Στο Χρηματιστήριο “ασημικά” του Δημοσίου

Με βασικό όχημα δύο νέες εταιρείες, η προίκα των οποίων θα περιλαμβάνει τα «ασημικά» του Δημοσίου, σε μετοχές και ακίνητα, θα επιχειρήσει η κυβέρνηση να αντλήσει 2,5 δισ. ευρώ από το Πρόγραμμα Αποκρατικοποιήσεων το επόμενο έτος, μειώνοντας ισόποσα το δημόσιο χρέος των 272 δισ. ευρώ που απειλεί να τινάξει στον αέρα την ελληνική οικονομία.

Ποντάρουν στο Πρόγραμμα
Στο υπουργείο Οικονομικών διαμορφώνεται αυτές τις ημέρες το Πρόγραμμα Αποκρατικοποιήσεων του επομένου έτους, το οποίο θα αποτελέσει ξεχωριστό κεφάλαιο στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης που θα υποβληθεί στην Κομισιόν τον Ιανουάριο. Στο ΠΣΑ η κυβέρνηση επί της ουσίας θα… παίξει τα ρέστα της για την αντιστροφή του καταστροφολογικού κλίματος από τις αγορές που βαραίνει την οικονομία.

Ενθουσιάζουν τις αγορές
Και σε αυτό το εγχείρημα, καταλυτικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι αποκρατικοποιήσεις, οι οποίες ενθουσιάζουν τις αγορές καθώς σηματοδοτούν μεγαλύτερο πεδίο δράσης για τον ιδιωτικό τομέα και συρρίκνωση του κράτους- επιχειρηματία.

Το ΠΑΣΟΚ προεκλογικά είχε δεσμευθεί ότι το Δημόσιο δεν θα απεμπολήσει σε καμία περίπτωση τον έλεγχο υποδομών και δικτύων που θεωρούνται δημόσια αγαθά και θα τα διατηρήσει υπό τον έλεγχο του κράτους. Η θέση αυτή θα ερχόταν σε αντίθεση με ενδεχόμενη νέα μετοχοποίηση της ΔΕΗ, για παράδειγμα- σήμερα το Δημόσιο κατέχει το 51% των μετοχών- εξέλιξη την οποία θα «λάτρευαν» οι αγορές. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο απορρίπτεται κατηγορηματικά.

Εναλλακτική λύση
Εναλλακτικά προωθείται η δημιουργία μιας εταιρείας συμμετοχών του Δημοσίου, η οποία θα εισαχθεί στη συνέχεια στο Χρηματιστήριο. «Το Δημόσιο θα κρατήσει στον έλεγχό του το 51% της ΔΕΗ αλλά θα μπορούσε να βάλει στο χαρτοφυλάκιο της νέας εταιρείας τις μετοχές αυτές, όπως για παράδειγμα και το 16% του ΟΤΕ ή το 34% του ΟΠΑΠ, και στη συνέχεια να εισάγει τη νέα εταιρεία στο Χρηματιστήριο», λέει στο «ΧΡΗΜΑ» αρμόδιο κυβερνητικό στέλεχος.

Και «καλάθι» ακινήτων στο ΧΑ
Αντίστοιχο μοντέλο θα εφαρμοστεί και για τα ακίνητα- φιλέτα του Δημοσίου, όπου το σχέδιο της προηγούμενης κυβέρνησης για αξιοποίησή τους με το μοντέλο της πώλησης και επαναμίσθωσής τους (sale and lease back) εγκαταλείπεται. Η κυβέρνηση θεωρεί πως το σχέδιο sale and lease back είχε δύο βασικά μειονεκτήματα.

Μπορεί να οδηγήσει σε μείωση χρέους αλλά θα επιβαρύνει μελλοντικά τα ελλείμματα, λόγω των ενοικίων που θα καταβάλλονται, ενώ, από την άλλη, πολλά ακίνητα του Δημοσίου αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα νομιμότητας και κυριότητας.

Χαρακτηριστικό είναι το πρόβλημα του κτιρίου στο οποίο στεγάζεται το υπουργείο Ανάπτυξης στην πλατεία Κάνιγγος, που περιλαμβανόταν στον κατάλογο των ακινήτων που σχεδίαζε να βγάλει “στο σφυρί” η προηγούμενη κυβέρνηση. «Όσο απίθανο και αν φαίνεται, ο 7ος και ο 8ος όροφος του κτιρίου είναι παράνομοι, δεν έχουν άδεια, όπως συμβαίνει και με κτίριο του υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ενώ σε αρκετά ακόμα ακίνητα του Δημοσίου δεν υπάρχουν τίτλοι κυριότητας», λέει στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών.

