Οι «μαύρες χήρες» έσπειραν τον θάνατο

Έπειτα από έξι χρόνια σχετικής ηρεμίας, ο τρόμος επέστρεψε χθες στην καρδιά της Μόσχας. Δύο γυναίκες καμικάζι, «μαύρες χήρες» της Τσετσενίας όπως όλα δείχνουν, ανατινάχθηκαν το πρωί στο Μετρό της ρωσικής πρωτεύουσας, σκοτώνοντας τουλάχιστον 38 ανθρώπους και κάνοντας τους αναλυτές να μιλούν για «βαρύ πλήγμα στη ρωμαλέα εικόνα του Πούτιν».

Ήταν λίγο πριν από τις 8 το πρωί, ώρα μεγάλης αιχμής, όταν σημειώθηκε η πρώτη έκρηξη στον σταθμό Λουμπιάνκα. Ο συρμός είχε μόλις φτάσει στην αποβάθρα, οι πόρτες άνοιγαν όταν η γυναίκα καμικάζι πυροδότησε τα εκρηκτικά με τα οποία ήταν ζωσμένη. Ο στόχος ήταν προφανής: πάνω ακριβώς από τον σταθμό βρίσκεται το κτίριο που στεγάζει την FSΒ, την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πληροφοριών, τη διάδοχο της ΚGΒ. Άγνωστο γιατί, οι αρχές δεν έκλεισαν το Μετρό μετά την πρώτη έκρηξη. Και 40 λεπτά αργότερα, μια δεύτερη καμικάζι ανατινάχθηκε μέσα σε έναν συρμό που είχε μόλις σταματήσει σε έναν άλλον σταθμό νοτιότερα, κοντά στο διάσημο Γκόρκι Παρκκαι σε σχετικά μικρή απόσταση από το υπουργείο Εσωτερικών.

Οι υποψίες
Για τη Μόσχα ήταν οι φονικότερες επιθέσεις από τον Φεβρουάριο του 2004. Στόχος και τότε ήταν το Μετρό: ένας βομβιστής αυτοκτονίας από τον Βόρειο Καύκασο είχε ανατιναχθεί μέσα σε έναν συρμό σκοτώνοντας 40 ανθρώπους. Έξι μήνες αργότερα, μια γυναίκα είχε ανατιναχθεί έξω από τον σταθμό Ρίσκαγια, σκοτώνοντας 10 ανθρώπους. Όπως και τότε, έτσι και τώρα οι υποψίες βαρύνουν τους ισλαμιστές του Βόρειου Καυκάσου και δη τον τσετσένο αυτονομιστή ηγέτη Ντοκού Ουμάροφ, που απείλησε τον περασμένο Φεβρουάριο να φέρει τον πόλεμο «στις πόλεις της Ρωσίας».

ΗΠΑ και Ευρώπη καταδίκασαν τις επιθέσεις. Ο Μπαράκ Ομπάμα τηλεφώνησε προσωπικά στον Ρώσο ομόλογό του, προσφέροντάς του μάλιστα τη συνεργασία των ΗΠΑ για των εντοπισμό των δραστών. «Είναι απλώς κτήνη», δήλωσε ο ρώσος πρόεδρος, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, αφήνοντας λουλούδια στον σταθμό Λουμπιάνκα. «Οι τρομοκράτες θα καταστραφούν» διεμήνυσε διακόπτοντας το ταξίδι του στη Σιβηρία ο πρωθυπουργός και ισχυρός άνδρας της Ρωσίας, ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος έχτισε τη ρωμαλέα εικόνα του πάνω στον ανελέητο πόλεμο που κήρυξε το 1999 εναντίον των τσετσένων αυτονομιστών. Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν σκοτώσει τελευταία πολλούς ισλαμιστές ηγέτες στον Βόρειο Καύκασο, στην Τσετσενία, την Ινγκουσετία και το Νταγκεστάν· οι επιθέσεις πιθανότατα να έγιναν ως αντίποινα. Το Κρεμλίνο όμως διακήρυττε πως έχει κερδίσει τον πόλεμο και ξαφνικά ο εχθρός χτύπησε σε απόσταση αναπνοής από την Κόκκινη Πλατεία. Ο αναλυτής Τζόναθαν Ίγιαλ κάνει λόγο για «προσωπική προσβολή στον Πούτιν» και πολλοί φοβούνται έναν νέο κύκλο αίματος- και στον Βόρειο Καύκασο και στις πόλεις της Ρωσίας.

