[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Εχουµε ανάγκη µια ευέλικτη εθνική πολιτική για την τέχνη

Ενοποίηση των κρατικών µουσείων και οικονοµική υποστήριξη των νέων καλλιτεχνών προτείνει η διευθύντρια του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, κ. Μαρία Τσαντσάνογλου.
Οπως λέει στα «ΝΕΑ», η µειωµένη επισκεψιµότητα οφείλεται στη λανθασµένη µουσειακή µας νοοτροπία, αλλά και στην απαρχαιωµένη διδασκαλία σύγχρονης τέχνης στα ελληνικά πανεπιστήµια.

1 Εχουµε πολλά αρχαιολογικά µουσεία. Σύγχρονης Τέχνης αποκτήσαµε πρόσφατα. Γιατί;

Είναι φυσικό ο τεράστιος αρχαιολογικός πλούτος της Ελλάδας να µεταθέτει την προτεραιότητα εκεί. 2 Πώς σχολιάζετε το ότι στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν δύο µουσεία Σύγχρονης Τέχνης, ενώ στην Αθήνα ένα – χωρίς µόνιµη στέγη;

Παρόλα τα προβλήµατα στέγης, το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης κάνει υποδειγµατική δουλειά. Η Θεσσαλονίκη δεν φέρει το βαρύ φορτίο της κληρονοµιάς του αρχαίου πολιτισµού και της Ακρόπολης. Στρέφεται στην ανάδειξη µιας σύγχρονης πολιτισµικής ταυτότητας, που ιστορικά συνδέεται µε τη συνύπαρξη πολιτισµών.

3 Το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΚΜΣΤ) δηµιουργήθηκε µε προίκα τη Συλλογή Κωστάκη. Προνόµιο ή κατάρα;

Κατάρα δεν είναι σε καµία περίπτωση. Είναι µεγάλο προνόµιο και ταυτόχρονα µεγάλη ευθύνη.

Η αγορά της συλλογής Κωστάκη ήταν η πιο προνοητική κρατική ενέργεια που έγινε ποτέ στον χώρο του σύγχρονου πολιτισµού στην Ελλάδα και τοποθετεί το ΚΜΣΤ στον διεθνή χάρτη.

4 Ενιαίο ωράριο λειτουργίας των µουσείων. Ποιο το όφελος;

Ισως αποτελέσει πρώτο βήµα στη δηµιουργία εθνικού δικτύου µουσείων. Το ΚΜΣΤ συµµετέχει ήδη στην πρωτοβουλία της «Κίνησης των 5 Μουσείων Θεσσαλονίκης» και αντιλαµβανόµαστε τα οφέλη αυτής της δικτύωσης.

5 Ποιο το ιδανικό ωράριο;
Δέκα ώρες και όχι λιγότερες από οκτώ.

6 Ποιο το κοινό του ΚΜΣΤ;
Φιλότεχνοι ηλικίας 25 έως 40 ετών. Σκοπεύουµε να το διευρύνουµε.

7 Τι διδάσκει το παράδειγµα συνεργασιών του ΚΜΣΤ;
Διεκδικεί µια θέση µεταξύ των ευρωπαϊκών µουσείων διαµορφώνοντας – παράλληλα µε τις διεθνείς συνεργασίες στη βάση της συλλογής Κωστάκη – µια πολιτιστική πολιτική µέσω συνεργασιών µε τα Βαλκάνια και τον Νότιο Καύκασο, χώρες µε ενδιαφέρουσα ιστορική καλλιτεχνική παράδοση και δεσµούς µε την Ελλάδα.

8 Τι λείπει από τα ελληνικά µουσεία;

Υπάρχει έλλειµµα επισκεψιµότητας. Δεν έχουµε τη νοοτροπία της οµαδικής και οικογενειακής επίσκεψης.

9 Τι θα τα καθιστούσε ανταγωνιστικότερα;

Η φιλικότητα στον θεατή. Η αίσθηση της άνεσης και της οικειότητας.

