Θέλουν ανταλλάγματα για την άρση του casus belli

Εμμεση, αλλά σαφή επιβεβαίωση στις πληροφορίες που φέρουν την Αγκυρα να εξετάζει την άρση του casus belli (αιτία πολέμου) έναντι της Ελλάδας παρείχε χθες ο Αχμέτ Νταβούτογλου, επαναλαμβάνοντας, ωστόσο, το ζήτημα της αμοιβαιότητας, καθώς όπως είπε, «η Τουρκία δεν κάνει μονομερείς κινήσεις».

«Στις σχέσεις μας με τους γείτονές μας τα τελευταία χρόνια επήλθαν σοβαρές αλλαγές», είπε χθες ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών όταν ρωτήθηκε από το τηλεοπτικό δίκτυο ΝΤV, αν ισχύουν οι πληροφορίες περί αλλαγής του τουρκικού αμυντικού δόγματος, συμπεριλαμβανομένης της απάλειψης της απειλής πολέμου έναντι της Ελλάδας σε ενδεχόμενη επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Πρόσθεσε ωστόσο ότι «για το θέμα των 12 μιλίων η Τουρκία δεν κάνει μονομερείς κινήσεις». Κατέληξε δε λέγοντας ότι «με βήματα που θα γίνουν αμοιβαία θα αλλάξει η συμπεριφορά της Τουρκίας και της Ελλάδας έναντι αλλήλων».

Ο τούρκος ΥΠΕΞ, σημειώνουν διπλωματικές πηγές στην Αθήνα, επιβεβαίωσε όσους εκτιμούν ότι ακόμη κι αν υπάρχει πραγματική πρόθεση για την άρση του casus belliκάτι το οποίο απαιτεί προηγούμενη απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης- η Αγκυρα θα ζητήσει ανταλλάγματα. Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Δρούτσας επανέλαβε χθες ότι «αν υπάρχει η σκέψη αυτή, είναι ένα θετικό βήμα», αλλά «κανονικά το θέμα της απειλής πολέμου δεν έπρεπε να υπάρχει, είναι απαράδεκτο».

Η ιστορία του casus belli μετρά πολλά χρόνια, τουλάχιστον λεκτικά. Την πρώτη φορά ετέθη από την Αγκυρα το 1974, όταν πραγματοποιήθηκαν έρευνες στο Αιγαίο από τουρκικό ωκεανογραφικό σκάφος (προηγουμένως, το 1973, η τουρκική κυβέρνηση είχε παραχωρήσει άδεια διεξαγωγής ερευνών για πετρέλαιο σε υποθαλάσσιες περιοχές κοντά σε ελληνικά νησιά). Το casus belli απέκτησε και νομική υπόσταση και μάλιστα με τη σφραγίδα της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, το 1995. Μετά την υπερψήφιση της σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας από τη διεθνή κοινότητα και την ελληνική Βουλή (δίνει το δικαίωμα σε κάθε συμβαλλόμενη χώρα να επεκτείνει μονομερώς τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια), η τουρκική Εθνοσυνέλευση εξουσιοδότησε την εκτελεστική εξουσία να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών, για την αξίωση της Ελλάδας να υιοθετήσει τον νόμο του Διεθνούς Δικαίου. Δηλαδή, η εκάστοτε τουρκική κυβέρνηση έχει το πράσινο φως της Βουλής να κηρύξει πόλεμο στην Ελλάδα.

Κι ενώ η κυβέρνηση επαναλαμβάνει σε όλους τους τόνους ότι η μόνη διαφορά προς συζήτηση με την Τουρκία στις διερευνητικές επαφές είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, από μόνη της η συγκεκριμένη οριοθέτηση «γεννά πολλά προβλήματα- ή μάλλον ανοίγει ζητήματα». Κι αυτό διότι όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές, «η αρχή για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας εξαρτάται από το εύρος των χωρικών υδάτων». Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι ακόμη και οι βραχονησίδες έχουν τη δική τους αιγιαλίτιδα ζώνη και τη δική τους υφαλοκρηπίδα. Κάτι με το οποίο διαφωνούν οι Τούρκοι.

Επιλεκτική επέκταση
Πάγιο επιχείρημα της Αγκυρας είναι ότι η Αθήνα δεν πρέπει να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα και σε καμιά περίπτωση να κάνει χρήση του δικαιώματός της στα 12 ναυτικά μίλια, καθώς κάτι τέτοιο θα μετέτρεπε το Αιγαίο σε ελληνική λίμνη, προκαλώντας ασφυξία στην Τουρκία. Η Τουρκία διατυπώνει το επιχείρημα ότι τα 6 ναυτικά μίλια υπερκαλύπτουν τα ελληνικά συμφέροντα. Σημειώνεται ότι στις διερευνητικές επαφές επί κυβέρνησης Σημίτη, που έφτασαν κοντά στην υπογραφή διμερούς συμφωνίας, η Ελλάδα είχε προτείνει επιλεκτική επέκταση χωρικών υδάτων (δηλαδή σε άλλα σημεία κοντά στα 12 ναυτικά μίλια και σε άλλα όχι). Η Αγκυρα απορρίπτει τη θέση περί μίας διαφοράς στο Αιγαίο, βάζοντας στο τραπέζι και τις «γκρίζες ζώνες» και αμφισβητώντας την ελληνική κυριαρχία σε νησιά του Αιγαίου. Οι πλόες των τουρκικών ερευνητικών πλοίων τον Ιούλιο σε τμήματα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, έστειλαν σαφώς το μήνυμα στην Αθήνα ότι η Αγκυρα δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει ό,τι θεωρεί νόμιμο δικαίωμά της στο Αιγαίο, πολύ περισσότερο δικαιώματα εκμετάλλευσης φυσικών πόρων.

ΠΡΑΣΙΝΟ ΦΩΣ ΓΙΑ ΠΟΛΕΜΟ

Η εκάστοτε τουρκική κυβέρνηση έχει το πράσινο φως της Βουλής να κηρύξει πόλεμο στην Ελλάδα αν επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα

Δίπλα δίπλα στον… αγώνα

ΤΗΝ ΑΜΟΙΒΑΙΑ βούληση για εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και τις δυνατότητες που υπάρχουν στην προσέγγιση και τη φιλία των δύο χωρών έδειξαν χθες με την κοινή τους εμφάνιση στον αγώνα μπάσκετ Ελλάδας- Τουρκίας (φωτογραφία) ο Δημήτρης Δρούτσας και ο Αχμέτ Νταβούτογλου. Ο Δ. Δρούτσας, ο οποίος προσκλήθηκε στην Αγκυρα με αφορμή τον αγώνα από τον τούρκο ΥΠΕΞ, του δώρισε μια φανέλα της εθνικής ομάδας μπάσκετ με τις υπογραφές των παικτών. Πριν από τον αγώνα, οι δύο υπουργοί δείπνησαν για μία ώρα στην οικία του τούρκου υπουργού και συμφώνησαν να ξανασυναντηθούν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη περίπου σε δύο εβδομάδες. Στη Νέα Υόρκη, όπως είπαν χθες, θα συναντηθεί και ο τούρκος πρόεδρος Αμπντουλάχ Γκιουλ με τον Γιώργο Παπανδρέου. Ο Αχμέτ Νταβούτογλου πάντως θα έρθει στην Αθήνα, στο πλαίσιο της συμφωνίας για συχνές επαφές γύρω στα τέλη Οκτωβρίου.

Σε αυτή τη συνάντηση θα γίνει και η πρώτη καταγραφή των αποτελεσμάτων του Ανώτερου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας- Τουρκίας που συστήθηκε τον περασμένο Μάιο, κατά την επίσκεψη του Ταγίπ Ερντογάν στην Αθήνα. Στην ατζέντα της συζήτησης ήταν ακόμη η πρόοδος των διερευνητικών επαφών για το Αιγαίο, αφού η τελευταία συνάντηση πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες στην Αθήνα, καθώς και το Κυπριακό.