Έχασαν συζύγους, γιους από τους Ρώσους

ΤΙΣ ΑΠΟΚΑΛΟΥΝ «μαύρες χήρες» και έκαναν το επίσημο ντεμπούτο τους τον Οκτώβριο του 2002, συμμετέχοντας στην ομάδα των τσετσένων ανταρτών που κατέλαβε το θέατρο Νορντ Εστ στη Μόσχα, πιάνοντας ομήρους 700 ανθρώπους. Είναι Τσετσένες, γυναίκες που έχασαν συζύγους, γιους, αδελφούς ή πατεράδες στη διάρκεια των δύο πολέμων που διεξήγαγε ο ρωσικός στρατός εναντίον της Τσετσενίας τη δεκαετία του 1990, αλλά και κατά τον παρατεταμένο πόλεμο κατά των τσετσένων αυτονομιστών ανταρτών που διεξάγουν οι ρωσικές δυνάμεις ασφαλείας την τελευταία δεκαετία. Είδαν μέλη των δυνάμεων αυτών να αρπάζουν, να βασανίζουν και να σκοτώνουν άρρενες συγγενείς τους ή να καταστρέφουν το οικογενειακό τους σπίτι ως τιμωρία. Κάποιες έπεσαν θύματα βιασμού. Είναι γυναίκες που δεν έχουν τίποτα να χάσουν και δέχονται πρόθυμα, ενίοτε το επιζητούν κιόλας, να γίνουν «μάρτυρες» για το τζιχάντ, να εκδικηθούν τη Ρωσία.

Οι πρώτες επιθέσεις αυτοκτονίας από γυναίκες πραγματοποιήθηκαν το 2003 στη Μόσχα. Οι «μαύρες χήρες» συμμετείχαν στην τραγωδία του Μπεσλάν, το 2004. Θεωρούνται επίσης υπεύθυνες για τις εκρήξεις που επέφεραν τη συντριβή δύο ρωσικών επιβατικών αεροσκαφών στις 24 Αυγούστου του 2004. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το Κρεμλίνο, σημειώνουν οι «Τimes», είναι πως υπάρχουν ελάχιστα πράγματα τα οποία μπορούν να κάνουν οι αρχές για να κατευνάσουν την οργή αυτών των γυναικών.

«Τα πρόσωπά τους ήταν μαύρα…»

Είδα δεκάδες ανθρώπους να βγαίνουν τρέχοντας από το Μετρό, τα πρόσωπά τους ήταν μαύρα από την κάπνα, ήταν αμέσως μετά την έκρηξη.

Είδα ένα μικρό κορίτσι, το καλσόν της ήταν γεμάτο τρύπες, και έναν άνδρα που αιμορραγούσε από το κεφάλι, οι γιατροί του έβαζαν τον έναν επίδεσμο μετά τον άλλον. Πολλοί άνθρωποι έκλαιγαν. Ένας νεαρός ήρθε προς το μέρος μου, έδειχνε ΟΚ, ετοιμαζόταν να πει κάτι, αλλά απλώς κατέρρευσε μπροστά στα μάτια μου- πιθανότατα λόγω του σοκ.

Εφημεριδοπώλης, στον Σταθμό του Πάρκου Κουλτούρι.

