«Κλειδώνω το µαγαζί µου από τη µία το µεσηµέρι»

Η Μιχαέλα, η Κατερίνα, η Χριστίνα, η Θεοδώρα και η Νάνσυ γνωρίζουν καλά πως το ιστορικό κέντρο της Αθήνας έχει τους δικούς του άγραφους κανόνες. Πριν και µετά το σούρουπο. Εκεί εργάζονται τις καθηµερινές. Από εκεί αναζητούν ασφαλή τρόπο διαφυγής τα βράδια. Εκεί επιλέγουν να επιστρέφουν κάθε πρωί. Οι γυναίκες του κέντρου καταθέτουν τη δική τους µαρτυρία.

Δείτε το διαδραστικό γράφημα

n Η ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑΡΧΙΣΣΑ
«Θα είχα φύγει αν δεν είχα οικονοµικό πρόβληµα»
Κλειδώνει την πόρτα του µαγαζιού της από τη µία το µεσηµέρι. Αυτό της δίνει τον απαραίτητο χρόνο να ελέγξει, αλλά και να επιλέξει ποιος θα µπει και ποιος όχι.

Οπως λέει στα «ΝΕΑ» η ιδιοκτήτρια καταστήµατος οπτικών στην οδό Μενάνδρου κ. Χριστίνα Λιλικάκη, τα πράγµατα έχουν ηρεµήσει στο κέντρο χάρη στην αυξηµένη αστυνόµευση και τις περιπολίες, αλλά η κατάσταση δεν έχει βελτιωθεί πλήρως.

«Παλαιότερα βλέπαµε ναρκοµανείς να κάνουν χρήση, ξαπλωµένοι στο κεφαλόσκαλο των υπηρεσιών του υπουργείου Γεωργίας. Αυτό ευτυχώς δεν συµβαίνει σήµερα. Στο ίδιο σηµείο, όµως, έχουν παραµείνει οι αυτοσχέδιες λαϊκές από µικροπωλητές που κλείνουν µε εµπορεύµατα τον χώρο µπροστά από τον κατάστηµά µου» λέει εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά της.

Σύµφωνα µε τα στοιχεία του Δήµου Αθηναίων, το 2009 πραγµατοποιήθηκαν 13.042 αποσύρσεις παράνοµων εµπορευµάτων. Υπολογίζεται πως ο ετήσιος τζίρος από το παρεµπόριο αγγίζει τα 7 – 10 δισ. ευρώ τον χρόνο, ενώ τα εκτιµώµενα έσοδα αυξάνονται κατά 20% κάθε χρόνο.

«Είναι οικονοµικό το θέµα.

Εδώ έχω το µαγαζί µου και πελατεία 40 χρόνων από την εποχή του πατέρα µου. Αν το οικονοµικό ήταν λυµένο, θα είχα φύγει από τη Μενάνδρου».

n Η ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ
«Πιο ασφαλής τώρα η περιοχή του Εθνικού»
«Μετά τον Ιούλιο έχω δει µεγάλη αλλαγή. Κάθε 10 λεπτά περνά πεζή περιπολία µπροστά από το Θέατρο. Στη Μενάνδρου έχει σταµατήσει η χρήση ναρκωτικών και ξαναγυρνάµε σιγά σιγά στα κανονικά δεδοµένα στο κέντρο της Αθήνας», λέει στα «ΝΕΑ» η υπεύθυνη υποδοχής κοινού στην κεντρική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου κ. Θεοδώρα Βασιλάκη. Από τον Οκτώβριο του 2009, λέει η κ. Βασιλάκη, το Εθνικό Θέατρο έχει τοποθετήσει τρεις µόνιµους υπαλλήλους ασφαλείας στις εισόδους του στην οδό Αγ.

Κωνσταντίου αλλά και στα εκδοτήρια στη Σατωβριάνδου, ώστε να ελέγχουν την είσοδο όσων µπαίνουν παράνοµα στο θέατρο ή ενοχλούν τους θεατές.

Από τη δουλειά της φεύγει τα µεσάνυχτα, το ίδιο και οι ταξιθέτριες. Ολες είναι ηλικίας 20 – 25 χρόνων.

Οπως λέει η κ. Βασιλάκη, παρότι η περιοχή έχει ηρεµήσει αισθητά, οι υπάλληλοι κανονίζουν ακόµα να διευκολύνουν ο ένας τον άλλο και να φεύγουν µαζί από το θέατρο, συνήθως µε αυτοκίνητο και όχι µε τα πόδια.

