Ανάμεσα σε καλλονές, τη «Δυναστεία» και μία σκελίδα σκόρδο

Η πιο σημαντική καταξίωση για το βιβλίο ενός συγγραφέα είναι όταν ο λογοτεχνικός κριτικός επισημαίνει ότι «μόλις φτάσουμε στην τελευταία σελίδα του έχουμε μία και μόνο επιθυμία: να το πάρουμε πάλι από την αρχή, να το ξαναδιαβάσουμε». Αυτό ακριβώς γράφει η Εύα Γιόχανσον για το τελευταίο μυθιστόρημα του Άρη Φιορέτου «Ο τελευταίος Έλληνας» που κυκλοφόρησε στα σουηδικά και σύντομα θα μεταφραστεί στα γαλλικά από τις εκδόσεις Αctes Sud, στη γαλλική επιθεώρηση Courrier Ιnternational.

Είναι ένα μυθιστόρημα, στον πρόλογο του οποίου ο Ελληνοσουηδός συγγραφέας σημειώνει πως η μαγιά της ιστορίας του ήταν το χειρόγραφο που του εμπιστεύθηκε κάποιος Κώστας Κετζόγλου. Τα χειρόγραφα, βαλμένα σε τυχαία χρονολογική σειρά, διηγούνται τη ζωή του Έλληνα συμμαθητή του σε ένα χωριό στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, του Γιάννη Γεωργιάδη, και τη μετανάστευσή του στη Σουηδία της δεκαετίας του ΄60. Τα υπόλοιπα είναι το ταλέντο του Φιορέτου, που δημιούργησε ένα μυθιστόρημα που ψυχαγωγεί και συνεπαίρνει.

«Είναι ένα μελαγχολικό δοκίμιο για την περιπλάνηση, τις ομορφιές και τις πληγές του έρωτα, για τον νόστο που μπορούν να νιώσουν μόνο όσοι έχουν αφήσει τα πάντα πίσω τους», γράφει η Σουηδέζα κριτικός για το «Den siste greken» του Άρη Φιορέτου που ξεκινά από τη Σμύρνη του 19ου αιώνα, συνεχίζει στη φτωχή μεταπολεμική Ελλάδα και καταλήγει στη Σουηδία. Γη της επαγγελίας για τον μετανάστη Γιάννη Γεωργιάδη, ο οποίος αφήνει πίσω του το καθεστώς των συνταγματαρχών του 1967.

Με αδρές πινελιές στη γραφή του, ο Φιορέτος περιγράφει τη σκανδιναβική χώρα με τις ξανθές καλλονές, την εμμονή με την τηλεοπτική «Δυναστεία» των Φορσάιθ, την απόκτηση άδειας παραμονής των μεταναστών ύστερα από δύο μήνες και τη μηδαμινή πιθανότητα να βρεθεί έστω και μία σκελίδα σκόρδου στα σουηδικά σούπερ μάρκετ.

«Αρκεί να πούμε ότι ο πλούτος του “Τελευταίου Έλληνα” είναι ατελείωτος, πως οι χαρακτήρες πρωτεύοντες και δευτερεύοντες είναι εξίσου παθιασμένοι, ότι το μυθιστόρημα είναι γεμάτο από μικρά και μεγάλα γεγονότα, ενώ οι λεπτομέρειες βρίθουν ουσίας. Το αν η ιστορία είναι αληθινή ή κατασκευασμένη δεν έχει και τόση σημασία. Είναι τόσο απίθανα αληθινή, όσο μόνο η ίδια η ζωή μπορεί να γίνει».