Ο άνδρας που θέλει να ιδρύσει το Εμιράτο του Καυκάσου

Ο 46ΧΡΟΝΟΣ Ντοκού Ουμάροφ, ο υπ΄ αριθμόν ένα ύποπτος για τις χθεσινές βομβιστικές επιθέσεις στο Μετρό της Μόσχας, αυτοαποκαλείται εμίρης και ονειρεύεται να εγκαθιδρύσει σε ολόκληρο τον Βόρειο Καύκασο ένα αυστηρά ισλαμικό κράτος, το Εμιράτο του Καυκάσου- έτσι ονομάζεται και η οργάνωσή του- το οποίο θα διέπεται από τους νόμους της σαρίας. Πολέμησε και στους δύο πολέμους της Τσετσενίας εναντίον του ρωσικού στρατού τη δεκαετία του 1990 και συμμετέχει δραστήρια στον ανταρτοπόλεμο εναντίον των ρωσικών δυνάμεων ασφαλείας την τελευταία δεκαετία, υποστηρίζοντας πως είναι επικεφαλής ενός στρατού 1.000 ανθρώπων. Ο ρωσικός στρατός έχει επανειλημμένως ισχυριστεί πως κατάφερε να τον σκοτώσει- τελευταία φορά ήταν τον Ιούνιο του περασμένου έτους. Στις 14 Φεβρουαρίου του 2010, ο Ουμάροφ απείλησε πως η οργάνωσή του θα επεκτείνει τις επιχειρήσεις της πέραν της περιοχής του Καυκάσου και θα επιτεθεί σε πόλεις της Ρωσίας. «Οι Ρώσοι δεν καταλαβαίνουν πως ο πόλεμος σήμερα έρχεται στους δρόμους τους, ο πόλεμος έρχεται στα σπίτια τους, ο πόλεμος έρχεται στις πόλεις τους», δήλωσε. «Πιστεύω πως, Θεού θέλοντος, θα έχουμε μεγάλες επιτυχίες την ερχόμενη χρονιά», πρόσθεσε.

Όταν ο Στάλιν έδιωξε τους Τσετσένους

ΤΟ ΜΕΤΡΟ της Μόσχας συμπληρώνει τον ερχόμενο Μάιο 75 χρόνια ζωής- και αποτελεί έναν ιδιαίτερα συμβολικό στόχο. Τα πρώτα έργα κατασκευής του άρχισαν επί Ιωσήφ Στάλιν, ο οποίος εκδίωξε το 1944 από την πατρίδα του ολόκληρο τον τσετσένικο λαό, κατηγορώντας τους πως συνεργάστηκαν με τους ναζί εισβολείς στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Το Μετρό της Μόσχας έχει 12 γραμμές και 180 σταθμούς, η συνολική απόσταση που καλύπτουν οι ράγες του πλησιάζει τα 300 χιλιόμετρα. Δεδομένων του μεγάλου κυκλοφοριακού προβλήματος της ρωσικής πρωτεύουσας, του σχετικά φτηνού εισιτηρίου και της καλής εξυπηρέτησης που προσφέρει, με τα ακριβή και συχνά δρομολόγιά του, είναι και δικαίως ένα από τα πιο πολυσύχναστα του κόσμου:

περισσότεροι από επτά εκατομμύρια άνθρωποι το χρησιμοποιούν μια συνηθισμένη εργάσιμη ημέρα.

Οι σταθμοί
Πολλοί σταθμοί είναι μεγαλοπρεπείς, με μάρμαρα στους τοίχους, τοιχογραφίες, μωσαϊκά, πολυελαίους και αγάλματα, συχνά προς τιμήν της Επανάστασης των Μπολσεβίκων. Άλλοι, όσοι κατασκευάστηκαν επί Χρουστσόφ, είναι λιτοί και πανομοιότυποι, διαφέρουν μόνον ως προς το χρώμα και το σχέδιο των πλακιδίων που χρησιμοποιήθηκαν. Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι σταθμοί χρησιμοποιήθηκαν ως καταφύγια από τις αεροπορικές επιδρομές· στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι καινούργιοι σταθμοί της γραμμής Αρμπάτσκι σχεδιάστηκαν ώστε να χρησιμεύσουν ως καταφύγια σε περίπτωση πυρηνικού πολέμου με τις ΗΠΑ. Την πρώτη επίθεση στο Μετρό πάντως δεν την έκαναν Τσετσένοι, ούτε οι «μαύρες χήρες»: έγινε επί Μπρέζνιεφ, στις 8 Ιανουαρίου του 1977, όταν μία βόμβα που είχαν τοποθετήσει σε συρμό Αρμένιοι αυτονομιστές σκότωσε επτά ανθρώπους και τραυμάτισε 37.

