«Αν δεις κάτι, πες κάτι»

Πώς αποφάσισαν οι πλανόδιοι πωλητές της Τάιµς Σκουέαρ να καλέσουν την Αστυνοµία, αποτρέποντας ουσιαστικά µια τροµοκρατική επίθεση στην καρδιά της Νέας Υόρκης; Ενας βασικός λόγος βρίσκεται στο σλόγκαν «Αν δεις κάτι, πες κάτι» και τον εµπνευστή του Αλεν Κέι
Οι πλανόδιοι πωλητές της Τάιµς Σκουέαρ που ενηµέρωσαν την Αστυνοµία για την παρουσία ενός Νissan Ρathfinder από το οποίο έβγαινε καπνός, κινήθηκαν µε βάση ένα συνδυασµό ενστίκτου, αίσθησης κοινωνικού χρέους και των συστάσεων του Αλεν Κέι. Οχι ότι γνωρίζουν προσωπικά αυτόν τον Κέι· γνωρίζουν όµως πολύ καλά τη δουλειά του. Ο Κέι, πρόεδρος και διευθύνων σύµβουλος της διαφηµιστικής εταιρείας του Μανχάταν Κorey Κay & Ρartners, είναι ο εµπνευστής των µισών από τα περίπου 80 διαφηµιστικά σλόγκαν που έχει δηµιουργήσει η εταιρεία του από το 1982. Δικό του είναι, για παράδειγµα, το «Μore money for your money» («Περισσότερα χρήµατα για τα χρήµατά σας») της τράπεζας Εmigrant Βank. Βέβαια, οι πλανόδιοι πωλητές της Τάιµς Σκουέαρ είχαν στο µυαλό τους ένα άλλο σλόγκαν: «Ιf you see something, say something» («Αν δεις κάτι, πες κάτι»). Αυτή η φράση ήταν το σλόγκαν της εταιρείας δηµόσιων µεταφορών της Νέας Υόρκης (ΜΤΑ). Ο Κέι την έγραψε στο γραφείο του, στην 5η Λεωφόρο, την εποµένη της 11ης Σεπτεµβρίου προτού καν του το ζητήσουν οι υπεύθυνοι της εταιρείας. Σήµερα λέει ότι ήθελε να συµβάλει στην αποτροπή µιας νέας τραγωδίας, να κάνει κάτι χρήσιµο µετά τις επιθέσεις.

Το σκεπτικό
«Το µοντέλο που είχα στο µυαλό µου», αναφέρει, «ήταν το “Loose lips sink ships” (σε ελεύθερη απόδοση “Οποιος µιλάει πολύ βυθίζει πλοία”). Δεν είχα γεννηθεί ακόµη στον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο, αλλά ήξερα το σλόγκαν και σίγουρα δεν είµαι ο µόνος. Σε αυτή την περίπτωση, η ειρωνεία είναι ότι εµείς θέλουµε ακριβώς το αντίθετο. Θέλουµε να µιλάει ο κόσµος. Κι εγώ ήθελα να βρω κάτι που θα διέδιδε αυτό το µήνυµα, κάτι που θα γινόταν µεταδοτικό». Το 2002 το Διοικητικό Συµβούλιο της ΜΤΑ αποφάσισε ότι χρειαζόταν µια εκστρατεία για να ενθαρρυνθούν οι πολίτες να καταγγέλλουν ύποπτες κινήσεις ή την ύπαρξη ασυνόδευτων πακέτων. Απευθύνθηκαν στον Κέι, ο οποίος είχε το σλόγκαν έτοιµο σε ένα φάκελο. Τον Ιανουάριο του 2003 το «Ιf you see something, say something» ήταν γραµµένο σχεδόν παντού, σε αφίσες, αστικά λεωφορεία και σε συρµούς του Μετρό.

Επειτα από λίγο καιρό, η επίδραση σλόγκαν ξεπέρασε τα δροµολόγια των συγκοινωνιών. Το Google δίνει 450.000 αποτελέσµατα µε αυτή τη φράση, έγινε τίτλος τραγουδιού από το συγκρότηµα Τaking Βack Sunday, µονολόγου του περφόρµερ Μάικ Ντέιζι, λευκώµατος του γάλλου φωτογράφου Τουχαµί Εναντρέ. Τουλάχιστον µία Νεοϋορκέζα, η 31χρονη Τζόι Ρούµορ, έκανε τατουάζ το σλόγκαν στο δεξί πόδι της. «Δεν το έκανα ως πολιτική διακήρυξη. Το έκανα γιατί αγαπώ το Μετρό, αγαπώ τη Νέα Υόρκη. Είναι µόνο ένα αναγνωρίσιµο µότο», δηλώνει. Για τις δηµοτικές αρχές αλλά και ειδικούς του µάρκετινγκ, το σλόγκαν αυτό ήταν κάτι παραπάνω: ανέτρεψε το «αν δεις κάτι, µην κάνεις τίποτε». Ωστόσο, δεν λείπουν και εκείνοι που διαφωνούν. Οπως υποστηρίζουν, το σλόγκαν τροφοδοτεί τον φόβο και την παράνοια. «Αν φοβάσαι κάτι, θα δεις κάτι», έγραψαν ακτιβιστές στην ιστοσελίδα www.fulana.

org, παρωδώντας την αρχική εκδοχή. ¬ Αργά χθες το βράδυ ανακοινώθηκε ότι ο Φαϊζάλ Σαχζάντ, ο Πακιστανοαµερικανός που κατηγορείται για την απόπειρα επίθεσης µε παγιδευµένο µε εκρηκτικά αυτοκίνητο την Πρωτοµαγιά στην Τάιµς Σκουέαρ, θα εµφανιστεί σήµερα ενώπιον του δικαστηρίου.