∆ύο γυναίκες, ένα πρόσωπο

Τρεις οι στιγµές που «διατύπωσαν» το πλήρες αισθητικό και σεναριακό περιεχόµενο του µοντέρνου σινεµά.
Και οι τρεις περίπου την ίδια χρονιά. Ο αυτοσχεδιασµός µε τις «Σκιές» του Τζων Κασσαβέτη. Η ανακατωσούρα µε την «Κοµµένη ανάσα» του Ζαν Λικ Γκοντάρ. Και η υπαρξιακή περιπλάνηση µε την «Περιπέτεια» του Μικελάντζελο Αντονιόνι. Ο Ιταλός είδε από το Χτες το Αύριο του παγκόσµιου σινεµά!

Το 1957 µε την «Κραυγή» (Il Grido) ο Μικελάντζελο Αντονιόνι (1912-2007) κάνει στροφή και παίρνειοριστικό διαζύγιο από τον ιταλικό νεορεαλισµό. Το ίδιο και ο Πιερ Πάολο Παζολίνι. Το ίδιο και ο Φεντερίκο Φελίνι. Το ίδιο και ο Λουκίνο Βισκόντι. Οµως ο Αντονιόνι πορεύτηκε διαφορετικά. Πρώτα εγκαταλείπει τον νατουραλισµό. Επειτα στρέφεται στον δικό του κόσµο τον αστικό. Και τέλος βάζει τη σφραγίδα του, αφαιρώντας καθετί περιττό. Το σινεµά γι’ αυτόν ήταν κάτι εντελώς προσωπικό. Ετσι ο φακός του «βλέπει» από τα µέσα προς τα έξω. Και έτσι το υπαρξιακό χάος θα γίνει συµµετρικό. Πώς; Με την «Περιπέτεια».

Ας πούµε. Τα σαλόνια καθώς και όλα τα «σηµεία» της καλής κοινωνίας µετατρέπονται σε µια ερηµική φέτα νησίδας. Αυθαίρετο; Καθόλου. Το νησί της περιπλάνησης είναι το φλιπσάιντ µιας κοσµικής συνάθροισης. Η σηµειολογία µιας γεωγραφίας που υποδεικνύει την ερηµιά και τον άνυδρο εσωτερικό ψυχισµό όλων αυτών των καλοταϊσµένων αστών. Πολλές φορές η φασαρία πορεύεται µε την ανασφάλεια, το αδιέξοδο και το χάος το εσωτερικό. Ας πούµε. Το πλήθος αυτής της συγκεκριµένης καλής, ιταλικής κοινωνίαςεκπροσωπείται από την περίπτωση τριών πλασµάτων.Η πρώτη είναι η Αννα (Λέα Μασάρι).

Η δεύτερη _ η κεντρικήηρωίδα _ είναι η Κλάουντια. Την υποδύεται η Μαρία Λουίζα Κατσιαρέλι, δηλαδή η Μόνικα Βίτι. Η µούσα του Αντονιόνι, τότε µόλις 29 ετών. Τοτρίτο πρόσωπο είναι ο Σάντρο (Γκαµπριέλε Φερτσέτι). Το κλασικό τρίγωνο. Καθόλου ιψενικό. Καθόλου µελοδραµατικό. Καθόλου σεξουαλικό. Τότε;

Ο Αντονιόνι αναιρεί όλη την παράδοση και ολόκληρη την κλασική δραµατουργία. Χωρίς ίχνος επιτήδευσης. Χωρίς ίχνος πρόκλησης. Το δράµα _ λέει _ προέρχεται από τη µόνιµη αντιπαλότητα µε τον εαυτό µας. Το δράµα είναι προσωπικό. Το στόρι, όπως και η αισθητική γραφή, αφαιρετικό κι αυτό. ∆ύο φίλες, η Αννα και ηΚλάουντια, ετοιµάζονται γιαweekend µετο γιοτ του Σάντρο.Του πλούσιου εραστή τηςΑννας. Το γεγονός ευχάριστο. Η ψυχολογία της Αννας δυσάρεστη. Θέλει και δεν θέλει να τον παντρευτεί. Στην τραµπάλα. Πότε εδώ, πότε εκεί. Τελικά επιβιβάζονται και σε µια ερηµική νησίδα _ τη Lisca Bianca _κοντά στη Σικελία καταλήγουν. Παρέα µε φίλους. Της ίδιας κοινωνίας.

Η περιπλάνηση µόλις αρχίζει.