[ ΓΝΩΜΗ ] Γιατί χτύπησαν τώρα;
TΗΕ ΤΙΜΕS , Του Τony Ηalpin

H επιστροφή της τρομοκρατίας στη Μόσχα βάζει εκ νέου τον φόβο στις ζωές των απλών Ρώσων και είναι μια ήττα για τη στρατηγική που ακολούθησε το Κρεμλίνο προσπαθώντας να περιορίσει μια ισλαμιστική εξέγερση εντός των ορίων του Βορείου Καυκάσου.

Ο πρόεδρος Μεντβέντεφ ήρε τον περασμένο Απρίλιο την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην Τσετσενία, πεπεισμένος πως οι δυνάμεις ασφαλείας είχαν δαμάσει την εξέγερση που μαινόταν επί δεκαετία σε αυτήν την περιοχή του Βορείου Καυκάσου έπειτα από τους δύο αιματηρούς αυτονομιστικούς πολέμους της δεκαετίας του 1990. Ο νέος εκπρόσωπος του Μεντβέντεφ στον Βόρειο Καύκασο ήταν τόσο αισιόδοξος για το μέλλον, που έστειλε την Παρασκευή στον πρόεδρο ένα σχέδιο 15 δισ. δολαρίων για τη μετατροπή της περιοχής σε πόλο έλξης τουριστών.

Το χτύπημα στην καρδιά της Μόσχας καταστρέφει αυτόν τον μύθο και επιβεβαιώνει με τον πλέον ανατριχιαστικό τρόπο την απειλή του τσετσένου αυτονομιστή ηγέτη Ντοκού Ουμάροφ να φέρει τον πόλεμο στη Ρωσία. Οι επιθέσεις συνιστούν μια άμεση πρόκληση για τον Μεντβέντεφ, που θα βρεθεί υπό πίεση να μιμηθεί τον προκάτοχό του, τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος εξαπέλυσε το 1999 έναν ανελέητο πόλεμο στην Τσετσενία για τη συντριβή των αυτονομιστών.

Έκτοτε, ο Πούτιν επεδίωξε να «τσετσενοποιήσει» τη διαμάχη, στηριζόμενος στον Ραμζάν Καντίροφ, τον διορισμένο από τον ίδιο πρόεδρο της Τσετσενίας, προκειμένου να καταδιώξει τους αντάρτες στις ορεινές περιοχές. Η στρατηγική αυτή απέφερε καρπούς, σε σημείο που ο Καντίροφ καυχήθηκε κάποτε πως είχε κάνει την Τσετσενία «το ασφαλέστερο μέρος στον κόσμο». Το τίμημα όμως ήταν πως κάποιοι αντάρτες αναγκάστηκαν να καταφύγουν στις γειτονικές επαρχίες του Νταγκεστάν και της Ινγκουσετίας, τροφοδοτώντας την αναταραχή εκεί και τοπικές τρομοκρατικές εκστρατείες εναντίον των αρχών.

Αναγνωρίζοντας μετά τον πόλεμο του 2008 με τη Γεωργία τις αποσχισθείσες επαρχίες της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας ως ανεξάρτητα κράτη, ο Μεντβέντεφ έδωσε περαιτέρω ώθηση στα κινήματα των ανταρτών στον Βόρειο Καύκασο. Ο Πούτιν είχε ρημάξει την Τσετσενία υπερασπιζόμενος την αρχή πως οι αυτονομιστές δεν μπορούν να αλλάξουν τον χάρτη, αλλά η απόφαση του Μεντβέντεφ έδειξε άλλα. Αν ο Ουμάροφ είναι πράγματι υπεύθυνος για τη στρατολόγηση των βομβιστριών αυτοκτονίας, των επονομαζόμενων «μαύρων χηρών», τότε θα επικρατήσει ο φόβος πως έπονται και άλλες τέτοιες επιθέσεις.