Ψηφίζουν με το βλέμμα στην Ελλάδα

Ενα εικοσιτετράωρο πριν από τις βρετανικές εκλογές κι ενώ οι τρεις αντίπαλοι έχουν ξεχάσει τι θα πει ύπνος, ένα μπορεί κάποιος να πει με βεβαιότητα: με το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 11,5% του ΑΕΠ, και το φάσμα μιας κρίσης α λα ελληνικά να πλανάται πάνω από τη χώρα, το πρώτο μέλημα όποιου κατορθώσει τελικά να μπει στην Ντάουνινγκ Στριτ θα είναι η οικονομία.

Μετά τους «Τimes», την «Guardian» και τον «Οbserver», ακόμη μία εφημερίδα έστρεψε χθες την πλάτη της στους Εργατικούς: για πρώτη φορά από το 1987, οι «Financial Τimes» αποφάσισαν να στηρίξουν τους Τόρις. Αποδοκιμάζουν την «εχθρότητά» τους προς την Ε.Ε., κρίνουν εν τούτοις πως θα αντεπεξέλθουν καλύτερα στο τιτάνιο έργο της αντιμετώπισης του δημοσιονομικού ελλείμματος.

Το έλλειμμα της Βρετανίας είναι πράγματι υψηλότερο από εκείνο της Ισπανίας ή της Πορτογαλίας και δεν απέχει πολύ από αυτό της Ελλάδας. Τα τρία μεγάλα κόμματα συμφωνούν πως πρέπει να αντιμετωπιστεί, διαφωνούν όμως όσον αφορά τον τρόπο. Οι Τόρις θέλουν να αρχίσουν αμέσως τις περικοπές, οι Εργατικοί επιμένουν πως είναι καλύτερα να αναβληθούν για την επόμενη χρονιά ώστε να προστατευθεί η εύθραυστη οικονομική ανάκαμψη, ενώ οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες έχουν προτείνει τη συγκρότηση ενός διακομματικού Συμβουλίου Οικονομικής Σταθερότητας, προκειμένου να αποφασιστεί το μέγεθος και ο ρυθμός της μείωσης του ελλείμματος. Παράλληλα, οι Τόρις εκδίδουν απανωτές προειδοποιήσεις για τους κινδύνους που ενέχει ένα μετέωρο κοινοβούλιο (στέλεχός τους μάλιστα προειδοποίησε πως η Βρετανία θα αναγκαστεί να καταφύγει για βοήθεια στο ΔΝΤ, όπως η Ελλάδα) ενώ οι Φιλελεύθεροι τους καταγγέλλουν ως καταστροφολόγους. Το θρίλερ
Κανείς ακόμα δεν γνωρίζει μετά βεβαιότητας αν οι Συντηρητικοί θα καταφέρουν αύριο να κερδίσουν τις 326 έδρες της αυτοδυναμίας (μόνο μία τελευταία δημοσκόπηση τους έχει δώσει παρόμοιες ελπίδες) ή θα καταφύγουν στη λύση μιας κυβέρνησης μειοψηφίας (όπως άφησε να εννοηθεί πρόσφατα ο Ντέιβιντ Κάμερον)· αν οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες θα ενταχθούν σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό με τους Εργατικούς (ο Γκόρντον Μπράουν δήλωσε χθες πως «θα αναλάβει πλήρως τις ευθύνες του» εφ΄ όσον το κόμμα ηττηθεί αύριο, μια αποχώρησή του θα διευκόλυνε τη συνεργασία με τους Φιλελεύθερους) ή τους Τόρις (ο Νικ Κλεγκ δηλώνει τώρα πως η μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος, ένα βασικό του αίτημα που αρνούνται οι Τόρις, δεν αποτελεί προϋπόθεση μιας μετεκλογικής συνεργασίας). Οπως επισημαίνει εν τούτοις η «Ιnternational Ηerald Τribune», οι αγορές περιμένουν το αβέβαιο εκλογικό αποτέλεσμα στη Βρετανία με «απρόσμενη ηρεμία». Και ο οι κονομικός αναλυτής Πίτερ Σπένσερ εξηγεί το γιατί:

«Υπάρχει ευρεία πολιτική συναίνεση πως το πρόβλημα του ελλείμματος πρέπει να αντιμετωπιστεί σοβαρά και γρήγορα, η ελληνική κρίση υπογράμμισε αυτή την αναγκαιότητα». Επιπλέον, υπάρχουν μεγάλες διαφορές ανάμεσα στη Βρετανία και την Ελλάδα, το εθνικό χρέος στη Γηραιά Αλβιώνα είναι χαμηλότερο του 70% του ΑΕΠ και οι ψηφοφόροι προετοιμάζονται ψυχολογικά καιρό τώρα για τα επώδυνα μέτρα που έρχονται- αν και το βρετανικό Ινστιτούτο Φορολογικών Ερευνών κατηγόρησε και τα τρία μεγάλα κόμματα πως δεν είναι ειλικρινή απέναντι στους ψηφοφόρους όσον αφορά το απαιτούμενο εύρος τους.

