρηµατιστήριο Αθηνών υποχώρησε 0,61%. Οση ώρα ήταν ανοικτές οι ευρωπαϊκές αγορές ο δείκτης Ντάου Τζόουνς στη Γουόλ Στριτ υποχωρούσε 1,4%.

Κερδίζει έδαφος η ελεγχόµενη αναδιάρθρωση του χρέους

ΕΝΩ η ευρωπαϊκή κρίση χρέους βαθαίνει, κερδίζει έδαφος η άποψη ότι η ελεγχόµενη αναδιάρθρωση των χρεών χωρών – µελών µε προβλήµατα µπορεί να είναι τελικά καλύτερη λύση από τη χρεοκοπία. Οι ασθενέστερες οικονοµίες ίσως θα ήταν καλύτερα να ακολουθήσουν αυτήν την οδό, πιστεύουν αρκετοί επιφανείς οικονοµολόγοι όπως αναφέρεται σε χθεσινή εκτεταµένη ανταπόκριση των «Τάιµς της Νέας Υόρκης» από το ∆ουβλίνο µε τίτλο «για οικονοµολόγους, η αναδιάρθρωση είναι καλύτερη από χρεοκοπία». Βασική ιδέα της άποψης αυτής είναι ότι µια οργανωµένη αναδιάρθρωση χρέους θα µπορούσε να προσφέρει έναν ταχύτερο δρόµο προς την ανάκαµψη των εν λόγω οικονοµιών και να αποφευχθεί το τραύµα µιας πιθανής αναγκαστικής χρεοκοπίας αργότερα: «Πολλοί ειδικοί λένε τώρα ότι η σωτηρία (χωρών) απλά καθυστερεί το αναπόφευκτο. Αντί να βλάπτουν ακόµη περισσότερο τις οικονοµίες τους µε δραστικές περικοπές προϋπολογισµών (…) οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να αρχίσουν αµέσως συνοµιλίες µε οµολογιούχους αναγκάζοντάς τους να αποδεχτούν απώλεια µέρους των επενδύσεών τους», όπως αναφέρεται.

Αθήνα και ∆ουβλίνο
Οποιαδήποτε τέτοια συζήτηση πάντως παραµένει ανάθεµα στην Αθήνα και το ∆ουβλίνο όπως αναφέρει ο συντάκτης του άρθρου Λ. Τόµας και τα πράγµατα περιπλέκονται επειδή στην ευρωζώνη δεν µπορεί µια χώρα να υποτιµήσει το νόµισµά της.

Οσοι χορήγησαν τα κεφάλαια στις τράπεζες της Ιρλανδίας µε τα προβλήµατα πρέπει να υποστούν τις συνέπειες, υποστηρίζει από το ∆ουβλίνο ο τραπεζικός σύµβουλος Π. Μάθιους.

Ο καθηγητής του Πανεπιστηµίου του Χάρβαρντ και πρώην επικεφαλής οικονοµολόγος του ∆ΝΤ Κένεθ Ρογκόφ πάντως είναι πιο ξεκάθαρος: «Η Ελλάδα και η Ιρλανδία δεν µπορούν να αποφύγουν την αναδιάρθρωση χρέους», λέει. Κάτι τέτοιο δεν µπορεί να γίνει εύκολα, λέει ο Ρογκόφ ο οποίος ήταν στο ∆ΝΤ όταν χρεοκόπησε η Αργεντινή, επισηµαίνοντας ότι το διοικητικό συµβούλιο στο ∆ΝΤ ελέγχεται από τις χώρες εκείνες οι τράπεζες των οποίων δίνουν τα δάνεια – οι ΗΠΑ, η Γερµανία, η Βρετανία και η Γαλλία – που θα χάσουν τα περισσότερα αν κηρυχθεί χρεοκοπία.

Εάν όµως η αναδιάρθρωση είναι αναπόφευκτη, γιατί να µη γίνει τώρα;, λένε ο Ρογκόφ αλλά και ο καθηγητής Ν. Ρουµπινί.