Dear Εconomist…

Απαντήσεις στα διλήμματα των αναγνωστών με τα εργαλεία της οικονομικής επιστήμης
Οταν η κόρη μου ήταν έξι, της έδωσα χαρτζιλίκι. Το να έχει χρήματα όμως θα της επέτρεπε να αγοράζει μεγάλες ποσότητες γλυκών. Ετσι, αντί να της δίνουμε μετρητά τα αποταμιεύαμε για λογαριασμό της. Αυτή η τακτική απέδιδε, αλλά στα όγδοα γενέθλιά της φίλοι και συγγενείς τής έδωσαν χρήματα. Σκοπεύει λοιπόν αυτά να τα κρατήσει προκειμένου να αγοράζει γλυκά και να πάρει δώρα για τα γενέθλιά της με το χαρτζιλίκι που ήδη έχει στην άκρη. Υπάρχει κάποιος τρόπος να την αποτρέψουμε;

Για παράδειγμα, να «δημεύσουμε» τα χρήματά της;

Αγαπητέ γονέα, η κόρη σου ανακάλυψε ότι τα χρήματα έχουν ανταλλακτική αξία. Οπως λένε και όσοι ασχολούνται επαγγελματικά με την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, μπορεί να νομίζεις ότι η δωρεά σου χρηματοδοτεί το πρόγραμμα που επιθυμείς, αλλά στην ουσία χρηματοδοτεί αυτό που θέλει ο πρόεδρος. Ετσι, εσύ προσφέρεις χρήματα προκειμένου να δοθούν για ακόμη ένα νοσοκομείο, αλλά αυτός που τα παίρνει κτίζει το νοσοκομείο το όποιο σκόπευε έτσι κι αλλιώς να κτίσει, σου στέλνει τις αποδείξεις και παράλληλα αγοράζει λιμουζίνες και καλάσνικοφ (ξόδεψε τα χρήματα σου για το νοσοκομείο ή για τις λιμουζίνες; Η ερώτηση δεν έχει καμιά σημασία).

Εχεις τρεις εναλλακτικές. Πρώτη: ξέχνα την κατάσχεση των χρημάτων της. Δεύτερη: της προσφέρεις κίνητρα για χαμηλή κατανάλωση γλυκών, είτε αυξάνοντας είτε μειώνοντας το χαρτζιλίκι της. Βέβαια, το πρόβλημα είναι ότι δύσκολα μπορείς να παρακολουθήσεις πόσα γλυκά τρώει. Τρίτη: απλά παραδέχεσαι την ήττα σου και αφήνεις την κόρη σου να κάνει ό,τι θέλει!

Τιμ Χάρφορντ