Γιατί κάποια στιγµή εκείνη χάνεται. Εξαφανίζεται.«Εξατµίζεται». Εφυγε; Γλίστρησε και σκοτώθηκε; Αυτοκτόνησε; Ο Αντονιόνι µε µια απλή κίνηση, που πλήθος αµερικανών κριτικών, όπως ο διάσηµος Ρότζερ Εµπερτ, δεν κατάλαβε, περιγράφει και συµπυκνώνειόσα όλοι θέλουν να αποκαλύψουν για τις αντιφάσεις και τα αδιέξοδα των προσωπικών σχέσεων. Ουτε το κοινό του φεστιβάλ των Καννών κατάλαβε. Οι «µύωπες» δεν βλέπουν πέρα από τη µύτη τους. Μα είναι τόσο φανερό. Η Αννα «εξαφανίζεται» επειδή η σχέσηείναι αδιέξοδη. Και απ’ αυτήτην «εξαφάνιση» η Αννα δίνει τησκυτάλη στην Κλάουντια. Η«εξαφάνισή» της τώρα θα κρίνει και τον Σάντρο και τη φίλη της. Η Κλάουντια είναι η συνέχεια της Αννας. ∆ύο γυναίκες, ένα πρόσωπο. ∆ύο φιλενάδες, µία γυναίκα. Η περιπέτεια των προσωπικών σχέσεων _ λέει ο Αντονιόνι _ είναι ίδια. Σαν κουρδισµένα και προγραµµατισµένα ανθρωπάκια ακολουθούµε την ίδια πορεία.

Μετά από πολλές και άκαρπες προσπάθειες όλοι εγκαταλείπουν. Αφαντο το πτώµα. Παράλογο εξωτερικά, λογικό εσωτερικά. Το πτώµα δεν είναι σώµα, είναι το µέσα, το χάος, η τρέλα. Αν το βρίσκαµε,θα το θεραπεύαµε. Ετσι ο Αντονιόνι από τη µια δηµιουργείένα µυστήριο αστυνοµικήςπλοκής. Για να «δέσει» τον θεατή. Από την άλλη προχωράει στην κατάληξη µιας σχέσης που ούτε τέλος έχει ούτε αρχή. Γιατί ο Σάντρο αρχίζει να φλερτάρει µε την Κλαούντια. Γιατί η Κλάουντια είναι τώρα η Αννα. Γιατί, είτε Κλάουντια είτε Αννα, αρκεί να είναι µια ωραία γυναίκα. Γιατί η Κλάουντια φλερτάρει µε τον Σάντρο.

Γιατί έτσι αρχίζει ηπροδοσία.

Γιατί όσα δεν έχουµε δει, όσα έχει κρύψει ο Αντονιόνι γιατη σχέση της «εξαφανισµένης» Αννας µε τον Σάντρο, τα βλέπουµε τώρα στο νέο ειδύλλιο ανάµεσα σε εκείνον καιτην Κλάουντια. Ακριβώς η ίδια σχέση, οι ίδιες αντιφάσεις, τα ίδια αδιέξοδα. Και γιατί τηµία στιγµή ο Σάντρο _ όπως έκανε µε την Αννα _ εκλιπαρεί την Κλάουντια να τον παντρευτεί και την άλλη, σ’ ένα ξενοδοχείο, πέφτει σε µια γαργαλιστική πουτάνα και ό,τι βγει. Με έναν λόγο η εξαφάνιση της Αννας είναι η εξαφάνιση της αλήθειας. Της προσωπικής. Των σχέσεων. Η δική µου, η δική σου, ηδική της. Ολων µαζί. Η περιπέτεια της εξαφάνισης κάθε ελπίδαςαληθινής ζωής. Masterπece!

Αύριο το Νο 3

Ψηφίστε κι εσείς τις αγαπηµένες σας ταινίες στη διεύθυνση:

www.tanea.gr/topfilms

Η ταυτότητα

¬ Πρωτότυπος τίτλος: «L’ Avventura» ¬ Ετος: 1960 ¬ Είδος: αδιέξοδη περιπλάνηση ¬ Σκηνοθεσία: Μικελάντζελο Αντονιόνι ¬ Σενάριο: Μικελάντζελο Αντονιόνι, Ελιο Μπαρτολίνι, Τονίνο Γκουέρα ¬ Cast: Μόνικα Βίτι, Λέα Μασάρι, Γκαµπριέλε Φερτσέτι ¬ Φωτογραφία: Αλντο Σκάβαρντα ¬ ∆ιάρκεια: 143΄