10 Μπορούν ξένες πρωτοπορίες να βρουν εφαρµογή στην Ελλάδα;

Ισως στο µέλλον. Ιστορικά η Ελλάδα δεν είχε κινήµατα πρωτοπορίας στην τέχνη κατά το µοντέλο των ευρωπαϊκών πρωτοποριών του 20ού αιώνα, µόνο µεµονωµένες ενδιαφέρουσες περιπτώσεις. 11 Επιτυχηµένοι τρόποι επικοινωνίας µουσείων στο εξωτερικό;

Η µείξη παλαιότερων µεθόδων επικοινωνίας και νεώτερων, όπως το e-forum και η ηλεκτρονική κοινωνική δικτύωση.

12 Στην Ελλάδα;
Δεν διαφέρουν πολύ. Δεν αργούν να φτάσουν οι µέθοδοι ηλεκτρονικής επικοινωνίας και στην Ελλάδα.

13 Καταλαβαίνουν οι Ελληνες τη σύγχρονη τέχνη;

Υπάρχει ένα ουσιαστικό έλλειµµα παιδείας. Το ευρύ κοινό επιχειρεί να την αποκωδικοποιήσει µέσα από κανόνες του ρεαλισµού ή του συµβολισµού, που έχει ως µοναδικές προσλαµβάνουσες λόγω της ελλιπούς εκπαίδευσής του. Η σύγχρονη τέχνη αποκωδικοποιείται µέσα από την ίδια την επικαιρότητα και την καθηµερινότητά µας.

14 Πότε το έργο ενός καλλιτέχνη περνά από την γκαλερί στο µουσείο;

Τα κριτήρια ποικίλλουν, αλλά και τα όρια ανάµεσα στο µουσείο και την γκαλερί είναι διακριτά. Εξίσου αξιόλογοι µπορεί να είναι ένας λιγότερο γνωστός καλλιτέχνης µε νέες προτάσεις και ένας καταξιωµένος δηµιουργός – που καταφέρνει να χαλιναγωγεί την εµπειρία του και την τεχνική του ώστε να µην επαναλαµβάνεται.

15 Ικανοποιητική η διδασκαλία σύγχρονης τέχνης στα ελληνικά πανεπιστήµια;

Υπάρχουν πολύ καλοί δάσκαλοι, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις η διδασκαλία είναι ελλιπής, περιγραφική και διεκπεραιωτική µιας πεπαλαιωµένης ύλης. Υπάρχει η εντύπωση πως ρόλος του ιστορικού τέχνης είναι να ερµηνεύει αλληγορικά και αξιωµατικά τα έργα τέχνης.

16 Τι θα αλλάζατε;
Ολο το εκπαιδευτικό σύστηµα. Οχι µόνο δεν ξεχωρίζει τους ταλαντούχους µαθητές αλλά, αντιθέτως, θεωρεί πιο «βολικό» να τους ισοπεδώνει µε τους αδύναµους, το επίπεδο των οποίων επίσης δεν ενδιαφέρεται να βελτιώσει.

17 Η ταυτότητα της σύγχρονης τέχνης made in Greece;

Οι καλλιτέχνες στην Ελλάδα κινούνται γρηγορότερα από την πολιτική για τη σύγχρονη τέχνη. Εχουµε ανάγκη µια ευέλικτη εθνική πολιτική για την τέχνη, εάν θέλουµε να προλάβουµε όσα συµβαίνουν στην Ευρώπη, όπου υπάρχει µεγάλη κινητικότητα.

18 Τι απασχολεί τους καλλιτέχνες;

Αλλους η πρόσβαση στη διεθνή εικαστική σκηνή. Αλλους ο υπέρµετρος ανταγωνισµός.

19 Τι αναζητά η νέα γενιά ελλήνων καλλιτεχνών;
Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ολοκληρωµένες υποδοµές υποστήριξης καλλιτεχνών. Πρέπει να τους βοηθήσουµε να πάψουν να νιώθουν πως ανήκουν σε κάποια «no man’s land».

20 Το µέλλον της τέχνης;
Οι αρχές του 21ου αιώνα θα καταγραφούν στην ιστορία ως µια διεθνώς πολύ συντηρητική εποχή. Οι τέχνες σήµερα είναι παντού βραχυκυκλωµένες. Υπάρχει ένα φωτεινό παράθυρο προς την τεχνολογική και επιστηµονική ανάπτυξη, που αν αξιοποιηθεί ουµανιστικά θα φέρει αποτελέσµατα και θα δώσει ερείσµατα για νέες καλλιτεχνικές πρωτοπορίες.