[ Πρόσωπα ] Ενας Δον Κιχώτης στη Βοσνία

Οι µετριοπαθείς κέρδισαν έδαφος µεταξύ των µουσουλµάνων της Βοσνίας στις προχθεσινές εκλογές, όµως οι Σέρβοι της Βοσνίας επέµειναν στον διχαστικό Μίλοραντ Ντόντικ.
Ο Ζντράβκο Κρεσµάνοβιτς, ο σέρβος δήµαρχος της Φότσα, δεν είχε καµιά ελπίδα…
Οµως ο Κρεσµάνοβιτς είναι η ζωντανή απόδειξη ότι µπορεί να υπάρξει συµφιλίωση ακόµη και στη Φότσα, µια πόλη όπου ο τρόµος και η βία έφτασαν στα άκρα, όπου διαπράχθηκαν τα χειρότερα εγκλήµατα κατά της ανθρωπότητας. Στις 12 Μαΐου 1992, έναν µήνα µετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Βοσνίας στο Σαράγεβο, πάνω από 20.000 µουσουλµάνοι είχαν διαφύγει από τη Φότσα, όπου είχαν αναπτυχθεί οι σερβικές δυνάµεις. Ακολούθησαν ο συστηµατικός βιασµός µουσουλµάνων γυναικών που είχαν φυλακίσει στο αθλητικό κέντρο της πόλης, τα βασανιστήρια και οι καταστροφές, οι εµπρησµοί και η ισοπέδωση των τζαµιών. Ο ποταµός Ντρίνα γέµισε µε τα πτώµατα των µουσουλµάνων που έριχναν οι Σέρβοι από τη γέφυρα της πόλης.

Αυτές τις ζοφερές µνήµες προσπαθεί να σβήσει ο δήµαρχος Κρεσµάνοβιτς κάνοντας τη Φότσα λαµπρό υπόδειγµα συµφιλίωσης, το οποίο η υπόλοιπη σερβική Βοσνία αρνείται δυστυχώς να ακολουθήσει. «Είναι ο Δον Κιχώτης µας», λέει µια νεαρή κάτοικος της πόλης. Πενήντα δύο ετών, εξελέγη το 2003 και επανεξελέγη το 2008. Στη διάρκεια των θητειών του, ανοικοδόµησε µερικά από τα 14 τζαµιά που καταστράφηκαν στον πόλεµο, απαγόρευσε την ορθόδοξη αγιογράφηση στα δηµοτικά κτίρια και µετέβη στο Σαράγεβο και το Γκόραζντε όπου καταδίκασε δηµόσια τα εγκλήµατα των Σέρβων ρίχνοντας την ευθύνη στους τότε ηγέτες τους και κάλεσε τους µουσουλµάνους να επιστρέψουν στη Φότσα. Επέστρεψαν 4.000 άνθρωποι. «Στην αρχή, µερικοί µε κατηγόρησαν ότι, δουλεύοντας µε τους µουσουλµάνους, ατιµάζω τις θυσίες τους», λέει ο δήµαρχος. «Υπήρχαν εποχές που πίστευα ότι θα µου πετούσαν χειροβοµβίδα από το παράθυρο. Οµως τώρα ο κόσµος µε υποστηρίζει».

Ο Κρεσµάνοβιτς άνοιξε ξανά το θέατρο, ανακαίνισε τα σχολεία, κατασκεύασε ένα αθλητικό κέντρο και ίδρυσε το Νέο Σοσιαλιστικό Κόµµα.

Την Κυριακή ήταν υποψήφιος για την ηγεσία της Σερβικής Δηµοκρατίας της Βοσνίας, όµως τις εκλογές κέρδισε ο εθνικιστής Μίλοραντ Ντόντικ. «Ο Ντόντικ είναι ένας εγκληµατίας, ένας νονός της µαφίας», έλεγε προεκλογικά ο δήµαρχος.

«Αυτοί οι άνθρωποι βασιλεύουν συντηρώντας τον φόβο του άλλου και τον φόβο της αλλαγής.

Θα ήταν έτοιµοι ακόµη και να προκαλέσουν νέο πόλεµο για να παραµείνουν στην εξουσία». Ο Ντόντικ, από την πλευρά του, καταγγέλλει τον δήµαρχο της Φότσα ως προδότη της σερβικής υπόθεσης και τον κατηγορεί ότι έχει ασπαστεί το Ισλάµ. «Ο µόνος τρόπος για να αλλάξουµε», τονίζει ο Κρεσµάνοβιτς, «είναι να απελευθερωθούν οι άνθρωποι από τον φόβο και το µίσος και να τους ξαναδώσουµε την ελπίδα ότι θα ζήσουν φυσιολογικά σε µια πολιτισµένη Ευρώπη… Πιστεύω ότι το µοναδικό “σερβικό εθνικό συµφέρον” είναι η ειρήνη».