[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Σε χαλεπούς καιρούς η τέχνη είναι ελιξίριο

Πέρασαν σχεδόν σαράντα χρόνια από την έκδοση του «Εξάντα», 25 από την «Πολιτική και φιλοσοφία στον Γκράµσι», είκοσι από την εµπλοκή του στην κυβέρνηση συνεργασίας (γενικός γραµµατέας του ΥΠΠΟ), δέκα από τη συγγραφή των «Παραδόξων της Οµηρικής Οδύσσειας» και µόλις λίγες ηµέρες από την τοποθέτηση του Μάκη Τρικούκη ως προέδρου του Δ.Σ. του ΚΘΒΕ. «Είναι πάντα χρήσιµο να ξέρουµε το στίγµα µας», απαντά σήµερα και επιµένει στον Γκράµσι, που… «δεν υπέτασσε την τέχνη σε πολιτικές σκοπιµότητες».

1 Προλάβατε;
Ενηµερωθήκατε; Είστε αισιόδοξος ή… παραλάβατε κι εσείς χάος;

Η κατάσταση του ΚΘΒΕ είναι προβληµατική και η εποχή δύσκολη. Αισιοδοξώ. Το ζητούµενο είναι να φανούµε αποτελεσµατικοί.

2 Οι… δικηγόροι υπερασπίζονται καλύτερα τα των θεάτρων;

Δεν νοµίζω ότι βασικό κριτήριο για την επιλογή µου ήταν το επάγγελµά µου. Μάλλον η επί δεκαετίες συµµετοχή µου στο πολιτιστικό γίγνεσθαι.

3 Η πρώτη διορθωτική κίνηση που θα κάνετε;

Θα προτιµούσα τον όρο προωθητική, να πάµε πιο πέρα όσα έχουν γίνει, να ανεβάσουµε το ΚΘΒΕ στις σύγχρονες πολιτισµικές απαιτήσεις.

4 Και τα παγίως πάσχοντα οικονοµικά;

Θα πορευτούµε αναγκαστικά στα περιθώρια που έχουµε. Εξίσου σηµαντική µε τα χρήµατα είναι η ορθολογική οργάνωση και οι σωστές ιδέες.

5 Χρησιµοποιείτε ακόµα τον «Εξάντα» για τη µέτρηση των… γωνιών και τον προσδιορισµό του πολιτικού, κοινωνικού και ιδεολογικού σας στίγµατος;

Είναι πάντα χρήσιµο να ξέρουµε το στίγµα µας. Το περιοδικό «Εξάντας» ήταν µια προσπάθεια δηµοκρατικής πνευµατικής παρέµβασης σε µια πολύ δύσκολη εποχή, όπως η δικτατορία.

6 Πόσο απέχει η «Πολιτική και φιλοσοφία στον Γκράµσι» από την πολιτική και φιλοσοφία
ενός φορέα πολιτισµού στα 2010;

Οι προβληµατισµοί και ο στοχασµός του Γκράµσι καθόρισαν την πνευµατική και πολιτική µου διαµόρφωση. Ηταν ο µόνος µαρξιστής που δεν υπέτασσε την τέχνη σε πολιτικές σκοπιµότητες.

7 Πώς βλέπετε τη θέση σας ως γενικού γραµµατέα του ΥΠΠΟ (στην κυβέρνηση του 1989) από τη σηµερινή σας, στη διοίκηση ενός εποπτευόµενου φορέα όπως το ΚΘΒΕ;

Εµπειρία πολύτιµη και χρήσιµη για το έργο που αναλαµβάνω. 8 Θα συνεργαστείτε µε τον καλλιτεχνικό διευθυντή;
Το θεωρώ αυτονόητο, οι εσωτερικές τριβές στο ΚΘΒΕ στάθηκαν σοβαρό εµπόδιο στην αποστολή του.