Έτσι, το μοντέλο που προκρίνεται, είναι η δημιουργία ενός «καλαθιού ακινήτων» υπό αξιοποίηση, το οποίο θα εισαχθεί με μορφή νέας εταιρείας επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία στο Χρηματιστήριο.

Χαοτική κατάσταση
Η περιουσία του Δημοσίου σε ακίνητα είναι κυριολεκτικά μια χαοτική κατάσταση, όπως την περιγράφουν στελέχη που είναι σε θέση να γνωρίζουν, και το υπουργείο Οικονομικών δεν έχει ιδέα για την πλήρη έκταση και αξία της.

Σχεδιάζεται η καταγραφή της, αλλά πριν γινει αυτό, με τα ακίνητα που «σίγουρα ανήκουν στο Δημόσιο μπορεί να δημιουργηθεί η εταιρεία».

Το Δημόσιο θα κρατήσει στον έλεγχό του το 51% της ΔΕΗ αλλά θα μπορούσε να βάλει στο χαρτοφυλάκιο της νέας εταιρείας τις μετοχές αυτές, όπως για παράδειγμα και το 16% του ΟΤΕ ή το 34% του ΟΠΑΠ

Ξεκαθαρίζει το τοπίο με τις εκκρεμότητες της ΝΔ

Τις ημέρες αυτές ξεκαθαρίζει το τοπίο και αναφορικά με τις εκκρεμείς αποκρατικοποιήσεις που άφησε η προηγούμενη κυβέρνηση.

Για την ΕΥΑΘ
Για την ΕΥΑΘ, όπου η ΝΔ προωθούσε τη σύναψη στρατηγικής συμμαχίας με εκχώρηση του μάνατζμεντ, η νέα κυβέρνηση εμφανίζεται κατηγορηματικά αντίθετη.

«Το νερό είναι δημόσιο αγαθό», λένε πηγές του υπουργείου Οικονομικών που δεν αποκλείουν, όμως, μείωση της συμμετοχής του Δημοσίου από το 74% στο 51% με μια νέα μετοχοποίηση.

Για το Καζίνο Πάρνηθας
Αντίθετα, για το Καζίνο Πάρνηθας όπου το Δημόσιο κατέχει το 51% αλλά το σχήμα ΒC Ρartners- Ελληνική Τεχνοδομική ελέγχει το υπόλοιπο 49% με δικαίωμα πρώτης άρνησης για την πώληση ενός επιπλέον 2%, το Δημόσιο δεν φαίνεται να κωλύεται στην πλήρη αποκρατικοποίηση, εφόσον εξακριβώσει νωρίτερα ότι πράγματι η σύμβαση προβλέπει πώληση και του 2%.

Για το Αεροδρόμιο
Στην περίπτωση του διεθνούς αερολιμένα Αθηνών, όπου η συμμετοχή του Δημοσίου ανέρχεται στο 55%, σχεδιάζεται η επέκταση της σύμβασης με τη Ηochtief, η οποία θα αυξήσει την υπεραξία του “Ελ. Βενιζέλος” προκειμένου στη συνέχεια να εισαχθεί στο ΧΑ.

Για τη ΔΕΠΑ
Για τη ΔΕΠΑ η κυβέρνηση δεν αποκλείει τη μετοχοποίηση της θυγατρικής ΔΕΣΦΑ, που αποτελεί τον διαχειριστή, αλλά απορρίπτει κατηγορηματικά την εισαγωγή της ΔΕΠΑ στο ΧΑ καθώς εντάσσεται στον κανόνα περί δικτύων και υποδομών υπό τον έλεγχο του Δημοσίου.


Προγεφύρωμα για μια νέα οικονομική πολιτική
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗ

Το πακέτο μέτρων που εξήγγειλε πριν από λίγες ημέρες ο Πρωθυπουργός δεν συνιστά ούτε συμμόρφωση σε προσχεδιασμένα κελεύσματα ξένων κέντρων όπως το χαρακτήρισαν οι αυτόκλητοι εκφραστές της λαϊκής ευαισθησίας, ούτε κίνηση υπεκφυγής για να ξεγελάσει προσωρινά τις αγορές όπως το ερμήνευσαν οι οπαδοί του ιρλανδικού σοκ, αλλά μια απόπειρα μετάβασης σε μια νέα πολιτική.

Έγινε πλέον οδυνηρά σαφές ότι η οικονομική πολιτική από την ασφαλή όχθη των προεκλογικών σχεδιασμών και του συνωστισμού ελπίδων για ευθύγραμμες και ανέφελες βελτιώσεις, πρέπει τώρα να περάσει στην αντίπερα όχθη του επαχθούς δανεισμού των αγορών, της άκαμπτης διεκδίκησης των οργανωμένων ομάδων και της ανάγκης δομικών αλλαγών στην ελληνική οικονομία. Το πακέτο μέτρων έχει το πλεονέκτημα ότι αναγνώρισε και διακήρυξε αυτή την ανάγκη μεταστροφής πολιτικής, αλλά συγχρόνως και το μειονέκτημα ότι ακόμη δεν εμπεριέχει μία σαφή στρατηγική για την εμπέδωσή της.

