[ Πρόσωπα ] Ο θάνατος ενός γενναίου δηµάρχου

Ο Γκουστάβο Σάντσες ήταν ένας 29χρονος δάσκαλος που έγινε δήµαρχος του Ταντσίταρο, στο Μεξικό, όταν κανένας στην πόλη δεν ήθελε να αναλάβει την ευθύνη φοβούµενος τους λαθρεµπόρους ναρκωτικών. Τις προάλλες τον λιθοβόλησαν µέχρι θανάτου.

Ηταν ο ενδέκατος δήµαρχος του Μεξικού που έχει δολοφονηθεί φέτος και ο πέµπτος µέσα σε έξι εβδοµάδες – όλοι τους θύµατα του «πολέµου κατά των ναρκωτικών» που έχει κηρύξει ο µεξικανός πρόεδρος Φελίπε Καλντερόν. Ο ίδιος ο Καλντερόν, αλλά και πρώην οµόλογοί του (ο Σέζαρ Γκαβίρια της Κολοµβίας, ο Φερνάντο Καρντόζο της Βραζιλίας και ο Ερνέστο Σεντίγιο του Μεξικού) ζητούν τώρα να εξεταστεί το ενδεχόµενο να νοµιµοποιηθεί τουλάχιστον η µαριχουάνα, µήπως και µειωθεί η βία που σχετίζεται µε τα ναρκωτικά. Από το 2006 που κηρύχθηκε µέχρι σήµερα, ο «πόλεµος» αυτός έχει πάνω από 28.000 νεκρούς. Το Ταντσίταρο, µια πόλη 5.500 κατοίκων, βρίσκεται σ’ ένα σταυροδρόµι των ναρκωτικών, σε µια αγροτική περιοχή όπου οι κύριες σοδειές είναι τα αβοκάντο και η µαριχουάνα. Πέρυσι ο γραµµατέας του Υπουργικού Συµβουλίου, ο Γκονσάλο Πας, είχε απαχθεί, υποβληθεί σε βασανιστήρια και δολοφονηθεί. Ο Γκουστάβο Σάντσες, ο οποίος δεν ανήκε σε κάποιο κόµµα, τέθηκε επικεφαλής της πόλης τον Ιανουάριο. Τον προηγούµενο µήνα είχαν παραιτηθεί ο προκάτοχός του µαζί µε ολόκληρο το δηµοτικό συµβούλιο, µετά τις απειλές που είχαν δεχθεί από µια συµµορία που είχε σχέση µε ναρκωτικά. Οι δηµοτικοί σύµβουλοι εξέδωσαν ανακοίνωση στην οποία υπογράµµιζαν: «Πήραµε αυτή τη δύσκολη απόφαση επειδή δεν υπάρχουν οι συνθήκες που θα µας επέτρεπαν να κάνουµε τη δουλειά µας. Υπήρξαν περιστατικά που απείλησαν τη σωµατική ακεραιότητά µας». Μεταξύ άλλων, οι λαθρέµποροι των ναρκωτικών είχαν απαγάγει την οικογένεια του πρώην δηµάρχου ώστε να τον πιέσουν να παραιτηθεί.

Αφού ανέλαβε τη δηµαρχία, ο Γκουστάβο Σάντσες απέλυσε και τους 60 ντόπιους αστυνοµικούς επειδή δεν κατάφεραν να περιορίσουν την εγκληµατικότητα και την ασφάλεια της πόλης ανέλαβε η αστυνοµία της πολιτείας Μιτσοακάν (στην οποία ανήκει διοικητικά το Ταντσίταρο) και ο στρατός. Πριν γίνει δήµαρχος, είχε λάβει διαβεβαιώσεις από τις αρχές της πολιτείας ότι οι νέοι αξιωµατούχοι θα είναι ασφαλείς. Πριν βρεθεί δολοφονηµένος, είχε πει σε µια τοπική εφηµερίδα πως ήταν «βέβαιος ότι θα µπορούσε να είναι ένας καλός δήµαρχος επειδή δεν είχε εχθρούς στην περιοχή ούτε είχε ποτέ προσβάλει οποιονδήποτε». Ο Γκουστάβο Σάντσες εξαφανίσθηκε το περασµένο Σάββατο. Τη Δευτέρα, τα πτώµατα του 29χρονου δηµάρχου και ενός δηµοτικού συµβούλου, του 36χρονου Ραφαέλ Εκίουα Σερβάντες, ανακαλύφθηκαν σ’ έναν εξοχικό δρόµο. Κοντά στα πτώµατα βρέθηκαν πολλές πέτρες «βαµµένες» µε αίµα. Οι αστυνοµικοί συµπέραναν πως οι δύο αξιωµατούχοι είχαν λιθοβοληθεί µέχρι θανάτου.