Μια ζωή σαν παράξενο παραµύθι

Μπάνια µε σαµπάνιες, ναρκωτικά, αλκοόλ, Οσκαρ και µπόλικη τέχνη… Η ζωή του από το Κάνσας ώς το Χόλιγουντ
Γεννηµένος στο Ντοτζ Σίτι του Κάνσας, τον Μάιο του 1936, ο ηθοποιός, εικαστικός και ποιητής Ντένις Χόπερ υπήρξε φίλος του Ελβις Πρίσλεϊ όταν εκείνος γύριζε την πρώτη του ταινία, είχε θυελλώδεις σχέσεις µε πολλές ηθοποιούς και πρόσφατα αναγνώρισε ένα σηµείο που θεωρούσε ως µελανό στην πολυτάραχη ζωή του: πως ο πατέρας του, διευθυντής ταχυδροµικού γραφείου στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας (όπου µετακόµισε η οικογένεια) υπήρξε πράκτορας του ΟSS, πρόδροµου της CΙΑ.

Ξεκίνησε σπουδάζοντας εικαστικά – ήταν διακεκριµένος ζωγράφος, γλύπτης και φωτογράφος, µε πάµπολλες εκθέσεις, πέρα από δεινός συλλέκτης έργων τέχνης – προτού στραφεί στο θέατρο και τον κινηµατογράφο και αρχίσει να σπουδάζει στο περίφηµο Αctors Studio της Νέας Υόρκης µε τον πρωτοπόρο της υποκριτικής τέχνης Λι Στράσµπεργκ. Ωσπου το 1955 έκανε την πρώτη του επιτυχηµένη εµφάνιση σε τηλεοπτική σειρά και πήρε µικρούς αλλά αξιοµνηµόνευτους ρόλους σε δύο ταινίες µε τον Τζέιµς Ντιν: «Επαναστάτης χωρίς αιτία» και «Ο γίγας», δίπλα στους Ελίζαµπεθ Τέιλορ και Ροκ Χάντσον (στα γυρίσµατα της τελευταίας σκοτώθηκε ο Τζέιµς Ντιν και κάποιες σκηνές γυρίστηκαν µε αντικαταστάτη).

Από τον «Επαναστάτη χωρίς αιτία» ο Γκουν της ταινίας, Ντένις Χόπερ, θυµόταν κυρίως πως στο περιθώριο των γυρισµάτων είχαν σχεδιάσει να κάνουν µπάνιο µε σαµπάνια, σε µια µεγάλη µπανιέρα, ο ίδιος µε τον 17χρονο τότε Τζέιµς Ντιν και τη Νάταλι Γουντ. Εκείνη µπήκε πρώτη και µέθυσε τόσο που αντί να κάνουν βουτιά µαζί της την έτρεχαν στο νοσοκοµείο… Θεωρήθηκε ως «το πρόσωπο που σηµατοδοτεί τον χαµένο ιδεαλισµό του ‘60», συµµετείχε στην «Οικογένεια ελβετών ροβινσώνων» και στο γουέστερν «Κρεµάστε τους ψηλά» (µε τον Κλιντ Ιστγουντ)

και καθιέρωσε πλέον το στυλ του – κάποτε… παρανοϊκού – σκληροτράχηλου.

Η αναγνώριση όµως ήρθε το 1969 µε την ταινία που σκηνοθέτησε, συνέγραψε το σενάριό της µε τον Πίτερ Φόντα και τον Τέρι Σάουθερν (ήταν και οι τρεις υποψήφιοι για Οσκαρ σεναρίου) και πρωταγωνίστησε στην ταινία «Ξένοιαστος καβαλάρης». Ο εµβληµατικός ρόλος του τσοπερά Μπίλι, που έκανε µόδα τις Ηarley Davidson και το ανέµελο, µάγκικο στυλ των οδηγών τους, θα τον κυνηγούσε εφεξής σε όλη την καριέρα του που επεκτάθηκε, όχι πάντοτε επιτυχηµένα, στη σκηνοθεσία και δεν είχε πάντοτε βούλα υψηλής ποιότητας. Δύο ιστορίες συνδέθηκαν µε τον «Καβαλάρη», για τον οποίο κέρδισε βραβείο πρωτοεµφανιζόµενου σκηνοθέτη στο Φεστιβάλ Καννών: η µία αφορά την κόντρα του για τα δικαιώµατα του σεναρίου µε τον Πίτερ Φόντα. Η δεύτερη τον ισχυρισµό του, το 1999, στην εκποµπή του Τζέι Λίνο, πως ο Ριπ Τορν που θα πρωταγωνιστούσε – στον ρόλο που τελικά ανέλαβε ο φίλος του µέχρι το τέλος Τζακ Νίκολσον – τον είχε απειλήσει µε µαχαίρι. Ο Τορν τον µήνυσε, υποστηρίζοντας πως ο Χόπερ έβγαλε µαχαίρι στα γυρίσµατα, και δικαιώθηκε. Ο «καβαλάρης» υποχρεώθηκε να πληρώσει 475.000

δολάρια. Πήγε στο Εφετείο, έχασε ξανά και πλήρωσε άλλα τόσα… Το ’70 τον βρήκε σε χαµηλού προϋπολογισµού ευρωπαϊκές παραγωγές (αλλά και στο αυστραλιανό «Μad Dog Μorgan»), σε ρόλους σκληροτράχηλου ή µανιακού. Το «Αποκάλυψη τώρα» του Κόπολα, όµως, ήταν που του έφερε τη διεθνή αναγνώριση ανεβάζοντάς τον και στο βάθρο των «σοβαρών» ηθοποιών, µαζί µε τον «Αµερικανό φίλο» του Βιµ Βέντερς ή το «Μπλε Βελούδο» του Ντέιβιντ Λιντς («Πρέπει να µου δώσεις τον ρόλο, γιατί είµαι ο Φρανκ Μπουθ!», είπε στον σκηνοθέτη όταν διάβασε το σενάριο).