Το πακέτο είναι μέχρι στιγμής ένα προγεφύρωμα και, όπως όλα τα προγεφυρώματα, η επιτυχία του θα κριθεί από το τι θα επακολουθήσει σε δεύτερη φάση: Αν δηλαδή αποβιβασθούν και οι κανονικές δυνάμεις μάχης ή αν το πρώτο άγημα περιοριστεί μόνο σε αναγνωριστικές βολές χωρίς μετόπισθεν στήριξη.

Να μη μείνουμε εδώ
Αν το πακέτο μέτρων παραμείνει μόνο σε όσα εξαγγέλθηκαν, τότε αυτά σύντομα θα απαξιωθούν μέσα σε ένα κλίμα ότι οι αδράνειες και οι συντεχνιακές πιέσεις τελικά υπερισχύουν. Για παράδειγμα, τα επιδόματα που τώρα μειώνονται θα αυξηθούν με εσωτερικές αποφάσεις των υπουργείων ίσως και σε ψηλότερα επίπεδα, τα γραφεία που κλείνουν θα βρουν απίθανους λόγους για να παραταθούν αενάως και οι χρυσοπληρωμένες εθελουσίες θα καταφέρουν να γίνουν «κεκτημένα» λίγο πριν από την επίσημη απαγόρευσή τους. Ήδη στον ΟΛΠ υπήρξε η πρώτη ηχηρή (και λίαν δαπανηρή για τους φορολογουμένους) απάντηση.

Για να μπορέσει το προγεφύρωμα των μέτρων να αποτελέσει την πρώτη φάση ενός επιτυχούς σχεδίου εξόδου από την κρίση, πρέπει να αποκτήσει ορισμένα χαρακτηριστικά που δημιουργούν δυναμική και αποκλείουν τα πισωγυρίσματα. Για παράδειγμα:

1Οι νέοι φόροι αντί να επιβαρύνουν και άλλο όσους είναι ήδη ειλικρινείς φορολογούμενοι πρέπει να αφορούν μόνο εκείνους που μέχρι τώρα ξέφευγαν, όπως για παράδειγμα οι «πένητες» μεγαλο-επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις που υπεξαιρούν τον ΦΠΑ των καταναλωτών. Εάν στόχος είναι πάλι οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα με μεσαίες και υψηλές απολαβές, τότε η υπερ-φορολόγησή τους θα αυξήσει μεν τη χαρά των κατά σύστημα φοροφυγάδων αλλά οι ίδιοι σύντομα θα περάσουν τα εισοδήματά τους σε οφσόρ συμβόλαια και την επόμενη χρονιά θα εξαφανιστεί η δήλωσή τους από την ελληνική Εφορία. Το ίδιο ισχύει και με τον ζήλο υπερ-φορολόγησης της νόμιμης μεσαίας ιδιοκτησίας που ήδη έχει αρχίσει να μεταναστεύει σε ξένα υποθηκοφυλακεία, καθώς και με τους πειραματισμούς με τις καταθέσεις που κινδυνεύουν να μεταγραφούν σε ξένες τράπεζες σε μια περίοδο μείζονος ανάγκης ρευστότητας στην ελληνική αγορά.

2Εάν οι περιορισμοί δαπανών στις ΔΕΚΟ δεν συνοδευτούν από μέτρα απελευθέρωσης των αγορών και αποκρατικοποιήσεων ώστε να είναι διαρκής ο έλεγχος του κόστους και της ποιότητας, τότε αργά ή γρήγορα οι καλές προθέσεις θα εξουθενωθούν από τη συστηματική πίεση των οργανωμένων ομάδων που ξέρουν να μάχονται ακούραστα για τη διαιώνιση των προνομίων τους.

3Εάν δεν τεθούν αυστηροί στόχοι για την άμεση σταθεροποίηση και εν συνεχεία μείωση του δημόσιου χρέους με δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος και απαγόρευση εγγυήσεως του Ελληνικού Δημοσίου σε δάνεια ελλειμματικών οργανισμών, τότε η ροπή για δημιουργία νέων δαπανών και υποχρεώσεων θα ξαποστάσει ίσως για λίγο, αλλά σύντομα θα επανέλθει δριμύτερη. Μόνο με δεσμεύσεις άμεσης απόδοσης και μόνιμου αποτελέσματος το πακέτο μπορεί, όσο είναι ακόμα νωπή η λαϊκή εντολή, να θέσει τις βάσεις μιας νέας δημοσιονομικής και οικονομικής πολιτικής για την οριστική ανόρθωση της χώρας.