9 «Αποδεχόµενη το φίµωτρο της κρατικής χρηµατοδότησης η τέχνη στην Ελλάδα έπαψε να δαγκώνει, να αµφισβητεί την εξουσία, να διαµαρτύρεται, να ρωτάει…». Συµφωνείτε;

Δεν θα χαρακτήριζα φίµωτρο αλλά υποχρέωση τη χρηµατοδότηση από την πολιτεία και µάλιστα ενός κρατικού θεάτρου. Μετά τη δικτατορία δεν έχουµε πλέον φίµωτρα. Αµφισβήτηση σηµαίνει στάση υπεύθυνη κι όχι πόζα και στυλ ανεύθυνο. Η τέχνη είναι κριτική, όταν δεν περιορίζεται στα επιφαινόµενα αλλά αγγίζει τις βαθύτερες πτυχές της κοινωνικής πραγµατικότητας.

10 Η σχέση πολιτισµού – κράτους;

Ο πολιτισµός είναι πολύ ευρύτερος από το κράτος, το οποίο είναι κι αυτό δικό του δηµιούργηµα. Οι κρατικές εξουσίες που φιλοδόξησαν να πλάσουν έναν πολιτισµό στα µέτρα τους απέτυχαν.

11 Χρειάζεται η τέχνη _ και δη το θέατρο _ στους καιρούς µας;

Σε χαλεπούς καιρούς η τέχνη ισοδυναµεί µε ελιξίριο, παρέχει µια θεώρηση ευρύτερη από την κοινωνική εµπειρία και δίνει στην κοινωνική πραγµατικότητα µια διάσταση που δεν έχει από µόνη της.

12 Τα κρατικά θέατρα είναι είδος πολυτελείας στους καιρούς που ζούµε;

Στον βαθµό που εκπληρώνουν την αποστολή τους δεν αποτελούν είδος πολυτελείας.

13 Το ΚΘΒΕ γίνεται 50 χρόνων. Θα το γιορτάσετε;
Θα τιµήσουµε µε τον καλύτερο τρόπο τη µέχρι τώρα πορεία του στοχεύοντας στο µέλλον του.

14 Ο πολιτισµός είναι καλή οικονοµική και πολιτική επένδυση;

Είναι σηµαντική επένδυση αλλά µε άλλα κριτήρια, πολιτισµικά, και όχι στενώς νοούµενα οικονοµικά ή πολιτικά.

15 Εξι σκηνές, 5.000 θέσεις θεατών, 400 µισθοί υπαλλήλων, συνεργασίες, περιοδείες. Πού να χωρέσει το όνειρο του θεάτρου;

Εκεί που χωρούσε πάντα: στο πάθος των συντελεστών, στην αποδοχή και τη στήριξη του κοινού, στη διαφάνεια και την αξιοπιστία της διοίκησης και των πεπραγµένων της.

16 Κυκλοφορήσατε «Τα παράδοξα της Οµηρικής Οδύσσειας». Τα σύγχρονα παράδοξα σας απασχολούν;

Τα σύγχρονα παράδοξα δεν είναι µύθοι αλλά σκληρή πραγµατικότητα, που υφιστάµεθα όλοι.

17 Η πολιτική παραµένει στις προτεραιότητές σας ή ο πολιτισµός έχει πλέον µεγαλύτερο ενδιαφέρον;

Η σχέση µου µε την πολιτική είναι βιωµατική, άρα ακατάλυτη. Παραµένω πάντα πολίτης. Στον πολιτισµό έδινα πάντα ιδιαίτερη βαρύτητα, ακόµη κι όταν η πολιτική µου δράση έδειχνε να έχει πρωτεύοντα ρόλο.

18 Η καλύτερη παράσταση που είδατε στο ΚΘΒΕ ;
Ο «Βασιλιάς Ληρ» µε τον Νικήτα Τσακίρογλου, σε σκηνοθεσία Λιβαθινού.

19 «Κάνουµε θέατρο για την ψυχή µας» (Κουν). Εσείς διοικείτε το θέατρο για…

Στην υπόθεση που µου ανέθεσαν θα βάλω κι εγώ την ψυχή µου.

20 Ολος ο κόσµος µια σκηνή;

Ναι, από την οποία αντλεί το θέατρο την έµπνευσή τους στήνοντας επιµέρους αναπαραστάσεις στις «µικρές σκηνές».