Η υποβάθμιση άνοιξε την όρεξη σε ξένους κολοσσούς για κερδοσκοπία

Σοκ και ξεπούλημα μετοχών προκάλεσε στο ελληνικό Χρηματιστήριο ο χορός των υποβαθμίσεων της ελληνικής οικονομίας από τους διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης που ουσιαστικά έχει ανοίξει από τις 22 Οκτωβρίου, όταν ο οίκος Fitch ανακοίνωσε ότι υποβαθμίζει τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Από τότε μέχρι σήμερα, από το Χ.Α. έχουν κάνει φτερά περισσότερα από 23 δισεκατομμύρια ευρώ και οι τραπεζικές μετοχές έχουν χάσει έως το 40% της αξίας τους. Περίπου η μισή πτώση οφείλεται στη βουτιά των μετοχών την τελευταία εβδομάδα λόγω της δεύτερης υποβάθμισης που ήρθε από τον οίκο Fitch και αφορά, αυτή τη φορά, την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας. Το μέγεθος της πτώσης, που στο διάστημα αυτό σε επίπεδο Γενικού Δείκτη ανέρχεται σε 22%, κάνει αναλυτές με μεγάλη εμπειρία στην αγορά να μιλούν ανοικτά για κερδοσκοπία από ξένα κυρίως funds, ενώ κορυφαία στελέχη του Χρηματιστηρίου θεωρούν πλέον ότι δημιουργούνται σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες λόγω της μεγάλης υποχώρησης των τιμών. Πανίσχυροι παίκτες της αγοράς, κυρίως επενδυτικά κεφάλαια από το εξωτερικό, βρήκαν ευκαιρία να προχωρήσουν σε πωλήσεις κεφαλαιοποιώντας τις υψηλές αποδόσεις που προσέφεραν τους προηγούμενους έξι μήνες οι μετοχές του Χ.Α., αλλά και τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, προκειμένου να αγοράσουν φθηνότερα αργότερα.

Κερδοσκοπία αλλά και ευκαιρίες

Ο επικεφαλής του τμήματος ανάλυσης της Πήγασος Χρηματιστηριακή, Μάνος Χατζηδάκης, αναφέρει ότι από τις πρόσφατες εξελίξεις έχει δεχτεί καίριο πλήγμα η ψυχολογία των επενδυτών και κάνει λόγο για υπερβολική πτωτική αντίδραση που έχει οδηγήσει σε βουτιά τις τιμές πολλών μετοχών. Στο Χρηματιστήριο αυτό το διάστημα και με αφορμή όλες τις συζητήσεις περί υποβαθμίσεων της ελληνικής οικονομίας, αναφέρει ακόμη ο κ. Χατζηδάκης, έχουν βρει ευκαιρία μεγάλοι «παίκτες» που έχουν στα χέρια τους ρευστότητα, όπως είναι ξένα funds, να προχωρήσουν σε άκρατη κερδοσκοπία.

Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, η πτώση δεν αντικατοπτρίζει τα θεμελιώδη μεγέθη και τις προοπτικές εισηγμένων, επισημαίνουν άλλα κορυφαία στελέχη της κεφαλαιαγοράς. Ο πρόεδρος της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών, Άρης Ξενόφος, θεωρεί ότι αν αναλογιστούμε τη σημαντική βουτιά περίπου 30%-40% που καταγράφουν ήδη οι τραπεζικοί τίτλοι από τα υψηλά επίπεδα τιμών που βρέθηκαν τον Οκτώβριο του 2009 αλλά και τη σημαντική διεύρυνση των περιθωρίων δανεισμού των κρατικών τίτλων από τις περίπου 120 μονάδες βάσης στις 250 μονάδες βάσης το πρώτο δεκαήμερο του τρέχοντος μήνα, «διαμορφώνεται ένα περιβάλλον τιμών που συνηγορούν υπέρ μιας στρατηγικής σταδιακών τοποθετήσεων στο βάθος των επόμενων 6 μηνών». Ο κ. Ξενόφος βασίζει την αισιοδοξία του στην πρόθεση της κυβέρνησης για βελτίωση, όπως λέει, των στρεβλώσεων στην ελληνική οικονομία, σε μια προσπάθεια να εδραιωθεί σταδιακά μια νέα αναπτυξιακή προοπτική.

Πανίσχυροι «παίκτες» της αγοράς βρήκαν ευκαιρία να προχωρήσουν σε πωλήσεις προκειμένου αργότερα να αγοράσουν φθηνότερα

Στοχευμένη μείωση των κρατικών δαπανών
ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΚΑΠΡΟΥ Καθηγητή Ενεργειακής Οικονομίας στο ΕΜΠ

Συχνά θεωρείται ότι κύρια αιτία του δημοσιονομικού αδιεξόδου είναι η παραοικονομία, που σημαίνει τη νόμιμη παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών χωρίς καταβολή των αναλογούντων φόρων και εισφορών. Σε χώρες με πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις χαμηλής ανταγωνιστικότητας η παραοικονομία αυξάνεται ραγδαία υπό συνθήκες οικονομι- κής ύφεσης ή στενότη- τας κεφαλαί- ων.

Επομένως, η φοροδιαφυ- γή και η εισφοροδιαφυγή είναι αποτελέσματα της οικονομικής κρίσης και όχι αίτια αυτής, αφού κατά τη διάρκειά της τα έσοδα του κράτους μειώνονται λόγω της ύφεσης και το έλλειμμα επιδεινώνεται από την αυξανόμενη λόγω ύφεσης παραοικονομία. Υπό αυτές τις συνθήκες, η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής συνεπάγεται περαιτέρω συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας και απώλεια θέσεων εργασίας, επιτείνοντας το δημοσιονομικό πρόβλημα. Δημιουργείται έτσι φαύλος κύκλος, για την αντιμετώπιση του οποίου θα πρέπει κανείς να ανατρέξει στα θεμελιώδη προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, δηλαδή τη χαμηλή παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα, καθώς και τις μειωμένες προσδοκίες ανάπτυξης μέσω νέων, καινοτόμων εξαγωγικών δραστηριοτήτων. Οι αναπτυξιακές υποδομές, η ενίσχυση της εκπαίδευσης, της καινοτομίας και του εγχώριου παραγωγικού ιστού αποτελούν τη μόνη πολιτική επιλογή που θα προσδώσει μακροπρόθεσμα θετικές προοπτικές στην οικονομία.

Ενόσω συντρέχουν στενότητα χρηματοδοτήσεων και υψηλά «σκιώδη» επιτόκια, η διαχείριση της μετάβασης προς την αναπτυξιακή προοπτική είναι δύσκολη.

Απαιτούνται πολιτικές και παροχή κινήτρων, ώστε να καταστεί πιο συμφέρουσα η ανάπτυξη οικονομικής δραστηριότητας στο πλαίσιο της νόμιμης οικονομίας παρά στην παραοικονομία. Η ενίσχυση της ρευστότητας οπωσδήποτε αποτελεί μια κατάλληλη πολιτική επιλογή. Ωστόσο, τυχόν αύξηση της φορολογίας και των εισφορών επενεργεί προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η μείωση των κρατικών δαπανών, η οποία προτείνεται από διεθνείς οργανισμούς ως προτεραιότητα, είναι αναμφίβολα αναγκαία. Δεν θα πρέπει όμως να γίνει εις βάρος των δαπανών που έχουν αναπτυξιακή διάσταση.