Φαινόμενα

Επώαση της φρίκης
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

«Ντούτσε! Ντούτσε!» προσφωνούν απροκάλυπτα τον δήμαρχο της Ρώμης οι οπαδοί του, ενώ ένας «νοσταλγικός» ρατσισμός συναντά επικίνδυνα την οικονομική κρίση και τον μπερλουσκονικό αμοραλισμό
Με σιδηρολοστούς στα χέρια ομάδες νοσταλγών του μουσολινισμού επιτίθενται σε Αφρικανούς μετανάστες και σε εκείνους τους συμπατριώτες τους που έχουν απομείνει να υπερασπίζονται την ιδέα του ανθρωπισμού και της δημοκρατίας σε μια Ιταλία παγιδευμένη στην μπερλουσκονική πολιτική της έχθρας και της δυσανεξίας. Από τις φτωχογειτονιές της Ρώμης, της οποίας ο δήμαρχος προσφωνείται από τους οπαδούς του «Ντούτσε!», ώς τη Νάπολη όπου η Μαφία επιβάλλει τον δικό της νόμο της ταπείνωσης του ανθρώπου μπροστά στο κέρδος μια ανατριχιαστική μνήμη αναβιώνει και καταγράφεται από τον φακό του «Εξάντα» (ΝΕΤ). Η μνήμη μιας Ευρώπης της δυσανεξίας, του ρατσισμού και της εξόντωσης ανθρώπων που υποδείχθηκαν μέσα σε συνθήκες κρίσης και ανεργίας, παρόμοιες με τις σημερινές, ως οι «ένοχοι», οι «εχθροί». Συμβαίνει σήμερα στην Ιταλία με τα πλήθη των Αφρικανών που κουβάλησε παράνομα η Μαφία για να εργαστούν σε χωράφια και εργοστάσια για ένα κομμάτι ψωμί. Γι΄ αυτούς θα κραυγάσει ο ίδιος ο Ιταλός πρωθυπουργός από το βήμα της Βουλής ότι τους βλέπει σε γειτονιές του Μιλάνου και της Ρώμης και «νομίζει ότι βρίσκεται σε αφρικανική πόλη και αυτό δεν θα το επιτρέψει να συμβεί». Νομιμοποιεί σχηματισμούς από ομάδες πολιτών που αναλαμβάνουν την «εκκαθάριση» των δρόμων και πάρκων από παράνομους και Αθίγγανους. Μια τέτοια ομάδα ακολουθεί και ο «Εξάντας» ρίχνοντας φως στο πιο ανατριχιαστικό «σκηνικό» της εποχής, τον φασισμό που αναβιώνει υπό τον νομιμοποιητικό μανδύα των δημοκρατικών θεσμών που δημιούργησε η Ευρώπη για να θωρακιστεί κάποτε από αυτόν. Ευρωβουλευτής ο επικεφαλής της ομάδας που υποδύεται τον φύλακα της ασφάλειας των «φιλήσυχων πολιτών» επιτιθέμενη και απειλώντας οποιονδήποτε θεωρήσει «εχθρό». Μαύρους και Αθίγγανους.

Μια σκηνή που επαναλαμβάνεται κάθε τόσο σαν να συνοψίζει την αφήγηση των εικόνων είναι αρκετή για να δώσει το εύρος του προβλήματος: φτωχοί εναντίον εξαθλιωμένων. Ένας ρακένδυτος Ιταλός τσαμπουκαλεύεται με έναν μαύρο, που προσπαθεί και αυτός να επιβληθεί «εγώ κάνω κουμάντο εδώ», «όχι εγώ κάνω κουμάντο εδώ». Τραγικό! Και στους δυο κάνει κουμάντο η πολιτική της εκμετάλλευσης του αδύναμου, η πολιτική του μίσους και της διαρκούς ανασφάλειας.

