Ο στενός κορσές και το σύνδροµο της Στοκχόλµης

Υπάρχουν τρόποι και τρόποι για να σούρει κανείς από µια σχέση, να ρίξει πέτρα πίσω του και να εξαφανιστεί. Κι αν κάνεις κέφι να παρατηρείς τα νταραβερίσµατα και τα κοινωνικά κολλητιλίκια, µπορείς να βγάλεις συµπεράσµατα πολλά για τον χαρακτήρα των ανθρώπων. Θέλει όµως λίγη προσοχή, γιατί τα γνήσια πορίσµατα δεν βγαίνουν από τη διαδικασία της εκούσιας δέσµευσης, αλλά από τις διαστροφικές στρατηγικές της αποδέσµευσης.

Για παράδειγµα η τακτική του «λάου, λάου» (: του εραστή που του ‘φυγε η λάβρα και την κάνει µε µικρά πηδηµατάκια). Η µέθοδος του «µπαµ και κάτω» (: του τσατίλα και του παρορµητικού). Η αποστασιοποίηση του ψώνιου (: «µπα, εδώ είσαι; δεν σε πρόσεξα»). Κι ακόµα, η παραπλανητική απόσυρση του µοχθηρού (: τεχνική πολύπλοκη γιατί απαιτεί παγερό χαµόγελο, φαρµακερές ποντούρες και ικανά αποθέµατα χολής, όλα τεκµήρια της επανόδου για εκδίκηση). Τα επεξεργασµένα, λέω, σχέδια απεµπλοκής, αυτά έχουν το σασπένς. Στον τρόπο απαγκίστρωσης υπάρχει το υπόγειο και σκοτεινό ενδιαφέρον. Θα εκδικηθούν οι εξαπατηµένοι; Θα λησµονήσουν άραγε οι εγκαταλελειµµένοι ; Ποια θα ‘ναι η έκβαση; (Βέβαια, µοιραία κάποιες σχέσεις ατονούν, σβήνουν και χάνονται από µόνες τους εξαιτίας της απόστασης και της αναπότρεπτης φθοράς του χρόνου).

Η τακτική όµως – προκλητική και απροκάλυπτη µαζί – µε την οποία εκτελούν «συγκολλήσεις και αποκολλήσεις» οι πολιτικοί δεν συγκρίνεται µε αλλουνού. Ο τρόπος αυτωνών έχει κάτι το στυγνό και µπρούτο. Απ’ τη στιγµή που έχει επιτελεστεί ο στόχος, αυτοµάτως καταλύεται κι η σχέση. Ανευ προσχήµατος τινός*.

Οταν περάσει η περίοδος του ζευγαρώµατος µε το κοινό, του φλερτ και του στενού κορσέ (µηνύµατα, τηλεφωνήµατα και sms), µετά εξαφανίζονται. Η επαναπροσέγγιση αρχίζει (καληώρα) παραµονές των εκλογών: «Φίλε, να σε δω!» σου λένε, αν σε έχουν του χεριού τους, «πέρνα απ’ το γραφείο, να µε βρεις». Ξέρουν δα, ότι το θεωρείς περί πολλού και θα κολακευτείς – άραγε υπάρχουνε ακόµα τόσο ευήθεις;

Ή, αν σε θεωρούν σηµαντική περίπτωση «Πες µου πού θέλεις να συναντηθούµε», αφήνουνε σ’ εσένα την πρωτοβουλία, «Θέλω να τα πούµε» σου λέει µε ύφος βαθύ, τάχα µου πως απ’ τη γνώµη σου εξαρτάται ο πολιτικός σχεδιασµός του κι η σωτηρία της πόλης. Γύρευε τι θα σκαρφιστούν για φέτος, ποιες τεχνικές προσέγγισης θα επινοήσει το επαγγελµατικό ταµπεραµέντο.

Αλλά κι από την άλλη, δεν ξέρω ποια τακτική θα εφαρµόσει το ευρύ κοινό. Του «µπαµ και κάτω» ή της «µοχθηρής αποστασιοποίησης»; Θα εκδικηθούν, θα λησµονήσουν, τι; Εδώ είναι το σκοτεινό ενδιαφέρον που σας έλεγα. Δεδοµένου µάλιστα ότι υπάρχει – φευ – και η πεισµατική άρνηση για αποδέσµευση. Η γνωστή και ως «σύνδροµο της Στοκχόλµης»: όταν τα θύµατα ερωτεύονται τον θύτη τους, δένονται συναισθηµατικά µαζί του κι αρχίζουν να ταυτίζονται µ’ αυτόν που τους κρατάει σε οµηρεία. Αρνούνται, αλίµονο, να τον αποχωριστούν. Ενα τέτοιο ενδεχόµενο θα ήταν καταστροφικό για όλους µας. Ας µη µας µέλλεται να το περάσουµε κι αυτό. * Εξειδικευµένη, µόνον, υποχρέωση αποτελεί το µεταξύ τους «επαινετικό σιχτίρισµα» (: η αναγνώριση του πρώην από τους διαδόχους του «ως µεγάλου ηγέτη για τη γενναία του απόφαση να αποσυρθεί», και εννοούν «ευτυχώς που ξεκουµπίστηκες, και δεν θα χρειαστεί να µαλλιοτραβηχτούµε»).

§ Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας