[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Εχει δρόµο η οικονοµική διακυβέρνηση

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ κυρώσεων; Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα πακέτο νοµοθετικών προτάσεων για την ενίσχυση της (οικονοµικής) διακυβέρνησης, του ενιαίου νοµίσµατος (ευρώ) µετά τις ατέλειες και τα ελλείµµατα που αποκαλύφθηκαν στο σύστηµα της οικονοµικής και νοµισµατικής ένωσης (ΟΝΕ) µε την κρίση στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες µέλη (Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία κ.ά.). Οι προτάσεις αυτές στηρίζονται ουσιαστικά στη λογική των κυρώσεων τόσο σε προληπτικό όσο και σε διορθωτικό επίπεδο για τις χώρες – µέλη που ακολουθούν ασύνετη δηµοσιονοµική πολιτική. Οι κυρώσεις (καταθέσεις και πρόστιµα) θα επιβάλλονται τόσο στις περιπτώσεις όπου παραβιάζεται το όριο του ελλείµµατος στον προϋπολογισµό (3% του ΑΕΠ) όσο και του χρέους (60% του ΑΕΠ) κάτω από ορισµένες προϋποθέσεις. Αντίθετα µε ό,τι προβλέπεται µέχρι σήµερα, οι κυρώσεις θα µπορούν να επιβληθούν σε σχετικά αρχικό στάδιο της δηµοσιονοµικής εκτροπής και θα έχουν οιονεί αυτόµατο χαρακτήρα. Θα επιβάλλονται δηλαδή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συµβούλιο µόνο µε ειδική πλειοψηφία θα µπορεί να τις ακυρώσει (δεν προϋποθέτουν δηλαδή προηγούµενη έγκριση). Η Επιτροπή προτείνει επίσης έναν µηχανισµό για τη διόρθωση των ανισορροπιών στα επίπεδα ανταγωνιστικότητας και πραγµατικής οικονοµίας.

Εκτίµησή µου είναι ότι οι προτάσεις αυτές δεν πρόκειται να προικοδοτήσουν την ΟΝΕ µε αποτελεσµατική διακυβέρνηση. Πρώτον, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι οι προτάσεις θα γίνουν δεκτές από το Συµβούλιο ως νοµικές πράξεις της Ενωσης, ιδιαίτερα αυτές που αναφέρονται στην «αρνητική ψήφο» (ακύρωση και όχι έγκριση), καθώς ενισχύουν υπέρµετρα την Επιτροπή και αυτό µάλλον προκαλεί αλλεργία σ’ ορισµένες χώρες µέλη (π.χ. τη Γαλλία).

Δεύτερον, η λογική των κυρώσεων (προστίµου και ποινών) έχει κάποιο νόηµα αλλά µέσα σ’ ένα ολοκληρωµένο σύστηµα οικονοµικής διακυβέρνησης στο οποίο θα προβλέπονται περισσότερο προωθηµένες προτάσεις για την οικονοµική ενοποίηση, περιλαµβανοµένης και της θεσµοποίησης του (προσωρινού) µηχανισµού ενίσχυσης των χωρών – µελών που αντιµετωπίζουν προβλήµατα (σύσταση οιονεί Ευρωπαϊκού Νοµισµατικού Ταµείου). Επίσης, το βάρος διόρθωσης της πραγµατικής οικονοµίας δεν µπορεί να το φέρουν µόνο οι «ελλειµµατικές χώρες – µέλη» χωρίς συµµετρική συµµετοχή των «πλεονασµατικών χωρών» (π.χ. Γερµανίας).

Εχουµε ακόµη πολύ δρόµο µπροστά µας για ουσιαστική οικονοµική διακυβέρνηση.

Ο Π. Κ. Ιωακειµίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών και µέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.