Το Πνεύμα του Τόνου

Ένας αξέχαστος συνομιλητής
Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Δεν μπόρεσα να παραστώ στη Στοά του Βιβλίου για να τιμήσω κι εγώ την αγαθή μνήμη του αξέχαστου Νίκου Καρύδη, του Ίκαρου.

Είχα την τύχη να τον γνωρίσω καλά όταν βρεθήκαμε και οι δύο μέλη του Δ.Σ. του Εθνικού το 1980, με πρόεδρο τον αείμνηστο Ι.Ν.

Θεοδωρακόπουλο και αντιπρόεδρο τον Ι.Μ. Παναγιωτόπουλο μαζί με τη Μαργαρίτα Λυμπεράκη, τον Ιάκωβο Καμπανέλλη, τον αρχιτέκτονα Μωρέτη, τον Γιώργο Ρούσσο κ.τ.λ. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το χιούμορ του, συχνά απελπισμένο, τη βαθιά κατανόηση των ανθρώπινων αδυναμιών, την οξύτητα του πνεύματος αλλά και τη σπάνια ευαισθησία του. Ήταν τότε γενικός διευθυντής ο Μινωτής, προσωπάρχης ο Τάσος Ρούσσος και οι συζητήσεις είχαν και περιεχόμενο και επιχειρήματα και άξονα αισθητικό. Πρόεδρος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής, ο Τ. Λιγνάδης. Ο Καρύδης είχε πλήρη ενημέρωση, μια τραυματική πείρα με τα λογοτεχνικά πράγματα αλλά και μια ματιά λοξή, που άνοιγαν συχνά μια πόρτα αθέατη έως τότε. Συνήθως φεύγοντας συνέχιζα τις αρχινισμένες συζητήσεις μου με τον Καρύδη, ανηφορίζοντας στη Σταδίου. Επιτυχημένος εκδότης των μεγάλων μας ποιητών και πεζογράφων, των αισθητικών και των ιστορικών της Λογοτεχνίας, ο εκδότης των δύο Νόμπελ, έβλεπα πως ένιωθε ένοχος στον εαυτό του που είχε περιθωριοποιήσει το ποιητικό του ταλέντο, γιατί όσα ποιήματα έγραψε και σημαντικά ήταν, αλλά κυρίως δεν ανήκαν εμφανώς στις φυλές των εκδιδόμενων από τον Ίκαρο δασκάλων. Ο Καρύδης ήταν ένας μετασυμβολιστής, σκεπτικός και στωικός ποιητής, γεμάτος ευσπλαχνία και οίκτο για την ανθρώπινη κατάσταση.

Τον είχε απορροφήσει ο Ίκαρος, όταν μάλιστα ο Πλωρίτης άλλαξε πλόες και ο Πατσιφάς αφοσιώθηκε στη Λύρα. Και για να τον θυμηθώ με όλο το βιτριολικό αλλά με υποδόριο τρόπο εκφρασμένο χιούμορ του. Μια φορά που τον είδα αναψοκοκκινισμένο, τον ρώτησα τι του συμβαίνει. Και μου είπε:

«Ξέρεις τι σημαίνει να έχεις να συνεννοηθείς με χήρες λογοτεχνών;». Και ανέφερε μια δεκάδα.

Και με το πονηρό του, αστραπή, βλέμμα λοξό συμπλήρωσε: «Είχαν δίκιο, Κώστα μου, οι Ινδοί!».