[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Μια ωραία… ατµόσφαιρα

Ορισµένες φορές αντιλαµβάνεσαι καλύτερα την κρίση µέσα από τα επιφαινόµενά της. Στη σηµερινή Ελλάδα υπάρχουν άφθονα και οδηγούν κατευθείαν στο συµπέρασµα ότι η κρίση είναι κάτι πολύ περισσότερο και πολύ βαθύτερο από οικονοµική. Οσο και να ψάξουµε, όµως, πιστεύω πως δεν θα βρούµε πιο χαρακτηριστικό, αλλά και πιο οδυνηρό, παράδειγµα από τις πρόσφατες πρυτανικές εκλογές.

Στην κλιµακωτή και σε δόσεις διαδικασία «ελεύθερης» ανάδειξης των «αρχών» των «αυτοδιοίκητων» «ακαδηµαϊκών» ιδρυµάτων (τα απαραίτητα εισαγωγικά µιλούν ήδη εύγλωττα για την παραφθορά εννοιών και θεσµών), εµφανίστηκαν πολλές από τις ακραίες παθογένειες που ταλανίζουν τον εν γένει δηµόσιο βίο µας. Εκλογές υποτίθεται για πρυτάνεις και υποτίθεται για τα πανεπιστήµια, µετατράπηκαν σε σύγκρουση συσχετισµών δυνάµεων µε νεφελώδη γενικευτικά – δεν τους αρµόζει καν ο όρος «πολιτικά» – αιτήµατα. Χρησιµοποιήθηκε βία, συχνά µάλιστα άγρια: κάλπες εκλάπησαν υπό την απειλή µαχαιριών, υπήρξαν συµπλοκές, παρεµποδίσεις στην έκφραση ψήφου ή εκβιασµοί για αλλαγή της. Οι «θιασώτες της νοµιµότητας» αναγκάστηκαν να καταφύγουν και αυτοί σε µη νόµιµες µεθόδους: κλείδωσαν τις κάλπες σε άσχετους χώρους – οι οποίοι, για να συµπληρωθεί η πλήρης ανάδειξη των µεγάλων δηµόσιων ασθενών µας, δεν θα µπορούσαν να είναι άλλοι από αίθουσες νοσοκοµείων. Οι «αρχές» – του Πανεπιστηµίου και του Κράτους – δεν µπόρεσαν να αποτρέψουν τα επεισόδια και τις παρανοµίες, άρα ούτε να εγγυηθούν τη νοµιµότητα του αποτελέσµατος. Τόσο οι ταραχές όσο και τα «οργανωτικά προβλήµατα» (εγγραφές άσχετων και υπέργηρων µη δικαιούχων) είχαν προαναγγελθεί χωρίς να συγκινήσουν κανέναν, αφού έκτροπα είχαν γίνει και «στον πρώτο γύρο» της 25ης Μαΐου. Μια σχετική έστω βελτίωση της διαδικασίας, η δυνατότητα συµµετοχής όλων των φοιτητών και όχι µόνο των κοµµατικά στρατευµένων, υπονοµεύτηκε µε την άσκηση βίας, που είχε ακριβώς ως στόχο το ελεύθερο φρόνηµα. Οι συµµετέχοντες ως υποψήφιοι στη διαδικασία, στις περιπτώσεις που δεν προσπάθησαν να εκµεταλλευθούν τα έκτροπα για ίδιον όφελος, αρνήθηκαν να τα αποδοκιµάσουν έµπρακτα µε την απόσυρσή τους – γιατί στα λόγια, στην Ελλάδα, ποιος δεν καταδικάζει; Ολο αυτό το ωραίο σκηνικό, τέλος, έλαβε χώρα κυρίως στο Πανεπιστήµιο και το Πολυτεχνείο της Αθήνας, έτσι για να δικαιώσει την πικρή λαϊκή σοφία του ψαριού που βρωµάει από το κεφάλι.

Οσο κι αν είναι κρίµα για τα Πανεπιστήµια στα οποία δεν υπήρξαν προβλήµατα, για τις πρυτανικές αρχές που εξελέγησαν µε το σπαθί τους, για τους εντός και περί το Πανεπιστήµιο που το πονάνε πραγµατικά, η καρικατούρα και η γενική εικόνα φοβούµαι ότι βρίσκονται πολύ κοντά.

Ακραία και υποκινούµενη πολιτικοποίηση, θρίαµβος των ολίγων σαµατατζήδων εναντίον της σιωπηλής πλειοψηφίας, ανευθυνότητα των υπευθύνων, αδυναµία τήρησης των κανόνων, φραστική καταδίκη και διαιώνιση του φαύλου κύκλου: όλα αυτά τα χαρακτηριστικά δυστυχώς δεν αποτελούν µονοπώλιο ή πρωτοτυπία του ακαδηµαϊκού χώρου. Αρκεί πρόχειρα να σκεφτούµε τα 5 πορίσµατα της Προανακριτικής – για το Βατοπέδι τώρα, άλλα «σκάνδαλα» παλιότερα – που θυµίζουν έντονα αποτελέσµατα φοιτητικών εκλογών. Την άρνηση των κοµµάτων της αντιπολίτευσης να συζητήσουν για την κρίση ενώπιον του Προέδρου της Δηµοκρατίας (η αξιωµατική αντιπολίτευση δεν προσήλθε παρά όταν αναγκάστηκε από τους νεκρούς της Μarfin) και των συνδικάτων να καθήσουν µαζί µε το υπουργείο στο τραπέζι του διαλόγου για το Ασφαλιστικό – και την καταδίκη, και από τα κόµµατα και από τα συνδικάτα, της κυβέρνησης για άρνηση διαλόγου. Οταν καταπατάς τους θεσµούς, θα πέσουν να σε πλακώσουν. Μόνο που, στην κατάσταση που βρισκόµαστε, κινδυνεύουν να πλακώσουν ερείπια.

ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ

Ακραία και υποκινούµενη πολιτικοποίηση και θρίαµβος των ολίγων σαµατατζήδων εναντίον της σιωπηλής πλειοψηφίας

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγµατολόγος, µέλος Εθνικού Συµβουλίου ΠΑΣΟΚ.