Το 1987 ο ρόλος ενός µεθύστακα, λάτρη του µπάσκετ, σε µια πόλη της Ιντιάνα, στην ταινία «Ηoosiers» – µε τον Τζιν Χάκµαν στον ρόλο προπονητή µαθητικής οµάδας που φτάνει στο πρωτάθληµα – του έφερε υποψηφιότητα για Οσκαρ β’ ανδρικής ερµηνείας.

Αφού έπαιξε τον κακό του «Speed» το 1994, συµµετείχε στον «Ινδιάνο δροµέα» του Σον Πεν, στον «Υδάτινο κόσµο» µε τον Κέβιν Κόστνερ (πιο πρόσφατα έπαιξε και στον «Κύριο Κανένα» του, σε παραγωγή Πάρι Κασιδόκωστα), πέρυσι επιχείρησε να ξαναλανσάρει το στυλ του «καβαλάρη», ως εκδικητής Εddie «Scratch» Ζero στα «Κολασµένα δίτροχα». Η τελευταία του εµφάνιση ήταν φέτος στην ταινία «Αlpha and Οmega» µε τους νεώτερους σταρ Τζάστιν Λονγκ και Χέιντεν Πενετιέρ, αν και ο τελευταίος µεγάλος ρόλος του ήταν το 2008 στην «Ελεγεία» δίπλα στους Μπεν Κίνγκσλεϊ, Πενέλοπε Κρουζ.

Η τηλεοπτική του καριέρα που άρχισε το 1955 µε έναν ρόλο επιληπτικού στο «Μedic» τον έφερε σε περισσότερα σπίτια µέσα από 140 επεισόδια δηµοφιλών τηλεσειρών, όπως η «Μπονάντσα», η «Ζώνη του Λυκόφωτος», η «Μάχη» και πιο πρόσφατα το «24», το «Εd-ΤV», το «Crash» (πρωταγωνίστησε στον ρόλο ενός εθισµένου δισκογραφικού παραγωγού), το «Εntourage».

Πριν από λίγες ηµέρες ανακοινώθηκε ότι ο ηθοποιός θα είναι το «αντικείµενο» της επόµενης βιογραφίας διά χειρός Τοµ Φόλσοµ, «Χόπερ, Ενα άγριο ταξίδι στην καρδιά του αµερικανικού ονείρου» (Εκδ.
Lunch)…

Ο Γουόρχολ, ο Μπασκιά και η µεγάλη έκθεση

Ως συλλέκτης έργων τέχνης ο Ντένις Χόπερ στήριξε φανατικά την pop art. Καυχιόταν µάλιστα ότι αγόρασε µια «Σούπα Campbell» στην πρώτη ατοµική έκθεση του Αντι Γουόρχολ προς 75 δολάρια. Τότε είχε ζητήσει να ποζάρει ο Γουόρχολ στον φακό του, ενώ ο Χόπερ πρωταγωνίστησε σε ταινία του. Υπήρξε θαυµαστής και του περίφηµου Μπασκιά, έργα του οποίου είχε στη συλλογή του _ δεν ήταν τυχαίο ότι έπαιξε το 1996 στην ταινία «Μπασκιά». Τον Μάρτιο ανακοινώθηκε µεγάλη αναδροµική έκθεση έργων του στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Λος Αντζελες (ΜΟCΑ), η πρώτη µετά την αναδροµική µε 100 έργα του στο Stedelijk Μuseum του Αµστερνταµ, το 2001. Η νέα έκθεση 200 έργων, µε ζωγραφική, γλυπτική και φωτογραφίες υπό τον τίτλο «Αrt is Life» (Η Τέχνη είναι Ζωή) θα ανοίξει στις 11 Ιουλίου _ αν και επέσπευσαν τις διαδικασίες λόγω της ασθένειάς του, ο Ντένις Χόπερ δεν την πρόλαβε… Επιµελητής είναι ο Τζούλιαν Σνάµπελ, διακεκριµένος εικαστικός και κινηµατογραφιστής, ο οποίος είχε φυγαδεύσει κείµενα του οµοφυλόφιλου έγκλειστου κουβανού ποιητή Ρεϊνάλντο Αρένας και σκηνοθέτησε το βασισµένο στην αυτοβιογραφία του συγγραφέα φιλµ «Οταν πέφτει η νύχτα» µε τον βραβευµένο Χαβιέ Μπαρντέµ.

Παρά τις πολύ συντηρητικές απόψεις του (µέχρι και στην ακραιφνώς «δεξιά» ταινία «Αn american carol» έπαιξε το 2008, µε τον Γιον Βόιτ) υποστήριξε ένθερµα την εκλογή Οµπάµα, δηλώνοντας πως δεν ψηφίζει Ρεπουµπλικανούς λόγω της Σάρας Πέιλιν!