«Κλειδώνουν» οι 22 ανατροπές στο ασφαλιστικό

«Κλειδώνουν» αύριο, στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου οι 22 ανατροπές στο ασφαλιστικό, ενώ περίπου 100.000 γυναίκες εργαζόμενες στη δημόσια διοίκηση, που έχουν σήμερα τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθούν ή έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα αλλά δεν έχουν συμπληρώσει το προβλεπόμενο όριο ηλικίας, δεν θίγονται από τις όποιες αλλαγές στα όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση φέρει η εξίσωσή τους με αυτά που ισχύουν για τους άνδρες.

Τα 22 σημεία του νέου ασφαλιστικού νομοσχεδίου προβλέπουν τα εξής:

1. Ενιαίος φορέας διαχείρισης των αποθεματικών (αξίας 29.5 δισ. ευρώ συν τα κεφάλαια του Ταμείου Αλληλεγγύης των Γενεών) χωρίς να θίγονται τα περιουσιακά δικαιώματα των φορέων κοινωνικής ασφάλισης.

2. Καθορισμός ενιαίων μηχανισμών ελέγχου: της Γεν. Γραμματείας Κοινωνικών ασφαλίσεων, του ΣΕΠΕ (επιθεωρητές εργασίας και των ασφαλιστικών ταμείων).

3. Συνδιαχείριση των πόρων των κλάδων υγείας των φορέων κοινωνικής ασφάλισης(μια και ενιαία διαπραγμάτευση για όλες τις προμήθειες του συστήματος).

4. Σύσταση Κέντρων Εξυπηρέτησης Ασφαλισμένων(ΚΕΑ),

5. Θεσμοθέτηση παράλληλης ασφάλισης για όλες τις κατηγορίες ασφαλισμένων, που έχουν ασφαλιστεί από το 1993(η πρόταση είναι να συμπεριλάβει το μέτρο αυτό και τους δημόσιους υπαλλήλους).

6. Ενιαίο καθεστώς ασφάλισης συνταξιούχων που εργάζονται σε άλλες θέσεις εργασίας.

7. Απαγόρευση προγραμμάτων εθελουσίων εξόδων. Ο μέσος όρος ηλικίας συνταξιοδότησης θα αυξηθεί κατά 2 χρόνια από το 2015.(από 61.4 που είναι σήμερα θα ανέλθει στα 63.5).

8. Κεντρική επανεξέταση των αναπηρικών συντάξεων και εκσυγχρονισμός του καταλόγου βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.

9. Νέες διαδικασίες ασφάλισης για οικόσιτο προσωπικό και αγρεργάτες.

10. Αντικίνητρα πρόωρης συνταξιοδότησης.

11. Θέσπιση κινήτρων παραμονής στην αγορά εργασίας(κίνητρα παραμονής μετά την 35ετία και αντίστοιχα για όσους παραμένουν μετά το 65ο έτος).

12. Από 1/7/2011 διεκπεραίωση από το τραπεζικό σύστημα όλων των συναλλαγών στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων (μισθοδοσία, απόδοση εισφορών).

13. Ενιαίο κέντρο πληρωμής συντάξεων προκειμένου να επιτευχθεί ο ενιαίος έλεγχος της τήρησης της νομοθεσίας περί διπλοσυνταξιούχων).

14. Ρύθμιση του χρόνιου προβλήματος της διαδοχικής ασφάλισης(σύνταξη πάνω από 2 ταμεία) από το 2011.

15. Από το 2018 λογιστικός διαχωρισμός προνοιακών παροχών (σύνταξη – γενικές παροχές) κατά των κατά κυριολεξία συντάξεων.

16. Από το 2018 καθορισμός μιας κοινής για όλους τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης βασικής σύνταξης η οποία θα είναι σύνταξη γήρατος με τις ευνόητες βέβαια εξαιρέσεις (π.χ. βαρέα και ανθυγιεινά) και θα καταβάλλεται με εισοδηματικά κριτήρια ανεξαρτήτως αν ο δικαιούχος έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα ή αν θα έχει έστω και ένα ένσημο. Η βασική σύνταξη θα έχει προνοιακό χαρακτήρα και θα καταβάλλεται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Το ύψος της βασικής σύνταξης εξαρτάται από τη σχετική πολιτική απόφαση εκάστης κυβέρνησης και, προφανώς, από τον αριθμό των δικαιούχων.

