«Ο ένοπλος δρόµος έγινε φετίχ»

«Η Λατινική Αµερική είναι η ήπειρος που γέννησε τα περισσότερα και τα µαζικότερα αντάρτικα κινήµατα στον κόσµο» λέει στα «ΝΕΑ» ο µεταφραστής και γνώστης της λατινοαµερικανικής πραγµατικότητας Κώστας Αθανασίου, που θα συζητήσει την Τετάρτη στον «Ιανό» µε τον Σταντιάγο Ρονκαλιόλο για το νέο του βιβλίο.

«Ολα αυτά ήταν «αντάρτικα µε αιτία» _ και οι αιτίες ήταν πολλές. Από τη µια πλευρά, οι ακραίες καταστάσεις φτώχειας, αδικίας, ανισότητας, κρατικής βίας, απέναντι στις οποίες τα περιθώρια «νόµιµης» αντιπολίτευσης ήταν σχεδόν ανύπαρκτα _ τα παραδείγµατα της Κολοµβίας ή της Χιλής και του πραξικοπήµατος κατά του Αλιέντε είναι χαρακτηριστικά.

Από την άλλη, η νίκη της επανάστασης στην Κούβα (σε αυτό το «µικρό καπρίτσιο της Ιστορίας») έδωσε σε χιλιάδες ανθρώπους ελπίδα και όραµα _ το όραµα ενός δικαιότερου κόσµου και την ελπίδα, την πεποίθηση µάλλον, ότι το όραµα αυτό ήταν εφικτό αν ο λαός ξεσηκωνόταν και έπαιρνε τα όπλα. Παρά τις ήττες και το κύµα των δικτατοριών που σάρωσε την ήπειρο τη δεκαετία του ‘70, η νίκη των Σαντινίστας στη Νικαράγουα, το 1979, ξαναζωντάνεψε αυτή την πεποίθηση.

Η αλήθεια είναι πως η ανάδυση αυτών των αντάρτικων αντικατόπτριζε κάποιες φορές µια φετιχοποίηση του «ένοπλου δρόµου», µε αποτέλεσµα να παρουσιαστούν αντάρτικα που στην ουσία παρέβλεπαν ή και περιφρονούσαν τις πραγµατικές συνθήκες και τις συγκυρίες. Τέτοια παραδείγµατα υπήρξαν, όπως υπήρξαν και παραδείγµατα αντάρτικων που έκαναν επιλογές και ακολούθησαν µεθόδους, αν µη τι άλλο, (αυτο)καταστροφικές. Για παράδειγµα, το Φωτεινό Μονοπάτι» αποτελεί, για µεγάλο µέρος της Αριστεράς, τέτοια επίµαχη περίπτωση.

Οι γενικεύσεις πάντως είναι επικίνδυνες. Ετσι κι αλλιώς, η πλήρης αποτίµηση της καθεµιάς από αυτές τις ηρωικές και τραγικές ιστορίες µένει ακόµα να γίνει».