Έδωσαν την… μπάλα στον λαό

Tο (μακρινό) 1991 η (αγγλική) Νορθάμπτον αδυνατούσε να πληρώσει 64.000 λίρες για τους ποδοσφαιριστές της. Να καταβάλει τους μισθούς μηνών. Μολονότι περίπου 2.000 φίλαθλοι ακολουθούσαν την ομάδα παντού, η πτώχευση ήταν κοντά. Τελικά, όλη αυτή η αναστάτωση οδήγησε στο να βγει… ρόδο από το αγκάθι. Γιατί ο κόσμος στην πόλη κινητοποιήθηκε, αποφάσισε να στηρίξει ενεργά την ομάδα ώστε να μην πει «αντίο», εξέλεξε άνθρωπο στο συμβούλιο και ελάμβανε μέρος στις αποφάσεις.

Ήταν η πρώτη φορά που ομάδα βασίστηκε στη δύναμη του κόσμου της. Έκανε συμμέτοχους τους οπαδούς, τόσο για τα θετικά, όσο και για τα αρνητικά. Και το συγκεκριμένο παράδειγμα, με δεδομένο ότι στη συνέχεια η Νορθάμπτον ανέπνευσε, μνημονεύεται ακόμη και στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου για το πώς δούλεψε.

Οι ομάδες λαϊκής βάσης, λοιπόν, έχουν τη δική τους ιστορία. Εδώ στην Ελλάδα, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα, ακολουθούμε αργά τη μόδα. Η Ρεάλ και η Μπάρτσα στην Ισπανία έδειξαν έναν δρόμο. Η Μπενφίκα στην Πορτογαλία, κάποιον άλλον. Η Λυών, βέβαια, πόνταρε στον πάμπλουτο Ολάς και από ΄κει που βολόδερνε, με περίπου 36 εκατ. ευρώ έφτασε να παίζει με αξιώσεις στους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ και ακόμη παραπέρα. Το ζήτημα αφορά όσες ομάδες δεν διαθέτουν ρευστό, τέτοια δυναμική, τον «πατερούλη» που θα εμφανιστεί να δώσει χρήματα ή τον «κομήτη» που θα θελήσει να τα ξεπλύνει!

Το «τρικ» της ΑΕΚ
Στα εγχώρια, ο Ολυμπιακός επιχείρησε άνοιγμα στους οπαδούς του με κάρτες και κάλπες, αλλά η ρομαντική προσπάθεια έγινε από την ΑΕΚ. Πονεμένη ιστορία… Η «Ένωση 1924» ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 2003 στο «Κάραβελ», λίγο προτού ανατείλει η εποχή Ντέμη Νικολαΐδη. Η «Ένωση 1924» δημιουργήθηκε από φίλους της ομάδας με όραμα και συνέβη αυτό προκειμένου να παρακάμψουν όχι την Ερασιτεχνική, αλλά την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς! Ήταν ένα τρικ για να προχωρήσουν γρήγορα οι διαδικασίες και να μην υπάρξει η παραμικρή καθυστέρηση. Η συνδρομή των μελών ήταν αρχικά 50+50 (μαζί με εγγραφή) και προφανώς το νούμερο έμοιαζε εντελώς ουτοπικό.

Στην πορεία, τα ενεργά μέλη έγιναν 225 και η συνδρομή έπεσε στα 20 ευρώ σε ετήσια βάση. Στόχος της «Ένωσης 1924» είναι οι ενεργοί πολίτες να μετέχουν στις αποφάσεις της ΠΑΕ, να υπάρχει ρεαλισμός και η συγκεκριμένη δυναμική κίνηση να ανοίξει τις πύλες της ομάδας για το μέλλον! Ακόμη και προσωπικότητες από τον καλλιτεχνικό χώρο στελεχώνουν την κίνηση. Στα συμβούλια της ΠΑΕ η «Ένωση 1924» μετέχει διά του εκάστοτε προέδρου της (εν προκειμένω ο Κυριάκος Χήνας) και ο σκοπός όλων παραμένει να μείνει ανοιχτή η εταιρεία σε νέες ιδέες. Πώς αντιδρά ο κ. Αδαμίδης; Έχει υποσχεθεί ότι αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων και της προεδρίας του θα ορίσει Γενική Συνέλευση με αποκλειστικό θέμα τις «ποδοσφαιρικές εταιρείες λαϊκής βάσης».