Οπως επισημαίνει βέβαια ο Τόνι Τράβερς, επικεφαλής του κέντρου ερευνών Greater London Group, «οι αγορές θα ανεχθούν την αβεβαιότητα μόνο για μερικές ημέρες». Ακόμα και αν υπάρξει καθαρός νικητής, όμως, η πρόβλεψη που φέρεται να έκανε πρόσφατα ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, ο Μέρβιν Κινγκ, αρκεί για να εξαφανίσει τη χαρά του: όποιος και αν μπει τελικά στην Ντάουνινγκ Στριτ, είπε ο Κινγκ σε έναν φίλο του, θα αναγκαστεί να επιβάλει τόσο βαριά και άρα αντιλαϊκά μέτρα, που δεν πρόκειται να επανεκλεγεί για τα επόμενα τριάντα χρόνια.


«Οι Εργατικοί θα πληρώσουν τις νεοφιλελεύθερες επιλογές τους»

Το λάθος των Εργατικών ήταν ότι πίστεψαν πως η βρετανική οικονομία μπορούσε να αναπτυχθεί από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, αγνοώντας τη σταθερότητα των παραδοσιακών πόρων της βιομηχανίας. Αυτός είναι ο λόγος που έπειτα από 13 χρόνια στην εξουσία, οι Εργατικοί θα εγκαταλείψουν την Ντάουνινγκ Στριτ, δηλώνει σε συνέντευξή του στην «Corriere della Sera» ο διεθνούς φήμης μαρξιστής ιστορικός Ερικ Χόμπσμπομ. «Τα 13 χρόνια κυβερνήσεων των Εργατικών ήταν ικανοποιητικά, αν εξαιρέσουμε την απόφαση του Τόνι Μπλερ να εμπλακεί σε πολλές συγκρούσεις. Ειδικά οι πόλεμοι στο Αφγανιστάν και το Ιράκ είναι ασυγχώρητοι. Το βασικό τους λάθος όμως είναι ότι αποδέχθηκαν τη λογική της παγκοσμιοποιημένης ελεύθερης αγοράς, της νεοφιλελεύθερης οικονομίας», επισημαίνει ο Χόμπσμπομ. Αναγνωρίζει πάντως ότι σε αυτά τα 13 χρόνια των Εργατικών η Βρετανία έγινε η πιο καινοτόμα και παραγωγική χώρα της Δύσης στον τομέα της κουλτούρας και της τέχνης. «Ελπίζω να παραμείνει», συμπληρώνει.

Προϊόν αντίδρασης ο Κλεγκ
Για την ξαφνική άνοδο του ηγέτη των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Νικ Κλεγκ στα μάτια της κοινής γνώμης, ο βρετανός ιστορικός σημειώνει ότι είναι προϊόν της αντίδρασης απέναντι στα δύο μεγάλα κόμματα. «Ο Κλεγκ είναι η ικανή φωνή της ψήφου διαμαρτυρίας κυρίως των Κεντροαριστερών», δηλώνει τονίζοντας ότι το πολιτικό μέλλον των Φιλελεύθερων Δημοκρατών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη μετεκλογική τους στάση.

«Μια κυβερνητική συμμαχία με τους Συντηρητικούς θα μπορούσε να εξοργίσει πολλούς ψηφοφόρους του», λέει. Από την άλλη πλευρά, ο Ντέιβιντ Κάμερον μετακίνησε ιδεολογικά τους Συντηρητικούς προς το κέντρο. Ο ηγέτης των Τόρις επιχειρεί να παρουσιάσει ένα κόμμα το οποίο βρίσκεται πιο κοντά στην κοινωνία σε σχέση με το παρελθόν και είναι υπέρ ενός πιο μικρού, αλλά και πιο φιλικού κράτους. Πείθει; «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι προθέσεις του Κάμερον είναι ειλικρινείς. Πιστεύω όμως ότι εκπροσωπεί μια μικρή μειοψηφία στο κόμμα του. Σε περίπτωση νίκης των Τόρις, αυτό θα δημιουργούσε πρόβλημα στον πρωθυπουργό Κάμερον», δηλώνει ο Χόμπσμπομ.