[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Ο χώρος μέσα – δεξιά

«Η Ν.Δ. ΠΟΤΕ δεν ηττάται και υπήρξε ανέκαθεν στηλοβάτης της πατρίδας. Ψηλά το κεφάλι!». Σαν οπαδοπατέρας που έπειτα από μια άδοξη «τεσσάρα» ψάχνει έναν λόγο παρηγορητικό για το ποίμνιό του μίλησε ο Αντώνης Σαμαράς στους Νεοδημοκράτες το βράδυ των εκλογών. Και στους δύο μήνες που μεσολάβησαν δεν άλλαξε τόνο. Ακόμη και στο επινίκιο κήρυγμά του επέλεξε ως αποκλειστικό του ακροατήριο τις «Νεοδημοκράτισσες» και τους «Νεοδημοκράτες».

Αυτή τη ρητορική- της οπαδικής περηφάνιας- επικαλούνται και όσοι διαβλέπουν στην ανάρρηση του Σαμαρά μια δεξιά «περιχαράκωση».

Ο νέος πρόεδρος της Ν.Δ., εξηγούν, θα απομακρύνει το κόμμα από τον μεσαίο χώρο.

Όμως «μεσαίος χώρος» δεν υπάρχει. Ήταν ένας άτεχνος νεολογισμός των συμβούλων του Καραμανλή, μια λεοντή που του ετοίμασαν για να μην ερεθίζει τα αντιδεξιά ανακλαστικά των ψηφοφόρων. Ήταν μια εξωραϊστική γενίκευση του όντως χώρου, αχαρτογράφητου αλλά υπαρκτού: του μικρομεσαίου.

Ο Έλληνας «μικρομεσαίος» δεν γνωρίζει κομματικούς περιορισμούς.

Ψηφίζει πότε ΠΑΣΟΚ, πότε Ν.Δ. Ψηφίζει κυρίως με γνώμονα την τσέπη του. Δεν είναι, όμως, άμοιρος κάποιων «άυλων αξιών»: Ελληνοπερηφανεύεται σε Γιούρο και Γιουροβίζιον.

Είναι αντιεξουσιαστής στους φόρους και κρατιστής στις συντάξεις και τους διορισμούς. Καρπώνεται τα πελατειακά οφέλη της «χαμηλής» διαφθοράς και αγανακτεί με τη διαφθορά του λευκού κολάρου.

Αυτή η κρίσιμη μάζα των ψηφοφόρων δεν είναι άτρωτη στις απόψεις που συνηθίζουμε να ταξινομούμε ως «δεξιές». Θέλγεται από την ηθικολογία για τη δημόσια ζωή, τα «εμβατήρια» για τη δημόσια τάξη, τους πατριωτικούς φιλιππικούς κατά των ξένων δυνάμεων (του τύπου «δεν ψηφίσαμε τον Τρισέ για να μας κυβερνήσει…»).

Όσοι από το ΠΑΣΟΚ έσπευσαν να πανηγυρίσουν για την εκλογή Σαμαρά- θεωρώντας ότι ο νέος πρόεδρος θα ενσαρκώσει μια απωθητική εκδοχή της πούρας Δεξιάς- μάλλον βιάστηκαν. Ο λόγος του δεν θα έχει πια ανάγκη τις κορόνες του κομματικού πατριωτισμού. Και μπορεί να εξελιχθεί σε καταγγελία χωρίς ιδεολογικό πρόσημο, σε λαϊκισμό που διαβρέχει και τις τάξεις του ΠΑΣΟΚ.

Κάποιοι στο ΠΑΣΟΚ βιάστηκαν, γιατί φαντάζονται ότι απευθύνονται σε μια κοινωνία πιο ώριμη, χειραφετημένη από τα συντηρητικά της στερεότυπα. Ένας αντίπαλος του «μεσαίου χώρου»- της Νeverland του πολιτικού καθωσπρεπισμού- θα ήταν ίσως ευκολότερος…