Στην Κρήτη
Μια ματιά και στο Ηράκλειο: το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών του ΟΦΗ είναι προς διάθεση μετά τη συμφωνία των αδελφών Βατσινά με τον κ. Κουράκη. Ο δήμαρχος Ηρακλείου προχωρά στην αύξηση και έχει διατεθεί στον κόσμο το ποσό του 1.650.000 ευρώ από το σύνολο των 2.100.000 ευρώ (ο δήμος κρατά το 68% της ΠΑΕ). Με αυτήν την εξέλιξη, το κοινό στο Ηράκλειο εκτιμά πως στηρίζει την ΠΑΕ και είναι ενεργό στην επιχείρηση «άνοδος ξανά στη Σούπερ Λίγκα».

Η ανάγκη για άνοιγμα στον κόσμο ήρθε από ομάδες που δεν διέθεταν ρευστό ή τον «πατερούλη» που θα έδινε χρήματα, αλλά και δεν ήθελαν «κομήτες» που θα επιχειρούσαν να τα ξεπλύνουν!

Αρχή με όνειρα, χωρίς συνέχεια

Νωπό είναι το παράδειγμα του Ολυμπιακού που θέλησε να έρθει σε άμεση επαφή με τον κόσμο του. Προ ετών, μόλις κατασκευάστηκε το νέο Καραϊσκάκη, ο Ολυμπιακός έκανε άνοιγμα στους φίλους του, ενέγραφε μέλη στον Ερασιτέχνη και ο κόσμος ένιωσε ότι έμπαινε γερά στα ενδότερα της ΠΑΕ. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι ακόμη και στέλεχος των οργανωμένων οπαδών μπήκε στο συμβούλιο και έλεγε τη γνώμη του στις συνεδριάσεις. Επιλογή προπονητή και μεταγραφικοί στόχοι περνούσαν από την κρησάρα των οπαδών και των λοιπών προσώπων που στελέ χωναν το συμβούλιο. Βέβαια, στο τέλος οι αποφάσεις λαμβάνονταν από τον κ. Κόκκαλη και ουδείς διανοήθηκε ποτέ να τις αμφισβητήσει. Απλώς, η ΠΑΕ ενίσχυσε τα οικονομικά της για τα καλά και η τριετής συμφωνία με τους οπαδούς για εισιτήρια διαρκείας δημιούργησε αίσθημα ασφάλειας στους φανατικούς και σε όσους ήθελαν να πηγαίνουν κάθε αγωνιστική στο γήπεδο, δίχως το άγχος να βρουν εισιτήρια. Πού βρίσκεται αυτή η ιστορία; Αν όχι στις ελληνικές καλένδες, το βέβαιο είναι πως φθίνει σε καθημερινή βάση. Όπως και τα εισιτήρια στην έδρα της ομάδας.


Το μάρκετινγκ, γέφυρα μεταξύ κόσμου και διοίκησης

Το ζητούμενο για τις ομάδες λαϊκής βάσης. Αυτό που αξίζει να κρατά κάποιος είναι πως δεν μπορεί η λαϊκή βάση να σηκώσει ξαφνικά κεφάλι! Διότι κάποιοι έμπειροι παράγοντες μπορεί να αντιδράσουν, καθώς δεν θέλουν εντελώς ανεξέλεγκτους τους οπαδούς στα συμβούλια. Και επιπλέον, απαιτείται η ύπαρξη κινήτρων για να μείνουν οι οπαδοί στη διοίκηση ή να έχουν την ίδια ζεστασιά όταν προσφέρουν τα χρήματά τους, ειδικά τέτοιες δύσκολες ημέρες. Άρα, οι ΠΑΕ επεξεργάζονται πλάνα για παροχή προνομίων, καρτών με εκπτώσεις, κουπόνια και οτιδήποτε σχετικό μπορεί να σκαρφιστεί ο διευθυντής μάρκετινγκ.