17. Ανταποδοτική σύνταξη(από το 2018): Πρόκειται για την κατά κυριολεξία σύνταξη η οποία αναλογεί το χρόνο εργασίας και τις καταβληθείσες εισφορές. Ο επαναπροσδιορισμός του ύψους της δεν θα αποτελεί θέμα εισοδηματικής πολιτικής, όπως είναι σήμερα, αλλά θα καθορίζεται δίχως η κυβέρνηση να διαθέτει διακριτική ευχέρεια, με όρους τιμαριθμικούς και με συνυπολογισμό των οικονομικών δυνατοτήτων των φορέων κοινωνικής ασφάλισης. Ούτε ένα ένσημο δεν θα πηγαίνει χαμένο ο δε εργαζόμενος με βάση το σύστημα αυτό θα καθίσταται φύλακας και συνδιαμορφωτής του επιπέδου της σύνταξής του.

18. Βάση (χρόνος) υπολογισμού: Η δεκαετία ή δεκαπενταετία κατά την έναρξη εφαρμογής, το 2018, και το σύνολο του εργασιακού βίου προς τα τέλη της επόμενης δεκαετίας.

19. Συντελεστές υπολογισμού ανταπόδοσης: Κλιμακούμενοι συντελεστές, από τα 15 έως τα 40 χρόνια. Ο νομοθετικός προσδιορισμός των συντελεστών έχει μεν πολιτικό χαρακτήρα, ωστόσο, δεν μπορεί να αγνοεί την οικονομική κατάσταση των φορέων κοινωνικής ασφάλισης και το γεγονός ότι το σύστημα πρέπει να είναι βιώσιμο και να μην εξαντλεί τις δυνατότητες της εθνικής οικονομίας.

20. Διαχωρισμός των κλάδων – υπηρεσιών υγείας από το συνταξιοδοτικό σύστημα(από το 2018). Οι φορείς της πρωτοβάθμιας υγείας (που αποτελούν το κυρίως μέρος των διαθεσίμων υπηρεσιών του ασφαλιστικού συστήματος σήμερα) θα υπαχθούν στην εποπτεία του υπουργείου Υγείας και θα ενσωματωθούν στο Σύστημα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (και τα νοσοκομεία στη δευτεροβάθμια).

21.. Ενοποιήσεις των ασφαλιστικών φορέων και συγκρότηση τριών μεγάλων φορέων κοινωνικής ασφάλισης, μισθωτών, αυτοαπασχολουμένων και αγροτών σε βάθος δεκαετίας.

22. Εξίσωση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ανδρών-γυναικών στο δημόσιο από το 2013.

Επίσης η κυβέρνηση θα συνεχίσει την εφαρμογή των νόμων Πετραλιά και Ρέππα που ανατρέπουν όρια ηλικίας συνταξιοδότησης και μειώνουν συντάξεις. Έτσι με

τον Ν. 3029 (Νόμο Ρέππα) οι εργαζόμενοι στο δημόσιο και στα ειδικά ταμεία (τράπεζες, ΔΕΚΟ) θα υποστούν μείωση των συντάξιμων αποδοχών τους καθώς από

την 1.1.2008 οι αποδοχές τους άρχισαν να μειώνονται από το 80% στο 70% (μείωση με ρυθμό 1% κατ’ έτος), ενώ το τμήμα της σύνταξης που αντιστοιχεί στις εισφορές μετά το 2008 θα υπολογίζεται με βάση την τελευταία μισθολογική τους πενταετία αντί του τελευταίου μισθού. Από το 2008 μειώνεται από το 80% κατά 1% κατ’ έτος φτάνοντας στο 70% μέχρι το 2017. Η μείωση αυτή γίνεται ακόμα μεγαλύτερη, γιατί ο υπολογισμός των συντάξεων θα γίνεται όχι με βάση τον τελευταίο μισθό, αλλά με το μέσο όρο των μισθών της τελευταίας 5ετίας (-5% περίπου) και χωρίς υπολογισμό δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα, επιδομάτων αδείας και τριμήνων (-15% περίπου).

Εξάλλου η εφαρμογή του νόμου Πετραλιά από το 2013 (σσ παρόλο που η κυβέρνηση είχε δεσμευτεί ότι θα τον καταργήσει) θα οδηγήσει σε αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης σε ΙΚΑ, ΔΕΚΟ, τράπεζες και στα ειδικά ταμεία. Η απόφαση της κυβέρνησης είναι να ισχύσουν ενιαίοι όροι συνταξιοδότησης στον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα και αυτό θα αφορά όσους και όσες δεν έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα ή δεν το θεμελιώνουν (συμπληρώνοντας τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης και το όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση) έως τις 31/12/2012.

