[Πρόσωπα] «Θέλω να καθαρίσω το όνοµά µου»

Το γνωστότερο δικαστικό έπος, αλλά και ορθογραφικό λάθος, στη σύγχρονη γαλλική Ιστορία θα ξαναπαιχτεί στη µεγάλη οθόνη, ίσως και σε ένα δικαστήριο.

Πρόκειται για την υπόθεση του Οµάρ Ραντάντ, ενός αγράµµατου µαροκινού κηπουρού που καταδικάστηκε για τη δολοφονία το 1991 της πλούσιας εργοδότριάς του. Εχει συγκριθεί τόσο µε την υπόθεση Ντρέιφους, τέλη του 19ου αιώνα όσο και µε την υπόθεση Ο.Τζ.Σίµσον, τη δεκαετία του ‘90.

Δεκαέξι χρόνια µετά την καταδίκη του και δεκατέσσερα µετά την απονοµή χάριτος, ο Ραντάντ εξακολουθεί να διχάζει τη Γαλλία: οι µισοί πιστεύουν ότι είναι αθώος και οι µισοί ότι είναι ένοχος. Υστερα από την υποβολή επίσηµου αιτήµατος από τον 48χρονο Ραντάντ, το γαλλικό υπουργείο Δικαιοσύνης εξετάζει κατά πόσον οι νέες τεχνικές που έχουν αναπτυχθεί για τη µελέτη του DΝΑ δικαιολογούν το άνοιγµα της υπόθεσης εκ νέου, ενδεχοµένως και την επανάληψη της δίκης.

Την ίδια ώρα, µια ταινία του αφρικανικής καταγωγής γάλλου ηθοποιού και σκηνοθέτη Ροσντί Ζεµ θα παρουσιάσει τον Ραντάντ ως θύµα δικαστικής πλάνης, ενδεχοµένως και συνωµοσίας. Ο τίτλος της ταινίας είναι «Οmar m’a tuer» («Ο Οµάρ µε σκότωσε») και παραπέµπει στην ανορθόγραφη φράση που βρέθηκε γραµµένη µε το αίµα του θύµατος στην πόρτα του κλειδωµένου δωµατίου όπου βρέθηκε το πτώµα της Γκιλέν Μαρσάλ στις 24 Ιουνίου 1991. Το λάθος εκείνο παραµένει ένα µεγάλο αίνιγµα. Είναι δυνατόν η 65χρονη Μαρσάλ, πλούσια και µορφωµένη, να έγραψε ακόµη και την ώρα που πέθαινε έτσι εκείνη τη φράση, αντί για το σωστό «Οmar m’a tuee»;

Ο Ραντάντ αποφυλακίστηκε το 1998. Από τότε, χρησιµοποιεί κάθε δυνατό µέσο για να αποδείξει την αθωότητά του. «Ο κόσµος µου λέει ότι από τη στιγµή που µου απονεµήθηκε χάρις πρέπει να είµαι ευχαριστηµένος», λέει στον ανταποκριτή της Ιντιπέντεντ. «Αλλοι µου λένε να τα ξεχάσω όλα και να συνεχίσω τη ζωή µου. Δεν είναι έτσι. Μου δόθηκε χάρη, δεν αθωώθηκα. Κι εγώ θέλω να καθαρίσω το όνοµά µου».

Δύο δεκαετίες µετά, η υπόθεση Οµάρ Ραντάντ εξακολουθεί να συναρπάζει και να εξοργίζει. Η οικογένεια του θύµατος κατήγγειλε µέσω του δικηγόρου της την ταινία, χαρακτηρίζοντάς την ύβρι προς τη µνήµη της Μαρσάλ, ενώ αντιτίθεται µε κάθε τρόπο στο ενδεχόµενο να επαναληφθεί η δίκη.

Ο Ζεµ υποστηρίζει ότι στην αρχική καταδίκη υπήρχε ένα στοιχείο ρατσισµού. Κάποια στιγµή, ο πρόεδρος –που έχει ζήσει στη Βόρεια Αφρική όταν βρισκόταν υπό γαλλική διοίκηση – απευθύνθηκε στον κατηγορούµενο στα αραβικά. «Οποιος δεν ξέρει να διαβάζει και να γράφει», του είπε, «πρέπει να κρύβεται σε µια τρύπα». Η αρχική ιατρική έκθεση τοποθετούσε την ηµεροµηνία του θανάτου στις 24 Ιουνίου, ηµέρα που ο Ραντάντ είχε ακλόνητο άλλοθι. Στη συνέχεια, όµως, η ηµεροµηνία τροποποιήθηκε και έγινε 23 Ιουνίου.