Και βέβαια, το βασικό είναι το μπάτζετ που θα καταρτιστεί και θα τηρείται απαρεγκλίτως για να μη στείλει την ομάδα στα…

βράχια. Ο στείρος και ανούσιος λαϊκισμός δεν βοηθά, η ύπαρξη σοβαρού οικονομολόγου είναι εκ των ων ουκ άνευ, η οργάνωση σαφώς είναι το υπ΄ αριθμόν 1 στοιχείο και οι οπαδοί δεν γίνεται να στηρίζουν από τη μία και να επιδίδονται σε ασχήμιες από την άλλη.

Ναι στις εταιρείες, ναι στη συμμετοχή του κόσμου, αλλά με λογική και όχι με εκτίναξη των εξόδων που θα υπερκαλύπτουν τα έσοδα. Διότι έτσι, το ναυάγιο θα έρθει προτού καν χτυπήσει το καμπανάκι του συναγερμού.


Ώριμες πλέον οι συνθήκες

«Πριν από χρόνια, μπορούσα να δικαιολογήσω την έλλειψη ενδιαφέροντος από επενδυτές για τον ΠΑΟΚ. Τώρα, όμως, τα πράγματα είναι σαφώς καλύτερα, πιο οργανωμένα και το έδαφος είναι θετικό για επένδυση.

Παρ΄ όλα αυτά, ο μοναδικός επενδυτής του ΠΑΟΚ είναι ο κόσμος του. Η σημερινή γενιά των ΠΑΟΚτσήδων καλείται να γράψει ιστορία. Να συμβάλει αποφασιστικά στην πρόοδο του συλλόγου, όπως έκαναν πολλά χρόνια πριν άλλοι φίλοι της ομάδας, που πήραν τον ΠΑΟΚ στα χέρια τους. Έτσι χτίστηκε το γήπεδο της Τούμπας! Σε μια δύσκολη εποχή, με την οικονομική κρίση να εμφανίζεται στην καθημερινότητα όλων μας, ο φίλαθλος του ΠΑΟΚ καλείται για άλλη μια φορά να στηρίξει έμπρακτα την ομάδα του, μετέχοντας σε αυξήσεις του μετοχικού κεφαλαίου. Η συμμετοχή όλων μας στις αυξήσεις του Μ.Κ. είναι ικανή να οδηγήσει τον σύλλογο στην πλήρη ανεξαρτησία του. Η ανεξαρτησία ήταν, είναι και θα είναι ταυτόσημη με την ομάδα. Ο ΠΑΟΚ πρέπει να παραδοθεί στα παιδιά μας, χωρίς να έχει ανάγκη κανέναν. Χωρίς οικονομικά προβλήματα, που για μια 20ετία τον κράτησαν κάτω από την πραγματική του αξία».


Ο τιμονιέρης πρόεδρος και η Λέσχη

Στη Θεσσαλονίκη, η κατάσταση διαφέρει. Άλλο ο Άρης, άλλο ο ΠΑΟΚ. Στην ομάδα στην οποία ηγείται (πρόεδρος) ο Θοδωρής Ζαγοράκης, διενεργείται αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και όσοι συμμετέχουν μπορούν να πάρουν μετοχές στα χέρια τους. Έχουν κάτι χειροπιαστό. Δίνουν τον οβολό τους και εμπιστεύονται απόλυτα τον Ζαγοράκη, τον άνθρωπο ο οποίος κάνει το κουμάντο και κρατά τα ηνία. Ο Άρης έχει δημιουργήσει τη Λέσχη φίλων Άρη και το εγχείρημα φέρνει στον νου αυτό που γίνεται στην πρωτεύουσα με την ΑΕΚ. Υπάρχει εγγραφή και συνδρομή, ενώ η Λέσχη εμφανίζεται ως ο μεγαλομέτοχος της ΠΑΕ. Βέβαια, εδώ χρειάζεται να κάνουμε μια υποσημείωση. Κρατά μόνο περίπου το 5% των μετοχών της ΠΑΕ και διαθέτει τα πληρεξούσια άλλων μετόχων. Έτσι, αποφασίζει για όλους, κρατά μια γραμμή, αλλά ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος η εμπιστοσύνη να πάψει να υπάρχει. Επί της ουσίας, πάντως, ναι, είναι μια καλή προσπάθεια το «διοικείν» να βρίσκεται στον κόσμο του Άρη!