«Σίγουρα δεν είναι ωραία η ατµόσφαιρα που σου βγάζει η Οµόνοια, αλλά δεν νιώθω φόβο όπως παλιά. Οταν µετακινούµαι µόνη τόσο αργά το βράδυ προσπαθώ να µην προκαλώ, µε τον ίδιο τρόπο που θα προστατευόµουν το βράδυ σε µια άγνωστη πόλη στο εξωτερικό», λέει.

n Η ΚΑΤΟΙΚΟΣ
«Τεράστια απαξίωση του δηµόσιου χώρου»
Πλατεία Θεάτρου. Η µοναδική λάµπα φθορίου στην είσοδο της ψηλοτάβανης πολυκατοικίας της αρχιτεκτόνισσας και µόνιµης κατοίκου της περιοχής, κ. Κατερίνας Πιτούλη, τρεµοσβήνει. Από το ασανσέρ, ο κινέζος ιδιοκτήτης αποθήκης ετοίµων ενδυµάτων που στεγάζεται στο κτίριο, βγαίνει βιαστικός µεταφέροντας κούτες µε γυναικεία παπούτσια. Ανοίγοντας την πόρτα, η µυρωδιά από τη µούχλα στους τοίχους αναµειγνύεται µε εκείνη των ούρων από το πεζοδρόµιο.

«Η γειτονιά είναι σαν το σπίτι σου. Αν δεν το νοικοκυρέψεις, ερηµώνει», λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Πιτούλη. Το 2005 αποφάσισε να µετακοµίσει εδώ το αρχιτεκτονικό της γραφείο από το Κολωνάκι, αγοράζοντας τον νέο της επαγγελµατικό χώρο. «Δεν φανταζόµουν ποτέ ότι θα βίωνα τέτοια απαξίωση του δηµόσιου χώρου», λέει.

Για να φτάσει από το σπίτι στο γραφείο αναγκάζεται κάθε µέρα να περνάει ανάµεσα από ακαθαρσίες, λακκούβες µε λιµνάζοντα νερά, αλλά και τους τρεις κάδους της πλατείας, οι οποίοι έχουν µετατραπεί σε δηµόσια ουρητήρια. «Πριν από δύο χρόνια, η Κίνηση Ενεργών Πολιτών για τη Διάσωση του Ιστορικού Κέντρου στην οποία συµµετέχω, υπέβαλε αίτηµα ώστε να τοποθετηθούν χηµικές τουαλέτες. Δυστυχώς, δεν έγινε ποτέ τίποτα».

Περιµετρικά της Πλατείας Θεάτρου, το οδόστρωµα µοιάζει χιλιοµπαλωµένο. Τα ρείθρα και τα πεζοδρόµια είναι κατεστραµµένα. «Δεν έχουν επισκευαστεί µετά τους Ολυµπιακούς του 2004». Ωστόσο, το Σάββατο 16 Οκτωβρίου η κ. Πιτούλη είδε συνεργεία του δήµου «να σκεπάζουν πρόχειρα µε πίσσα και άσφαλτο τις λακκούβες στους δρόµους της γειτονιάς».

Παρατηρεί µε λύπη της τους µόνιµους κατοίκους να εγκαταλείπουν τα διαµερίσµατά τους και να µετακοµίζουν στα προάστια.

«Πρόσφατα έφυγε η κυρία στην πολυκατοικία απέναντι µαζί µε την ηλικιωµένη µητέρα της», λέει. Η Πλατεία Θεάτρου έπαψε να είναι η γειτονιά του παρελθόντος. Σε αυτό βοήθησαν ο ελλιπής φωτισµός, αλλά και η συσσώρευση κοινωνικών υπηρεσιών όπως το συσσίτιο του Δήµου Αθηναίων, το κοινωνικό παντοπωλείο και µέχρι πρόσφατα οι εγκαταστάσεις του ΟΚΑΝΑ, που συγκέντρωναν µαζί καθηµερινά 2.500 ανθρώπους.

«Το 2004 η Αθήνα ήταν µια ευρωπαϊκή πόλη. Σήµερα, ζούµε την αποσύνθεσή της. Εγώ εξακολουθώ να µένω εδώ γιατί εδώ είναι το σπίτι µου και οραµατίζοµαι πως κάποτε η πόλη µου θα µου αποδοθεί, έτσι όπως τη θέλω», συµπληρώνει.

Η ΓΙΑΤΡΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
«Αστεγοι µετανάστες βάζουν τα µωρά τους σε κάδους για να τα ζεστάνουν»
Στο πολυιατρείο των Γιατρών του Κόσµου στην οδό Σαπφούς, οι εθελοντές γιατροί βλέπουν καθηµερινά 100 µε 150 περιστατικά. Μόνο από το γραφείο της κοινωνικής λειτουργού Νάνσυς Ρετινιώτη, περνούν δεκάδες οικογένειες µεταναστών, οι οποίες αναζητούν τρόπο εισαγωγής σε κάποιο δηµόσιο νοσοκοµείο ή απλά τη συνταγογράφηση και δωρεάν παροχή των αναγκαίων φαρµάκων.

