Dear Εconomist…

Απαντήσεις στα διλήμματα των αναγνωστών με τα εργαλεία της οικονομικής επιστήμης
Ως φοιτητής Οικονομικών προσπαθώ να εντυπωσιάζω την κοπέλα μου χωρίς να ξοδεύομαι.

Και ξέρω πως δεν είμαι ο μόνος. Οταν φθάνει η ώρα να επιλέξω το κρασί που θα συνοδεύσει το δείπνο μας- τις σπάνιες φορές που τη βγάζω έξω- αποφεύγω να παραγγείλω το φθηνότερο μπουκάλι, γιατί έτσι θα φανώ τσιγκούνης. Διαλέγω λοιπόν το δεύτερο πιο φθηνό κρασί. Τώρα όμως ακούω ότι τα εστιατόρια, επειδή έχουν πάρει χαμπάρι τους πελάτες σαν κι εμένα, διασφαλίζουν ότι το δεύτερο πιο φθηνό μπουκάλι θα είναι ένα εξαιρετικά προσοδοφόρο, πολύ κακής ποιότητας κρασί. Η αντίδρασή μου σε αυτό είναι να επιλέγω πλέον το τρίτο πιο φθηνό μπουκάλι. Τουλάχιστον για όσο το κάνουν όλοι. Με μοναδικό γνώμονα την τιμή, ποιο είναι το καλύτερο μπουκάλι που μπορεί να επιλέξει κανείς;

Γουίλιαμ Νίκολσον Αγαπητέ Γουίλιαμ, Υποθέτεις ότι η τιμή και η ποιότητα του κρασιού είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Αυτό φαίνεται λογικό, είναι όμως λάθος. Η τιμή αλλάζει το πώς αντιλαμβανόμαστε τη γεύση. Για παράδειγμα, νευρο-οικονομολόγοι έχουν βρει ότι ενώ τα παυσίπονα που εντάσσονται στην κατηγορία των ψευδοφαρμάκων αποδίδουν, απαλύνουν τον πόνο πολύ πιο γρήγορα αν ο ασθενής θεωρεί ότι είναι ακριβά. Τα ισοτονικά ποτά σού δίνουν πολύ λιγότερη ενέργεια αν τα αγόρασες με έκπτωση. Ναι, συμβαίνει στ΄ αλήθεια!

Και φυσικά ένα κρασί έχει πολύ καλύτερη γεύση αν πιστεύεις ότι είναι ακριβό. Μια εκδοχή λοιπόν είναι να αποκρύψεις την τιμή του μπουκαλιού από την κοπέλα σου και να της πεις ότι παρήγγειλες ένα πανάκριβο μπουκάλι, ενώ έχεις ζητήσει το χύμα κόκκινο του μαγαζιού. Αυτό είναι ένα αθώο ψέμα. Αλλωστε πολλοί άνθρωποι προτιμούν τη γεύση του φθηνού κρασιού σε «τυφλές» δοκιμές και εφόσον ισχυριστείς ότι είναι ακριβό, αλήθεια θα βελτιώσεις τη γεύση που νομίζει ότι της αφήνει. Αν η κοπέλα σου δεν έχει ιδέα από κρασιά, αυτό το κόλπο θα πιάσει. Αν γνωρίζει περισσότερα από εσένα- πράγμα πιθανό -, τότε γιατί δεν της ζητάς να διαλέξει αυτή; Θα πάρετε σίγουρα ένα καλύτερο κρασί. Κι αν ξοδέψει όλα τα λεφτά σου κάνοντας επίδειξη, μη στενοχωριέσαι. Θα έχεις πάρει ένα μάθημα γι΄ αυτήν που θα σου κόστιζε πολύ περισσότερο να το μάθεις αργότερα!

Τom Ηartford From Τhe Financial Τimes © Τhe Financial Τimes Limited 2010. Αll Rights Reserved