Από την 1/1/ 2013 θα αυξηθούν π.χ. τα όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση με 35ετία (από τα 58 στα 60 το 2016 με την προσθήκη ενός 6μηνου κάθε χρόνο), για τα βαρέα (στα 57 από τα 55), τις γυναίκες ασφαλισμένες στον ΟΑΕΕ (στα 60 έως το 2016) και τα όρια για τις μητέρες ανηλίκων (από το 2011 στο ΙΚΑ, για τις ασφαλισμένες πριν από το ’92, που «πάγωσε» για 1 χρόνο το υπ. Εργασίας και για όλες από το 2013).

Περίπου 100.000 γυναίκες εργαζόμενες στη δημόσια διοίκηση, που έχουν σήμερα τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθούν ή έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα αλλά δεν έχουν συμπληρώσει το προβλεπόμενο όριο ηλικίας, δεν θίγονται από τις όποιες αλλαγές στα όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση φέρει η εξίσωσή τους με αυτά που ισχύουν για τους άνδρες.

Ως γνωστόν, η κυβέρνηση σχεδιάζει τη σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης των γυναικών στο Δημόσιο και στα Σώματα Ασφαλείας από το 2013, μετά την καταδικαστική για την Ελλάδα απόφαση του Δικαστηρίου Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ειδικότερα οι γυναίκες εργαζόμενες στο δημόσιο που δεν θα θιγούν είναι:

ΔΗΜΟΣΙΟ: Γυναίκες που έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα

Η μεγάλη αυτή κατηγορία περιλαμβάνει 100.000 περίπου γυναίκες που χωρίζονται σε δύο υποκατηγορίες:

1. Γυναίκες που έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδοτικό και μπορούν να αποχωρήσουν με άμεση καταβολή της σύνταξής τους.

2. Γυναίκες που έχουν θεμελιώσει το συνταξιοδοτικό τους δικαίωμα, αλλά για να πάρουν τη σύνταξη τους θα πρέπει να συμπληρώσουν και το ανάλογο όριο ηλικίας.

Ας δούμε αναλυτικά αυτές τις δύο κατηγορίες:

1. Γυναίκες που μπορούν σήμερα να αποχωρήσουν και να συνταξιοδοτηθούν άμεσα

– Έγγαμες που έχουν προσληφθεί μέχρι 31/12/1982 στο δημόσιο και έχουν συμπληρώσει 24,5 συνολικά έτη ασφάλισης μπορούν να συνταξιοδοτηθούν χωρίς όριο ηλικίας. Από τα 24,5 έτη τα 17,5 τουλάχιστον πρέπει να είναι χρόνος δημόσιας υπηρεσίας και τα υπόλοιπα μπορεί να είναι χρόνια που έχουν διανυθεί στο δημόσιο, ή χρόνια που αναγνωρίζονται στο δημόσιο όπως ο χρόνος εργασίας στον ιδιωτικό τομέα.

– Μητέρες ανήλικων παιδιών έγγαμες ή άγαμες που κατά την συμπλήρωση 15 ετών υπηρεσίας είχαν παιδί ανήλικο. Οι μητέρες αυτής της κατηγορίας που έχουν προσληφθεί μέχρι 31/12/1982 στο δημόσιο και έχουν συμπληρώσει 24.5 συνολικά έτη ασφάλισης μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με 24,5 στην ασφάλιση (από τα οποία υποχρεωτικά 17,5 στο δημόσιο ) χωρίς όριο ηλικίας. Με δεδομένο ότι ακόμα και οι γυναίκες που προσελήφθηκαν το 1982, εφόσον είχαν συνεχή μέχρι σήμερα εργασία, έχουν ήδη συμπληρώσει 27 περίπου χρόνια, όλες οι γυναίκες των δύο παραπάνω κατηγοριών μπορούν όποτε θέλουν να αποχωρήσουν και να πάρουν την σύνταξή τους.

– Γυναίκες με 3 ή περισσότερα παιδιά που έχουν προσληφθεί μέχρι 31/12/1992 και έχουν συμπληρώσει 20 έτη ασφάλισης μπορούν να συνταξιοδοτηθούν χωρίς όριο ηλικίας.