Οπως λέει η κ. Ρετινιώτη, επέλεξε να συνεργαστεί αρχικά µε την οργάνωση ως εθελόντρια, επειδή ήθελε να βοηθήσει. Σήµερα µαθαίνει τη γλώσσα φαρσί, ώστε να µπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση µεταναστών από αραβικές χώρες στο σύστηµα υγείας.

Υπάρχουν µέρες που η κ. Ρετινιώτη αναγκάζεται να εργαστεί ώς αργά το βράδυ.

Φεύγοντας από το γραφείο της, λέει, οι εικόνες έχουν πάψει να τη σοκάρουν. «Εχω δει οικογένειες αστέγων µεταναστών να βάζουν τα µωρά τους σε κάδους και υδρορροές για να τα προστατεύσουν από το κρύο. Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί», λέει, συµπληρώνοντας: «Αυτό είναι – δυστυχώς – το κέντρο της Αθήνας, αλλά χωρίς να θέλω να χαρακτηρίσω τον εαυτό µου ήρωα, θα συνεχίσω να ζω, να εργάζοµαι και να κυκλοφορώ εδώ».

ΑΥΡΙΟ: Η επιχειρηµατικότητα στο κέντρο

[ ΔΕΙΤΕ ]

Δείτε το διαδραστικό γράφηµα στο www.tanea.gr

Μια αγκαλιά κι ένα ζεστό τσάι µε τα κορίτσια της Φυλής

ΣΤΟ ΥΠΟΦΩΤΙΣΜΕΝΟ σοκάκι της οδού Φυλής, η ροζ νέον πινακίδα δείχνει αναβοσβήνοντας το ξενοδοχείο στο βάθος. Από το 2005 η Μιχαέλα από τη Ρουµανία έρχεται εδώ κάθε Τρίτη βράδυ.

Κρατά κανάτες µε ζεστό νερό και µαζί µε άλλες τρεις εθελόντριες της µη κυβερνητικής οργάνωσης «Νέα Ζωή», µπαίνει στα «σπίτια» για να προσφέρει αχνιστό τσάι ή καφέ στις εκδιδόµενες συµπατριώτισσές της.

«Γεια σου αγάπη µου, τι κάνεις;». Γνώριµη φωνή, σπαστά ελληνικά. Η γυµνή γυναίκα, που στέκεται στον διάδροµο του οίκου ανοχής δείχνει να την αναγνωρίζει. Την αγκαλιάζει. Σφιχτά. Σύντοµα, οι δυο τους πίνουν τσάι στο µικρό κουζινάκι. Η συζήτηση διακόπτεται µόνο όταν πελάτες µπαίνουν για να δουν το νεαρό κορίτσι.

«Με τις περισσότερες είµαστε φίλες. Είναι συνηθισµένο να τις ρωτάµε, για παράδειγµα, τι κάνουν, πώς είναι τα παιδιά τους ή αν τους πέρασε το κρύωµα.

Αρχικά, παραξενεύονταν για το ενδιαφέρον µας. Υστερα µας αποδέχτηκαν. Κατάλαβαν ότι τις αντιµετωπίζουµε ως γυναίκες. Προσωπικότητες και όχι αντικείµενα», λέει στα «ΝΕΑ» η Μιχαέλα.

Σύµφωνα µε στοιχεία του Δήµου Αθηναίων, στο ιστορικό κέντρο έχουν καταγραφεί 250 οίκοι ανοχής, εκ των οποίων µόνο οι 7 είναι νόµιµοι. Η Δηµοτική Αστυνοµία εκδίδει σε µηνιαία βάση περίπου 10 εντολές για σφράγιση ορισµένων από αυτούς. Ωστόσο, από τις 10 σφραγίσεις µόνον οι 4 τελικά πραγµατοποιούνται.

Η βόλτα των εθελοντριών της οργάνωσης κρατά συνήθως δύο µε τρεις ώρες. Σε αυτές – εξηγούν – προλαβαίνουν να επισκεφθούν µόνο 10 µε 14 «σπίτια». Συνήθως οι γυναίκες τούς ζητούν να παρατείνουν την επίσκεψή τους όσο παραπάνω µπορούν. Εξω στον δρόµο, ανδρικές φιγούρες – επί το πλείστον οικονοµικοί µετανάστες – κινούνται πότε στο φως και πότε στο σκοτάδι. Γυναίκες δεν βλέπεις πουθενά. Η Μιχαέλα έφτασε στην Ελλάδα πριν από 7 χρόνια, παντρεύτηκε εδώ και τα πρωινά εργάζεται ως οικιακή βοηθός. «Δεν µπορώ να φανταστώ τον εαυτό µου χωρίς αυτές τις επισκέψεις στα “σπίτια” τα βράδια της Τρίτης. Νιώθω πλήρης, γεµάτη», λέει.