[ ΓΝΩΜΗ ] Λαϊκή βάση και ρεαλιστική στρατηγική
Γιώργου Κιντή , του

Πριν από λίγες μέρες, η Λυών πήρε την πρόκριση στους οκτώ του Τσάμπιονς Λιγκ φέρνοντας ισοπαλία στο Σαντιάγκο Μπερναμπέου με τη Ρεάλ Μαδρίτης. Ήταν μια σύγκρουση δύο εντελώς διαφορετικών μοντέλων: η Λυών είναι η ομάδα του ενός πατέρααφέντη, του Ζαν-Μισέλ Ολά, η Ρεάλ Μαδρίτης είναι η ομάδα των ενενήντα χιλιάδων μελών. Η Ρεάλ Μαδρίτης είναι, σύμφωνα με το Deloitte Μoney League, η ομάδα με τον υψηλότερο κύκλο εργασιών στον κόσμο, πάνω από τετρακόσια εκατομμύρια ευρώ, η Λυών είναι δέκατη τέταρτη με περίπου εκατόν τριάντα εκατομμύρια. Όταν το 2001 η Ρεάλ Μαδρίτης βρέθηκε από οικονομικής άποψης στο χείλος του γκρεμού, πούλησε το προπονητικό της κέντρο στον Δήμο της Μαδρίτης για να αποπληρώσει τον δανεισμό της ύψους διακοσίων εβδομήντα εκατομμυρίων. Το ταξίδι της Λυών από τη Β΄ Εθνική μέχρι τα πρωταθλήματα, το Τσάμπιονς Λιγκ και την εισαγωγή στο χρηματιστήριο κόστισε στον Ζαν-Μισέλ Ολά περίπου τριάντα δύο εκατομμύρια ευρώ, λιγότερα από όσα έχουν επενδύσει οι μέτοχοι της ΑΕΚ και σχεδόν το μισό της αύξησης κεφαλαίου του Παναθηναϊκού το καλοκαίρι του 2008. Η Ρεάλ Μαδρίτης είναι η ομάδα που αγοράζει σούπερ-σταρ, η Λυών αυτή που πουλάει σούπερ-σταρ. Η Μπαρτσελόνα, από την άλλη πλευρά, και αυτή ομάδα λαϊκής βάσης, βασίζεται στις ακαδημίες της.

Μια αντίστοιχη αντίθεση βλέπει κανείς σε ένα ντέρμπι Μπενφίκα- Πόρτο. Η Μπενφίκα είναι η ομάδα με τα περισσότερα μέλη στον κόσμο, πάνω από εκατόν εβδομήντα χιλιάδες, η Πόρτο είναι η εισηγμένη στο χρηματιστήριο ομάδα του Πίντο ντα Κόστα. Οι δύο αυτές ομάδες ακολουθούν όμως το ίδιο μοντέλο, της αγοράς φθηνών και νέων ποδοσφαιριστών και της πώλησής τους όταν φθάσουν σε ζενίθ της καριέρας τους.

Βλέπουμε ότι τα δύο διαφορετικά μοντέλα, του πανίσχυρου ιδιοκτήτη και αυτό της «λαϊκής βάσης», δεν καθορίζουν από μόνα τους ούτε τη στρατηγική ούτε το αγωνιστικό και οικονομικό αποτέλεσμα. Δυστυχώς, η λαϊκή βάση, η πολυμετοχικότητα, ο ισχυρός ιδιοκτήτης, δεν αποτελούν από μόνα τους λύση ούτε πανάκεια. Η επιτυχία, ανεξαρτήτως ιδιοκτησιακού καθεστώτος, έρχεται με την επιλογή μιας ρεαλιστικής στρατηγικής και την πιστή εφαρμογή της.

Ο Γιώργος Κιντής είναι οικονομολόγος και δικηγόρος