«Οι διανοούμενοι έχουν υποταχθεί πια στο κράτος»

«Αρνήθηκα να είμαι κρατικοδίαιτος επαναστάτης» λέει ο σκηνοθέτης, που ετοιμάζει την ταινία «Η ανταρσία της κόκκινης Μαρίας»
«Η “Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας” είναι μια πολιτική ταινία, αστεία και τραγική όπως η ίδια η ζωή», λέει ο Κώστας Ζάππας για τη νέα ταινία που ετοιμάζει και που θα βγει μετά το αφιέρωμα «Τριλογία της οικογένειας», το οποίο οργανώνει στο έργο του η Ταινιοθήκη.

Στην ταινία ένας πρώην τρομοκράτης (Αντώνης Παπαδόπουλος), που ντύνεται ως «κόκκινη Μαρία» και κρύβεται στο περιθώριο, συναντά ένα χαμίνι ετοιμοθάνατο από επίθεση νεοφασιστών. Το σώζει και ζουν μαζί χωρίς νόμους, μπουκάροντας σε καφέ και δίνοντας παραστάσεις για την πολιτική και τον Θεό.

Η «Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας» επαναφέρει τον πολιτικό λόγο σε καιρούς οικονομικής κρίσης. «Από τον πολιτικό άνθρωπο της ιδεολογίας περνάμε στον υπεράνθρωπο των ενστίκτων, μια μετάβαση που καταργεί τον πολιτισμό και εν τέλει την δημοκρατία» παρατηρεί.

«Πεθάναμε από μέσα» λέει κάπου η «κόκκινη Μαρία» κοιτώντας μια αφίσα του Λένιν. «Ξέρετε, η “κόκκινη Μαρία” είναι ένας πρώην ιδεολόγος, ανήκει στη γενιά που είδε τα πολιτικά της πρότυπα να καταρρέουν, το όραμά της να γίνεται θηριωδία. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα. Όταν η ιδεολογία παραβιάζεται, γεννιέται ένα νόθο πολιτικό πρότυπο».

Κράτος και παρακράτος στην Ελλάδα συγκοινωνούν απροκάλυπτα, υποστηρίζει ο σκηνοθέτης Κώστας Ζάππας. «Η Ελλάδα μου θυμίζει τα αμερικανικά συνδικάτα του Μεσοπολέμου, που ενώ παρέλυσαν την Αμερική με την απεργία τους για έναν πιο δίκαιο κόσμο, τελικά καθοδηγούνταν από μαφιόζους που χρησιμοποιούσαν τους εργάτες για τον προσωπικό τους πλουτισμό».

Δεν θέλετε να κάνετε «κλασικές ταινίες»;

Μόνο εδώ ξενίζει ο κινηματογράφος μου, όχι στο εξωτερικό. Μου ζητούν κατά κάποιον τρόπο δήλωση κινηματογραφικού φρονήματος. Οι Έλληνες διανοούμενοι είναι πια υποταγμένοι στους κρατικούς μισθούς.

Πάλι θέλετε να προκαλέσετε;

Οι ταινίες μου είναι ένας καθρέφτης, καθένας βλέπει το είδωλό του. Γι΄ αυτό θυμώνουν. Η «κόκκινη Μαρία» τραγουδάει: «Ο θεός είναι το κράτος». Στην ορθόδοξη Ελλάδα κάποιοι θα θυμώσουν. Όμως η θρησκεία ήταν αυτή η οποία επινόησε τους πρώτους νόμους που έγιναν οι αρχές του κράτους. Ο θεός γεννάει το κράτος. Ο κάθε θεός. Το όποιο κράτος. Από τη χριστιανική Ευρώπη των θρησκευτικών εγκλημάτων μέχρι τον μουσουλμανικό κόσμο του σήμερα και τη θρησκευτική τρομοκρατία. Γιατί ο θεός είναι ένα πολιτικό λάθος.

Μόνο οι κυβερνήσεις φταίνε για όλα; Ο λαός είναι αθώος;

Πρόκειται για συγκοινωνούντα πολιτικά δοχεία. Το δωμάτιο με τους παραμορφωτικούς καθρέφτες στο λούνα παρκ μπορεί να παραμορφώνει το είδωλό μας στον καθρέφτη, όμως δεν παύει να δείχνει εμάς. Μας φοβίζει γιατί καταλαβαίνουμε ότι οι άλλοι είμαστε εμείς. Εδώ, ο Χ του κόμματος ή ο Ψ από το κεφαλοχώρι υπολογίζονται περισσότερο από έναν νέο μορφωμένο άνθρωπο, με αποτέλεσμα μια Ελλάδα καθεστωτική, εμφυλιακή. Όπου η αμορφωσιά εκπροσωπείται δημόσια και τα καταπατημένα μας δικαιώματα εξαργυρώνονται με μια μόνιμη θέση στο Δημόσιο. Έτσι, το δικό μας σήμερα θα είναι και το σκοτεινό αύριο αυτού του τόπου.

ΙΝFΟ

Αφιέρωμα στον Κώστα Ζάππα μέχρι και την Κυριακή στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά Οδός 48 και Μ. Αλεξάνδρου)

«Ριάλιτι ολοκληρωτισμού»

Στην ταινία «Η ανταρσία της κόκκινης Μαρίας» του, λέει ο Κώστας Ζάππας, «δεν υπάρχουν ετερόφυλοι ή ομοφυλόφιλοι άνθρωποι, αλλά ελεύθεροι και ανελεύθεροι. Οι ελεύθεροι δίνουν το σώμα, την ψυχή, το πνεύμα και τον νου τους όπου αυτοί επιθυμούν και οι ανελεύθεροι δεν δίνουν τίποτα από αυτά. Στην αρχαία Κρήτη ήταν μεγάλη προσβολή για μια οικογένεια αν ο νέος απόγονός της δεν επιλεγόταν από κάποιον “εραστή” για να του μάθει την τέχνη του πολέμου και του έρωτα. Σήμερα, ο πολιτικός άνθρωπος είναι ένας ελεύθερος άνθρωπος, δεν ακολουθεί την ηθική με το ημερολόγιο ούτε κόβει τιμολόγιο στους οργανωμένους εκπροσώπους της για να πλουτίσει. Σε μια κοινωνία σαν την ελληνική, όπου το ερωτικό πρότυπο περιορίζεται, οι “όμοιοι” τείνουν να γίνουν ένα ριάλιτι ολοκληρωτισμού».