Το μήνυμα των νόμων του Μπερλουσκόνι για την αντιμετώπιση του προβλήματος της μετανάστευσης είναι μήνυμα διχόνοιας, θα πει ο ακαδημαϊκός Ενρίκο Πουλιέζε. Αυτό που έχει σημασία για την κυβέρνηση δεν είναι η ασφάλεια, αλλά η ρητορική της ασφάλειας.

Κρατήσαμε από το ντοκιμαντέρ, που φώτιζε το πιο επικίνδυνο «ντεκόρ» της οικονομικής κρίσης, τη φράση του Λουτσιάνο Μπόκα, παλιού οπαδού του Μουσολίνι και σήμερα πολέμιου του φασισμού που έμοιαζε να συνοψίζει μέσα από την κριτική στον φασισμό, την κριτική στον πολιτισμό που τον υποθάλπει, τον «πολιτισμό» της αφασίας: «στον φασισμό δεν κρίνονται οι ίδιες οι πράξεις, αλλά το θέαμα».

Αλίμονο, η ίδια ακριβώς αρχή ισχύει και στο τηλεοπτικό θέαμα. Στις μιντιακές κοινωνίες μας δεν έχει καμιά σημασία ποιος κάνει τι, αλλά αν προσφέρει θέαμα. Μήπως δεν επιδεικνύουν τα νούμερα τηλεθέασης σαν σημαία νομιμοποίησής τους όλοι οι παραβάτες κάθε δεοντολογίας, αισθήματος αξιοπρέπειας και κανόνα σεβασμού του ανθρώπου; Σημασία έχει το θέαμα.


Πατσάς να ΄ναι και απ΄ όπου να ΄ναι

Σημασία έχει το θέαμα, έλεγαν και όλοι εκείνοι που ενίσχυαν καθημερινώς την εικόνα της Τζούλιας προβάλλοντάς την σαν δόλωμα τηλεθέασης. Συνήθως ημίγυμνη.

Κάπως έτσι έγινε φίρμα. Σερβίροντας και εκείνη τον εαυτό της σαν καταναλωτικό έδεσμα. Μέχρι το κρεσέντο του βίντεο πορνό που έκανε την αγορά να σπαρταρήσει από λαχτάρα και ικανοποίηση για την απόλυτη ικανοποίηση των ερεθισμένων ενστίκτων της.

Αυτό που συνέβη με την κυκλοφορία του βίντεο πορνό της Τζούλιας Αλεξανδράτου δεν διέφερε διόλου από αυτό που συνέβη και με το διαζύγιο των λατσιομενεγάκηδων. Ήταν ένα ακόμη ξέσπασμα του παθολογικού κανιβαλισμού που χαρακτηρίζει τις κοινωνίες, οι οποίες καταναλώνουν ανθρώπους- προϊόντα.

Και κανένα οικονομικό μέτρο, καμιά απολύτως κρίσιμη στιγμή μιας κοινωνίας, δεν μπορεί να βάλει φρένο στις επιθυμίες ενός καταναλωτή που έχει εθιστεί και ζητά όλο και περισσότερο την αφασική «ανακούφιση» από την κατανάλωση προσωπικών στιγμών κάθε διασημότητας είτε έρωτες, γάμοι, διαζύγια είναι είτε, γιατί όχι, ένα σεξουαλικό σόου υπερπαραγωγή που συζητείται ανά τη μεσημεριανοαπογευματινή κουτσομπολίστικη τηλεόραση, τα γραφεία και τα καφενεία με την πλήρη νομιμοποίηση που προσφέρει η τηλεδιασημότητα της πρωταγωνίστριας. Γιατί στο κάτω κάτω, χίλιες ταινίες πορνό κυκλοφορούν, ποτέ δεν θα είχε διανοηθεί κανείς να τις συζητήσει στα πάνελ, αν δεν έσπαγε το «ταμπού» η αναγνωρισμένη Τζούλια της καθημερινής «οικογενειακής τηλεδιασκέδασης».