Φαινόμενα

Εποχή μηνυμάτων
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Πηγαινοέρχονται τα μηνύματα, τα πιάνουν «στον αέρα» οι αποδέκτες- και εκεί τα αφήνουνενώ η αποκωδικοποίησή τους αναδεικνύεται ψυχαγωγία για όλους του υπόλοιπους
Εποχή μηνυμάτων. Αυτό δεν είναι τα Χριστούγεννα; Μηνύματα της χριστιανικής παράδοσης, που τα θέλει να ΄ναι της αγάπης και της ειρήνης. Της καταναλωτικής παράδοσης, που τα θέλει να ΄ναι «ξοδέψτε! ξοδέψτε!» γιατί η αγορά χάνεται. Των πολιτικών προς τους πολίτες. Μέσα σε αυτά τα ευγενή αισθήματα, εύχονται από καρδιάς τα καλύτερα. Να ΄ναι καλά οι άνθρωποι. Του Πρωθυπουργού. Δεν μπορεί, θα ζητήσει θυσίες. Θα ευχηθεί και κουράγιο. Και μόνον αυτό, από μόνο του, μήνυμα είναι. Μάθαμε και να τα αποκωδικοποιούμε. Να τα ερμηνεύουμε. Ολόκληρη επιστήμη πλέον αυτό. Δεν προλαβαίνει ένα μήνυμα πάντως να βρει τον αποδέκτη και χάνεται για να ΄ρθει το επόμενο. Να, αίφνης τα εκλογικά μηνύματα. Άκουσε κανείς τι έγιναν; Τα λάβαμε, είπαν οι κατ΄ αρχήν αποδέκτες, οι πολιτικοί και δη της Νέας Δημοκρατίας.

Το επανέλαβε και ο κ. Αβραμόπουλος από το βήμα της Βουλής προχθές. «Πήραμε το μήνυμα» είπε. Μάλιστα! Και τι τα ΄καναν τα βροντώδη μηνύματα; Προς το παρόν ανακοινώνουν στους ψηφοφόρους ότι τα παρέλαβαν. Αρκεί. Άλλωστε και η παραλαβή είναι, για παράδειγμα, από μόνη της μήνυμα. Μπορεί να σημαίνει ότι οι πολιτικοί δεν είναι κουφοί. Μπορεί να σημαίνει και διάφορα βαθύτερα ζητήματα, που δεν μας τα λένε, για να τα συμπληρώνουμε μόνοι μας. Έτσι γίνεται στις επικοινωνιακές κοινωνίες μας. Γι΄ αυτό και το μακλιουανικό απόφθεγμα «το μέσο είναι το μήνυμα», το κάναμε «ο πολιτικός είναι το μήνυμα». Κάτι σαν τον «Άγιο Βασίλη», που και αυτός μήνυμα είναι. Με κορυφαίο τον Μπαράκ Ομπάμα, οι πολιτικοί της εποχής μας περισσότερο συμβολίζουν, αποτελούν οι ίδιοι ένα σύνολο μηνυμάτων, που εύκολα αποκωδικοποιούνται από τους ψηφοφόρους με βάση την κουλτούρα, τις ανάγκες και τα ιστορικά τους βιώματα, παρά πρεσβεύουν νέες ιδέες και αποφασίζουν ριζοσπαστικές και σωτήριες πολιτικές.

Εξ ου και πήξαμε στα μηνύματα. Γι΄ αυτό ανακαλύψαμε την ανακουφιστική, «πυροσβεστική», ιδανικά υπνωτική μέθοδο της διαρκούς ανάλυσης και ερμηνείας τους. Τόσο που οι πολιτικοί αντί να προτείνουν και να παίρνουν αποφάσεις, αντί να κάνουν αυτοκριτική και να επιδιορθώνουν τα λάθη τους, επιδίδονται σε επικοινωνιακές πιρουέτες. Αντικαθιστούν την πράξη με μήνυμα.

«Τιμωρηθήκαμε», λένε εδώ και δύο μήνες οι νεοδημοκράτες, «το πήραμε το μήνυμα».

Το θέμα είναι ότι ο μόνος που τιμωρείται προς το παρόν είναι ο Έλληνας πολίτης. Ουδείς άλλος. Ούτε καν λογοδοτεί. Άντε και ορισμένοι δεν επανεκλέχθηκαν. Από τους δευτερότριτους, γιατί οι πρωτοκλασάτοι εκεί είναι. Και στα τηλεπαράθυρα. Με τα ίδια επιχειρήματα. Τα προ των μηνυμάτων της κάλπης. Δεν φταίμε εμείς, φταίνε οι προηγούμενοι ή οι επόμενοι, φταίνε οι διπλανοί, οι απέναντι, φταίνε οι πάντες πλην ημών. Να, λοιπόν, το ύπουλο μήνυμα: η αναίδεια.

Δεν προλαβαίνει ένα μήνυμα πάντως να βρει τον αποδέκτη και χάνεται για να ΄ρθει το επόμενο

Τα προφανή και τα υπόγεια

Κάποτε, πριν από αιώνες, η πολιτική βασιζόταν στην αιδώ, διαμορφωνόταν γύρω από τους κανόνες της.

Δεν την θυμάται κανείς πλέον. Η αναίδεια είναι πιο θεαματική. Και βρίθει μηνυμάτων. Φαντεζί. Από τον «Άγιο Βασίλη», που έχει καταντήσει το κατακόκκινο έμβλημα των αγοραίων εποχών μας, έμβλημα της εκμετάλλευσης και εξαργύρωσης των αγνότερων συναισθημάτων των γονιών για τα παιδιά τους, μέχρι τα μηνύματα των πολιτικών, τα προφανή και τα υπόγεια. Σαν αυτά που ανέδειξε η σύνοδος της Κοπεγχάγης, με την παταγώδη αποτυχία να συνεννοηθούν οι πολιτικοί για τη σωτηρία του πλανήτη. Δεν πειράζει. Εξασφαλίσαμε σενάρια για τη μελλοντική καταστροφή του. Και αυτό μήνυμα είναι. Όπως και η γρίπη Η1Ν1, που μετέτρεψε, όπως παλιότερα ο τρόμος για το ΑΙDS, το φιλί σε αντικοινωνική- αν όχι εγκληματική- ενέργεια. Μήνυμα και αυτό. Των καιρών. Της απανθρωποποίησης της ανθρωπότητας.