– Μητέρες ανήλικων παιδιών που έχουν προσληφθεί από 1/1/1983 μέχρι 31/12/1992 και έχουν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης συνολικά και το 50 έτος της ηλικίας τους. Οι γυναίκες αυτές θα πρέπει να έχουν κατά τη συμπλήρωση των 25 ετών ασφάλισης ανήλικο παιδί. Για τη συμπλήρωση των 25 ετών συνυπολογίζεται και ο χρόνος ασφάλισης που έχουν στον ιδιωτικό τομέα..

– Γυναίκες που έχουν προσληφθεί μέχρι 31/12/1992 και έχουν συμπληρώσει το 60 έτος της ηλικίας τους και 15 έτη ασφάλισης.

– Γυναίκες που έχουν συμπληρώσει το 55 έτος της ηλικίας τους και 25 έτη ασφάλισης μπορούν να πάρουν μειωμένη σύνταξη εφόσον έχουν προσληφθεί μέχρι 31/12/1992.

-Γυναίκες άγαμες χωρίς παιδιά που έχουν συμπληρώσει 35 έτη ασφάλισης και έχουν προσληφθεί μέχρι 31/12/1982 συνταξιοδοτούνται χωρίς όριο ηλικίας.

– Γυναίκες χωρίς ανήλικα παιδιά που έχουν προσληφθεί στο δημόσιο από 1/1/1983 μέχρι 31/12/1992 και έχουν συμπληρώσει 35 συνολικά έτη ασφάλισης (μαζί με τον ιδιωτικό τομέα ) και το 58 έτος της ηλικίας τους.

– Γυναίκες που έχουν προσληφθεί μετά τις 1/1/1993 στο δημόσιο, αλλά έχουν ασφαλιστεί σε οποιοδήποτε ταμείο κύριας ασφάλισης πριν το 1993 και έχουν συμπληρώσει συνολικά:

– Οι μητέρες ανήλικων 25 έτη στην ασφάλιση και το 50 έτος της ηλικίας τους

– Οι γυναίκες γενικά με 15 έτη ασφάλισης και το 60 έτος της ηλικίας τους ή 25 έτη ασφάλισης και το 55 έτος της ηλικίας τους για μειωμένη σύνταξη

– Οι τρίτεκνες και οι πολύτεκνες με 20 έτη ασφάλισης ανεξαρτήτου ορίου ηλικίας.

Όλες οι παραπάνω κατηγορίες γυναικών που έχουν συμπληρώσει τις αναφερόμενες προϋποθέσεις μπορούν να αποχωρήσουν όποτε θέλουν και να πάρουν την σύνταξή τους.

2. Γυναίκες που έχουν θεμελιώσει δικαίωμα αλλά δεν μπορούν να πάρουν άμεσα την σύνταξή τους

– Γυναίκες που έχουν προσληφθεί από το 1/1/1983 μέχρι 31/12/1992, έχουν συμπληρώσει 25 συνολικά έτη ασφάλισης (μαζί με χρόνο ασφάλισης από τον ιδιωτικό τομέα ) και κατά τη συμπλήρωση του 25 έτους είχαν παιδί ανήλικο. Οι γυναίκες αυτές έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, δεν μπορούν όμως να πάρουν σύνταξη εάν δεν συμπληρώσουν και το 50 έτος της ηλικίας τους

-Γυναίκες που έχουν προσληφθεί μέχρι 31/12/1992 και έχουν συμπληρώσει 15 έτη ασφάλισης έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης την οποία όμως μπορούν να πάρουν στο 60 έτος. Για την κατηγορία αυτή η νομοθεσία προβλέπει ότι μπορούν εάν επιθυμούν να αποχωρήσουν από την υπηρεσία τους μετά την συμπλήρωση των 15 ετών και να πάρουν τη σύνταξή τους σε ηλικία 60 ετών.

– Γυναίκες που έχουν προσληφθεί μετά την 1/1/1993 στο δημόσιο αλλά έχουν ασφαλιστεί πριν το 1993 σε οποιοδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης και έχουν μαζί με τον ιδιωτικό τομέα συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης με παιδί ανήλικο. Οι γυναίκες αυτές έχουν θεμελιώσει δικαίωμα εφόσον κατά τη συμπλήρωση της 25ετιας είχαν παιδί ανήλικο, αλλά για να πάρουν τη σύνταξή τους θα πρέπει να συμπληρώσουν και το 50 έτος της ηλικίας τους.