Ντάνιελ πάει και Ντάνιελ έρχεται….

Ο Ντάνιελ Σπέκχαρντ φεύγει, ο Ντάνιελ Σμιθ έρχεται…. Αλλά το μικρό όνομα είναι μάλλον το μόνο κοινό του πρώτου, που το βράδυ της Πέμπτης αποχαιρέτησε στην παραδοσιακή δεξίωση για την 4η Ιουλίου τον κόσμο της Αθήνας, με τον δεύτερο, ο οποίος θα τον αντικαταστήσει το φθινόπωρο ως ο αμερικανός πρεσβευτής στην Ελλάδα του ΔΝΤ…

Δεν είναι μάλιστα λίγοι όσοι πιστεύουν πως το ειρωνικό σχόλιο της «Washington Ρost» για τον Ντ. Σπέκχαρντ όταν ανακοινώθηκε ο διορισμός του στην Ελλάδα ότι «έρχεται στην Αθήνα για να ξεκουραστεί», αν και κακεντρεχές, είχε μεγάλη δόση αλήθειας. Ο Σπέκχαρντ, ο οποίος ήταν νούμερο 2 στην αμερικανική πρεσβεία της Βαγδάτης, ανέλαβε το πόστο στην Αθήνα την 1η Ιανουαρίου του 2008, σε μια περίοδο που η Ουάσιγκτον είχε ήδη χάσει το ενδιαφέρον της για την Ελλάδα με εξαίρεση δύο μέτωπα: το εκκρεμές Σκοπιανό και το ενεργειακό παιχνίδι της κυβέρνησης Καραμανλή με τη Μόσχα.

Η τοποθέτηση του Σπέκχαρντ δεν ήταν τυχαία, καθώς είχε υπηρετήσει στο ΝΑΤΟ ως διευθυντής Πολιτικού Σχεδιασμού, ενώ προηγουμένως είχε αρμοδιότητα τις σχέσεις της Συμμαχίας με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων. Επί των ημερών του εντάθηκαν οι πιέσεις για επίλυση του Σκοπιανού και εκφράστηκε ποικιλοτρόπως η δυσαρέσκεια για τον αγωγό Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη και το φλερτ με τους Ρώσους. Αυτά, όμως, έγιναν επί των ημερών της διακυβέρνησης Μπους.

Εποχή στασιμότητας. Αν και πριν από την άφιξή του περιγραφόταν ως «γεράκι» και προσωπικός φίλος της Κοντολίζας Ράις, ο Ντ. Σπέκχαρντ έμεινε στην Αθήνα και μετά τον θρίαμβο Ομπάμα. Επί των ημερών του ήρθη το καθεστώς της βίζας, ενώ ο ίδιος επιχείρησε να σβήσει τις φωτιές που άναψε η επίσκεψη Ομπάμα στην Τουρκία τον Απρίλιο του 2009, χωρίς ενδιάμεση στάση στην Ελλάδα. Τότε, μιλώντας σε δημοσιογράφους είχε περίπου πει ότι η Αθήνα δεν πρέπει να καθορίζει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον με βάση το Κυπριακό και το Σκοπιανό. Εμμέσως πλην σαφώς εννοούσε ότι αν επιθυμεί να έχει ρόλο στους σχεδιασμούς της Ουάσιγκτον, η Ελλάδα πρέπει να συμβάλει σε ζητήματα που αφορούν τους Αμερικανούς. Ο μετριοπαθής και χαμηλών τόνων Σπέκχαρντ σηματοδότησε, λένε διπλωματικές πηγές, μια εποχή στασιμότητας στις διμερείς σχέσεις και μειωμένου ενδιαφέροντος των ΗΠΑ για την Ελλάδα, την οποία θεωρούσαν «συστημικό παίκτη», από τον οποίο δεν έπρεπε να αναμένονται εκπλήξεις.

Ομως, τα πράγματα αλλάζουν. Στην εποχή του ΔΝΤ όλα μοιάζουν αβέβαια και η Ουάσιγκτον δεν κρύβει ότι ανησυχεί, καθώς έχει αντιληφθεί τους συστημικούς κινδύνους της ελληνικής κρίσης. Γι΄ αυτό και σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι φθάνει στην ελληνική πρωτεύουσα ένας χαμηλών τόνων διπλωμάτης, αλλά με σημαντικό ρόλο στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Κινητικότητα. Αν και τα διπλωματικά διαπιστευτήρια του νέου πρεσβευτή δεν εντυπωσιάζουν- η εμπειρία του στο εξωτερικό συμπεριλαμβάνει υπηρεσίες σε Βέρνη, Κωνσταντινούπολη, Οτάβα και Στοκχόλμηάνθρωποι που γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα σημειώνουν ότι ο Ντάνιελ Μπένετ Σμιθ βρίσκεται πολύ κοντά στην επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας. Ο Σμιθ, εκτελεστικός γραμματέας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ μέχρι πριν από δέκα μέρες, είναι «τα μάτια και τα αυτιά» της Χίλαρι Κλίντον. Σημειώνεται ότι η θέση είναι κλειδί, καθώς ήταν ο άνθρωπος, ο οποίος αποφάσιζε ποια θέματα θα φτάσουν μέχρι την Κλίντον. Μάλιστα, είχε την ίδια θέση και επί διακυβέρνησης των Ρεπουμπλικανών. Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ εκτιμούν ότι η έλευσή του θα σημαίνει και απευθείας γραμμή με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, καθώς ο Ντ. Σμιθ όχι μόνο θα μπορεί να σηκώνει το τηλέφωνο πιο άνετα, αλλά θα ξέρει και με ποιον να μιλήσει.

Αλλωστε, κινητικότητα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού υπάρχει ήδη, αν και διακριτική για ευνόητους λόγους. Η στήριξη Ομπάμα στην κυβέρνηση Παπανδρέου έχει ήδη εκφραστεί, αλλά οι Αμερικανοί σε καμιά περίπτωση δεν επιθυμούν, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, να ταυτιστούν στην ελληνική κοινή γνώμη με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ετσι, ραντεβού γίνονται, αλλά δεν ανακοινώνονται. Ηδη έχουν επισκεφθεί την Αθήνα στελέχη του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών ή σύμβουλοι του Μπαράκ Ομπάμα. Κάποιοι πέρασαν και από το Μέγαρο Μαξίμου.

«Μάτι και αυτί» της Χίλαρι ο νέος ανώτατος αμερικανός διπλωμάτης, ο πρώτος στη μετά ΔΝΤ εποχή