Πιο κοντά στη θεραπεία για τη λεύκη

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο ανακάλυψαν αρκετά γονίδια που σχετίζονται με τη λεύκη, επιβεβαιώνοντας ότι η συγκεκριμένη δερματοπάθεια αποτελεί όντως ένα αυτοάνοσο νόσημα. Η λεύκη είναι μία διαταραχή της χρώσης του δέρματος, που προκαλεί την εμφάνιση λευκών επιφανειών στο δέρμα. Οι ερευνητές εικάζουν ότι το νέο εύρημα θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες θεραπείες για τη νόσο.

Η νέα μελέτη, όμως, είχε και ένα απρόσμενο εύρημα: όσοι έχουν λεύκη διατρέχουν μειωμένο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του δέρματος _ και μάλιστα μελάνωμα, που είναι η πιο επιθετική μορφή του. Αντιστοίχως, όσοι έχουν ιστορικό μελανώματος δύσκολα θα παρουσιάσουν λεύκη.

«Αυτό ήταν εντελώς αναπάντεχο», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής δρ Ρίτσαρντ Α. Σπριτζ, καθηγητής στο Πρόγραμμα Ανθρώπινης Ιατρικής Γενετικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου. Ωστόσο εκτίμησε πως η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε καλύτερη αντιμετώπιση του μελανώματος.

Οπως εξηγούν οι ερευνητές στην «Ιατρική Επιθεώρηση της Νέας Αγγλίας» (NEJM) όπου δημοσιεύεται η μελέτη τους, η ιατρική κοινότητα υποπτευόταν εδώ και χρόνια πως η λεύκη είναι μία αυτοάνοση ασθένεια, κατά την οποία τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος του ασθενούς επιτίθενται στα μελανοκύτταρα του δέρματος. Τα κύτταρα αυτά παράγουν τη μελανίνη _ τη χρωστική ουσία που προσδίδει στο δέρμα το χαρακτηριστικό χρώμα του και η παραγωγή της οποίας αυξάνεται το καλοκαίρι, για να το προστατεύσει από την υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου.

Οι πάσχοντες από λεύκη, η οποία τυπικά εμφανίζεται στις ηλικίες 20-25 ετών, αναπτύσσουν λευκά τμήματα στο δέρμα τους. Η λεύκη είναι αρκετά συχνή, προσβάλλοντας το 2% του γενικού πληθυσμού.

Ωστόσο, το ερώτημα εάν στ’ αλήθεια η λεύκη είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα _ όπως τα περίπου 80 άλλα στα οποία συμπεριλαμβάνονται ο ερυθηματώδης λύκος, ο διαβήτης τύπου 1 και η σκλήρυνση κατά πλάκας _ παρέμενε ουσιαστικά αναπάντητο, διότι δεν υπήρχαν οι απαιτούμενες επιστημονικές αποδείξεις, κατά τον δρα Σπριτζ. Ετσι, μαζί με τους συνεργάτες του πήρε δείγματα DNA από περισσότερους από 5.000 εθελοντές, άλλοι εκ των οποίων είχαν λεύκη και άλλοι όχι, για να καταγράψουν το γονιδίωμά τους και να εντοπίσουν τυχόν συσχετίσεις.

Με αυτόν τον τρόπο εντόπισαν διάφορα γονίδια τα οποία σχετίζονται με τη λεύκη, αλλά έχουν συσχετίσεις και με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα, όπως ο διαβήτης τύπου 1 και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

«Βρήκαμε γονίδια που αποδεικνύουν με βεβαιότητα ότι η λεύκη αποτελεί ένα αυτοάνοσο νόσημα, διότι τα γονίδια αυτά είναι του ανοσοποιητικού συστήματος και μερικά έχουν εντοπιστεί σε άλλα αυτοάνοσα νοσήματα, όπως ο τύπου 1 διαβήτης», εξήγησε ο δρ Σπριτζ.

Οσον αφορά το εύρημα για το μελάνωμα, «αναρωτιόμασταν επί χρόνια εάν στην προστασία από αυτό θα μπορούσε να παίξει ρόλο το ανοσοποιητικό σύστημα», πρόσθεσε. «Διαπιστώσαμε πως είχαμε δίκιο: τα γονίδια που ωθούν τον οργανισμό στη λεύκη, τον απομακρύνουν από το μελάνωμα _ και το αντίστροφο».

Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι «το ανοσοποιητικό σύστημα “φουλάρει” για να μας προστατεύσει από το μελάνωμα _ και εάν το καταφέρει, όντως μειώνεται ο κίνδυνος αναπτύξεώς του, αλλά εάν γίνει κάτι λάθος κατά την ενεργοποίησή του, καθίσταται πιο πιθανή η λεύκη», πρόσθεσε.

Ο δρ Σπριτζ εκτιμά ότι τα νέα ευρήματα μπορούν να βελτιώσουν τη διάγνωση αλλά και τη θεραπεία των δύο ασθενειών, με το μελάνωμα να είναι πιθανότερο να επηρεαστεί πρώτο. «Στο εγγύς μέλλον, λ.χ., θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται γενετικά τεστ για να εντοπίζονται οι ασθενείς με μελάνωμα που θα ωφελούντο περισσότερο από την ανοσοθεραπεία, δηλαδή από θεραπεία με στόχο λειτουργίες του ανοσοποιητικού συστήματος», είπε.

Όσον αφορά τους πάσχοντες από λεύκη, «αυτοί θα πρέπει να περιμένουν λίγο περισσότερο, διότι οι μηχανισμοί πίσω από την ανάπτυξή της τώρα αρχίζουν να αποκαλύπτονται», κατέληξε.