«Μπλόκο» από το ΣτΕ στις κρίσεις δικαστών μέσω Βουλής

Συνταγματικό κώλυμα στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης που επιχειρεί η κυβέρνηση με τις διατάξεις του νέου νομοσχεδίου, διαπιστώνει η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, ενώ επίκειται η τοποθέτηση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου όπως και των δικαστικών ενώσεων.
Με συντριπτική πλειοψηφία (31-10) οι δικαστές του ΣτΕ εκτιμούν ότι η προωθούμενη ρύθμιση, που προβλέπει εμπλοκή της Βουλής στην επιλογή των προέδρων και αντιπροέδρων των Ανώτατων Δικαστηρίων, καθώς και του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, προσκρούει στο άρθρο 90 παρ. 5 του Συντάγματος, με το οποίο ανατίθεται ρητά στο Υπουργικό Συμβούλιο η διαδικασία των προαγωγών στις ανώτατες θέσεις της ιεραρχίας της Δικαιοσύνης.

Κατά την άποψη της πλειοψηφίας, η εν λόγω συνταγματική ρύθμιση συνιστά μια και μοναδική εξαίρεση όσον αφορά την αρχή της διάκρισης των εξουσιών, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 26 του Συντάγματος και ως εκ τούτουπαρά τις παθογένειες που δημιουργεί- δεν αφήνει περιθώριο διαφορετικής ερμηνείας. Η μειοψηφία αντιθέτως συντάσσεται με τις θέσεις του υπουργείου Δικαιοσύνης επί των προωθούμενων διατάξεων, καθώς εκτιμά ότι το άρθρο 90 παρ. 5 του Συντάγματος δίνει τη δυνατότητα εξειδίκευσης της διαδικασίας με τη θέσπιση νόμου, υπό την προϋπόθεση ότι η όποια νομοθετική ρύθμιση δεν δεσμεύει την κρίση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο υπουργός Δικαιοσύνης Χ. Καστανίδης, υλοποιώντας την προεκλογική δέσμευση της κυβέρνησης, επιχειρεί την αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης εντός του ισχύοντος συνταγματικού πλαισίου, αναθέτοντας στη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής έναν διαμεσολαβητικό ρόλο. Την αξιολόγηση των τριών εκ των έξι υποψηφίων που θα υποδείξει ο εκάστοτε υπουργός Δικαιοσύνης, ο οποίος στη συνέχεια θα προτείνει ένα πρόσωπο για το κάθε αξίωμα στο Υπουργικό Συμβούλιο. Η νέα ρύθμιση δεν δεσμεύει τυπικά το Υπουργικό Συμβούλιο, ηθικά ωστόσο δεν επιτρέπει παρεκκλίσεις. Ο λόγος για τον οποίο η Ολομέλεια του ΣτΕ χαρακτηρίζει αντισυνταγματική την επίμαχη τροποποίηση αφορά ακριβώς την επιχειρούμενη παρείσφρηση της Βουλής (ασχέτως του ότι η γνώμη της δεν δεσμεύει τελικά το Υπουργικό Συμβούλιο), ενώ η εξουσία της αξιολόγησης δικαστικών λειτουργών δεν της έχει δοθεί από το Σύνταγμα. Η αρμοδιότητα αυτή κατά το Σύνταγμα έχει ανατεθεί στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, με μοναδική εξαίρεση την κρίση για τις θέσεις της ηγεσίας, η οποία ανήκει στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Επί της ουσίας πάντως οι δικαστές του ΣτΕ θεωρούν ότι πλήττεται το κύρος των ανώτατων δικαστικών λειτουργών, όταν καλούνται για ακρόαση από τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής ως υποψήφιοι διαγωνισμού.

Στο σημείο αυτό της διαδικασίας αποδίδει την αντίδραση της Ολομέλειας του ΣτΕ ο υπουργός Δικαιοσύνης, επισημαίνοντας ότι “ορισμένοι ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί αρνούνται την πιθανότητα να προσέρχονται για ακρόαση ενώπιον της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής των Ελλήνων”. Προσθέτει πάντως ο κ. Καστανίδης ότι η γνώμη του ΣτΕ “δεν δεσμεύει ούτε την κυβέρνηση ούτε τη Βουλή των Ελλήνων”.